پڕۆژەی دیاریکراو و هەنگاوی کردارەکی بۆ بەڵگە، چاوپێکەوتن و شوێنی مێژوویی.

لە ماددە و خاوەنەکانی دەست پێ بکە
ڕۆژنامە، وێنە، تۆماری گۆرانی، یادەوەری کۆچ و بینا ڕێگای جیاواز دەوێت. ئەم ڕێبەرە پڕۆژەی بەڵگەدار و پێشنیار کۆدەکاتەوە؛ هیچ دامەزراوەیەک نوێنەری هەموو کۆمەڵگا کوردییەکان نییە. زمان، شوێن، دروستکەر و بارودۆخ تۆمار بکە و نەزانراو دیاری بکە.
کەتەلۆگ بۆ دۆزینەوە
ئینستیتوتی کوردی پاریس زیاتر لە ١٠٠٠٠ مۆنۆگراف بە ٢٥ زمان و میدیای تر دەناسێنێت. کتێبخانەی دیجیتاڵ گەڕان بە زمان، ناونیشان، نووسەر، بڵاوکەرەوە، بەروار و وشە دەدات. [1] قەبارەی فیزیکی یەکسانی ژمارەی سکانە تەواوەکان نییە. بۆ ئەرشیفی خێزان ژمارەی تاک، وەسف و شوێنی پاراستن بەسوودە.
سکانی ناوخۆ و نوێنەرایەتی
KCAC یەکەی گەڕۆک و کردنەوەی یەکەی ئیستانبوڵ لەگەڵ وەقفی ئیسماعیل بێشکچی لە تەممووزی ٢٠٢٥ دەناسێنێت. کار لەسەر ٢٠٠٠٠ بەرگ دەکرێت، نەوەک هەمووی تەواو بێت. هاوکاری لەگەڵ Jiyan Archives، دامەزراوی ڕاز خەیدان لە ٢٠٢١، وێنە، نامە و یادەوەریی ژنانی کورد کۆدەکاتەوە. [2] ئەمانە ڕاپۆرتی خۆی دامەزراوەکەن، نە پشکنینی سەربەخۆ.
مێژووی زارەکی و ڕێککەوتن
OHA ئامادەکاری، چاوپێکەوتن، پاراستن و دەستگەیشتن پێکەوە دەبینێت. ئامانج، شوێنی هەڵگرتن و بەکارهێنان ڕوون بکەرەوە؛ ڕەزامەندی ئاگادارانە تۆمار بکە و ئەگەر بکرێت پێش بڵاوکردنەوە پێداچوونەوە بدە بە گێڕەرەوە. بەروار، بەشدار یان ناوی خوازراوی ڕێککەوتوو، شوێنی گشتی و بابەت تۆمار بکە. دەق و پێڕستی کات تەواوکەری دەنگن. دیدی کەسەکە بپارێزە و بانگەشەکان بە بەڵگەی تر بەراورد بکە. [3]
سکان و دەقی گەڕانپێکراو
پوختەی یاسین و حەسەنی لە ٢٠٢٤ کاری OCR بە بەڵگەکانی پێش ١٩٥٠ی ناوەندی ژین و ١٢٣٣ وێنەی دێڕی نووسراوە دەناسێنێت. [4] زیان و فۆنتی نائاسایی کێشەن. وێنەی لاپەڕە بپارێزە، دەقی ماشێنی دیاری بکە و ناو و بەروار و وتە لەگەڵ وێنە بپشکنە. ئەمانە پێشنیارن، نە گەرەنتیی وردی هەموو بەڵگەیەک.
شوێنی مێژوویی و کۆمەڵگا
قەڵای هەولێر لە ٢٠١٤ بووە میراتی جیهانی. یونسکۆ چینە شوێنەوارییەکان، شەقامی عوسمانی و پەیوەندی بە دانیشتووانی پێشوو ڕوون دەکاتەوە. [5] لە تەممووزی ٢٠٢٦ ئامادەکاریی پڕۆژەیەک لەگەڵ HCECR و دارایی Kar New Ventures ڕاگەیاند، نە تەواوبوونی نۆژەنکردنەوە. [6] مێژووی فرەچین، لەوانە ئەربێلا، نابێت تەنیا بۆ یەک ناسنامەی نوێ بچووک بکرێتەوە.
دەستپێکێکی بچووک لە ماڵ
هەندێک ماددەی گرنگ هەڵبژێرە، باشترین فایل بپارێزە و ناوی ڕوون، کەس، شوێن، بەروار و سەرچاوەی زانیاری زیاد بکە. کتێبخانەی کۆنگرێس چەند کۆپی لە میدیا و شوێنی جیاواز و پشکنینی خوێندنەوە پێشنیار دەکات. [7] ڕەسەن و کۆپی دەستکاریکراو جیا بکەرەوە. سەرکەوتن ئەوەیە دواتر بدۆزرێتەوە، تێبگەین و بکرێتەوە.
سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
- Kurdish Institute of Paris, Kurdish Digital Library: collection description and catalogue search fields.
- Kurdistan Center for Arts and Culture, archive programme: mobile digitisation, July 2025 KCAC–İBV Istanbul unit, and Jiyan Archives collaboration.
- Oral History Association, Oral History Best Practices: preparation, interviewing, preservation, access and contextual use.
- Blnd Yaseen and Hossein Hassani, Making Old Kurdish Publications Processable by Augmenting Available Optical Character Recognition Engines, 9 April 2024; public research abstract, arXiv:2404.06101.
- UNESCO World Heritage Centre, Erbil Citadel: inscription, historical layers and conservation framework.
- UNESCO, Reviving the Erbil citadel: a new chapter for a living heritage, 21 July 2026, updated 27 July 2026.
- Library of Congress, Keeping Personal Digital Photographs: organisation, separate copies and readability checks.
- Halmathalmat, Erbil citadel, uploaded 14 May 2017, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.