شێخۆبەکر، شێخ ئەبو بەکر یان شێخ یو بەکر، لە نەریتی ئێزدیدا بە خەرقەی ڕەش، بنەماڵەی ئایینی و زیارەتگەوە بیر دەکرێتەوە.

سێ گومەزی کۆنی لە سەر بینا بەردینە ڕوونەکانی لالش، لە پشتەوە دار و گردی وشک
دیمەنێکی لالش کە بە Ger Al Hamud Ser bahger دەدرێتە پاڵ. زیارەتگای ئەبو بەکر کە لە خوارەوە باس دەکرێت بینایەکی جیاوازە. © Ger Al Hamud Ser bahger · CC BY-SA 3.0 · Wikimedia Commons.

خەرقەی پیرۆز

گێڕانەوەی یەزدا لە ڕاپۆرتی میراتی ٢٠١٩دا یو بەکر بە کەسایەتییەکی پیرۆزی ڕەچەڵەک قاتانی، هاوڕێی شێخ عەدی لە نەریتدا و هەڵگر و پارێزەری خەرقە دەناسێنێت. ئەم قوماشە ڕەشە پیرۆزە هێمای زوهدە. [1] نووسینەکانی Xar’qa و xerqe و khirqa لە سەرچاوەکاندا هەن. جلەکە دەسەڵاتی ئایینی بە ژیانی پەرستنی ڕێکوپێکەوە دەبەستێتەوە.

ناوێک و کەسایەتی جیاواز

ئاچیقیڵدز دوو شێخ ئەبو بەکر جیا دەکاتەوە: یەکێک لە بنەماڵەی شێخ حەسەنی سەدەی سێزدەهەم و یەکێکی دواتر بەستراو بە شێخە قاتانییەکان. ناسنامەی ئەو کەسەی زیارەتگای مەم چیڤان بۆی دانراوەش نادیار دەهێڵێتەوە. [2] ناوی هاوبەش هەموو زیارەتگەکان لە ژیاننامەیەکدا کۆ ناکاتەوە.

بینای لالش

ڕووپێوی ئایاری ٢٠٠٤ بینایەکی لاکێشەی نزیکەی ١١٫٤ × ٤٫٥ مەتر لە باکووری ڕۆژئاوای زیارەتگای عەدی تۆمار دەکات. تاقەوان، دەرگای کەوانەیی و تاقچەی دیواری هەیە. نووسینێک نۆژەنکردنەوە بە بەخشینی موریدان لە ١٩٧٦ تۆمار دەکات. [2]

بەحزانی و گواستنەوە

وێرانکردنی بەحزانی لە ١٥ی ئابی ٢٠١٤ ڕاگەیەنرا. بەراوردی وێنەی مانگی دەستکردی ٢٠١٣–٢٠١٦ نەمانی بینا و زۆربەی دارەکانی حەوشە نیشان دەدات؛ دیواری دەرەوە ماوەتەوە. ڕاپۆرتەکە وێنەی نۆژەنکردنەوەی نیسانی ٢٠١٨ هەیە. [1] Mesopotamia خۆبەخش، بەخشینی ٢٠١٧ و ٤٠ بەشی گومەزی نوێ تۆمار دەکات. [3] قەول و میشەبەت و چیرۆک و پەیوەندی ئایینییەکانی باسکراوی کراینبروک و ئۆمەڕخالی چوارچێوەی زیندووی ئەم بیرەوەرییەن. [4]

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

  1. Seán Fobbe et al., Destroying the Soul of the Yazidis, RASHID International, Yazda and EAMENA, 2019, pp. 96–97: Sheikh U Bakr.
  2. Birgül Açıkyıldız, Patrimoine des Yézidis: Architecture et sculptures funéraires au Kurdistan irakien, en Turquie et en Arménie, doctoral thesis, Paris I, 2006, vol. I, pp. 116–117, 142 and 151.
  3. Birgül Açıkyıldız-Şengül and Mesopotamia’s field team, Le mausolée yézidi de Cheikh Bakeur al Qatani à Bahzani, survey and June 2018 observations.
  4. Philip Kreyenbroek and Khanna Omarkhali, Yezidi Spirits? On the question of Yezidi beliefs: A review article, Kurdish Studies 4(2), 2016, pp. 197–207, especially 198–199.