خەلیلی سێرتی زانا و شاعیرێکی پەیوەست بە خێزان و سێرت بوو. توێژینەوە بەرهەمی کوردیی ناودار و هۆنراوەی ماوە لە دەستنووس دەناسێنێت.

منارەی خشتیی Ulu Camii لە سێرت لە خوارەوە، بە ڕیزی کاشیی فیروزەیی و نەخشی ئەندازەیی بەرامبەر ئاسمانی شین
منارەی Ulu Camii لە سێرت، Dosseman، ١٩ی ئەیلوولی ٢٠٠٥. دیمەنی شارە؛ نە وێنەی زانا یان گۆڕ یان پۆلی وانەوتنەوەی پشتڕاستکراوە. [4] Photo: Dosseman, 2005, via Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.

ژیان و بەروار

Memduhoğlu شوێنی لەدایکبوون بە Külpik/Süttaşı لە خێزانی بەدلیس دەدات، نە ناوەندی سێرت. بەرواری جیاوازی لەدایکبوون، ١٧٥٠ و١٧٥٤یش، و مردن تۆمار دەکات؛ وتارەکە ١٧٥٠–١٨٤٣ بەکاردەهێنێت. خوێندن لە چەند ناوەند، ئیجازە لای مەلا مەحمودی ئامێدی، و وانەوتنەوە لە مەیدانی خێزان و فەخرییەی سێرت دەدات. [1]

بەرهەمی کوردی

Adak نەهج‌ئەلئەنام و ڕیسالەی تەجویدی بە بەرهەمی کوردیی مەوزون لەناو کۆمەڵەیەکی زۆربە عەرەبی دەناسێنێت. خوێندن و لەبەرکردنی نەهج‌ئەلئەنام لە مەدرەسەی کوردی تۆمار دەکات. [2] ئەمە بەڵگە نییە هەموو کتێبی ڕێزمان و لۆژیک و فیقهی بە کوردی بووبێت.

هۆنراوە و نازناو

Adak لە ٢٠١٠ چوار هۆنراوەی کوردی لە دوو مەجمووعەی دەستنووس بڵاو کردەوە: یەکێک دراوەتە پاڵ خودی خەلیل و ئەوی تر هی نەوەکەی شێخ جونەیدی زۆقەیدییە. نازناوی شەوقی بەکارهاتووە. [2] ئەو چوارە لیستی تەواوی هەموو نووسراوەکانی نین.

چاپێکی دیاریکراو

کتێبخانەی کۆگای نیشتمانیی فینلەندا Nehc-ul enam، ستۆکهۆڵم، Kurdistan، ١٩٨٨ بە ناوی زانا و ڕوونووسکردنەوەی Zeynelabîdîn Kaya تۆمار دەکات: زمانی کوردی، ISBN 91-87096-02-1. [3] تۆمار بەرواری چاپ دەسەلمێنێت، نە بەکارهێنانی هەمان چاپ لە هەموو مەدرەسەیەک. کاریگەری پەروەردەیی بە وانە و دەق و گواستنەوە ڕوون دەکرێتەوە.

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

  1. Adnan Memduhoğlu, Molla Halil es-Siirdî’nin Hayatı ve Eserleri Hakkında Bazı Mülahazalar, SUSBID 14 (2019), 608–638, especially 610–616; biography and date differences.
  2. Abdurrahman Adak, Mela Xelîlê Sêrtî: Helbestvanê bi Mexlesa “Şewqî” û Helbestên Wî Yên Kurdî (Kurmancî), Mukaddime 1/1 (2010), 143–168, especially 146–150.
  3. National Repository Library, Finland, Nehc-ul enam, Stockholm: Kurdistan, 1988; bibliographic record vaari.1607006.
  4. Dosseman, Siirt Ulu Camii 1533, photograph, 19 September 2005; Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.