مێژووی پەکەکە خەباتی چەکداری، گۆڕانی بیر و زیانی سڤیل دەگرێتەوە. ڕاگەیاندنی ٢٠٢٥ و یاسای ٢٠٢٦ پێویستیان بە جیاکردنەوەی بڕیار و جێبەجێکردن هەیە.

ڕیزی خوارەی کورسیی پرتەقاڵی و پەرلەمانتار لە هۆڵی مەجلیسی تورکیا، بە سەکۆ و ئاڵا لە پێشەوە
هۆڵی مەجلیسی تورکیا، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥، Yıldız Yazıcıoğlu/VOA، موڵکی گشتی. کۆنتێکستی دامەزراوەییە؛ کۆبوونەوەی پەکەکە یان دەنگدانی ٢٠٢٦ نییە. [8] Yıldız Yazıcıoğlu / Voice of America · Wikimedia Commons · Public domain.

دامەزراندن و بەرنامە

عەبدوڵڵا ئۆجەلان و هاوڕێکانی پەکەکەیان لە ١٩٧٨ دامەزراند. بەرنامەی مارکسیستی‌لینینیستیی سەرەتا دەوڵەتی سەربەخۆی کوردی دەویست؛ هەڵمەتی چەکداری لە ١٩٨٤ دەستی پێکرد. ڕاپۆرتی Home Officeی تەممووزی ٢٠٢٥ گواستنەوە بەرەو ئۆتۆنۆمی باس دەکات. [1] یارکین کۆنفیدراڵیزمی دیموکراتی، ژینگەپارێزی، ئازادیی ژنان و کۆمۆنی گوندی دەکۆڵێتەوە. ئەمە شیکردنەوەی بیرە، نە بەڵگەی جێبەجێبوونی هەموو بنەماکان. [2]

سڤیل و پۆلێنی یاسایی

ئەمنێستی لە ١٩٩٥ ئەشکەنجە و چۆڵکردنی زۆرەملێی گوند لەلایەن دەوڵەت و کوشتنی پاسەوانی گوند و ژن و منداڵیان لەلایەن پەکەکە تۆمار کرد. سیاسەتی کوشتنی مامۆستا و بەرپرسی دیکەش باس کرا. [3] لیستی بەریتانیا، نوێکراوەی ٧ی تەممووزی ٢٠٢٦، پەکەکە بە قەدەغەکراو لە ئاداری ٢٠٠١ەوە تۆمار دەکات. ناسنامەی کوردی یان کاری سیاسیی یاسایی بەخۆی ئەندامێتی ناسەلمێنێت. [4]

ڕاگەیاندن و جێبەجێکردن

OSW کۆنگرەی ٥–٧ی ئایار و ڕاگەیاندنی هەڵوەشاندنەوە و کۆتایی خەباتی چەکداری لە ١٢ی ئایاری ٢٠٢٥ تۆمار کرد؛ وردەکاریی کرداری ئەوکات ناڕوون بوو. [5] یاسای ٧٥٩٥، پەسەندکراوی ١٠ و بڵاوکراوەی ١٨ی ئابی ٢٠٢٦، ڕێکاری مەرجدار بە کۆتایی بوونی پەکەکە/KCK، ڕادەستکردنی چەک و پشتڕاستکردنەوەی بڵاوکراوەی MGK دەبەستێتەوە؛ تاوانی دیاریکراوی قورس دەرەوەیە. [6] جەودەت یڵماز لە چاوپێکەوتنی ١٢ی تشرینی یەکەمدا پشکنینی مەیدانی و پشتڕاستکردنەوەی بە مەرج زانی و کاتی کۆتایی دیاری نەکرد. [7]

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

  1. UK Home Office, Country Policy and Information Note: Kurdistan Workers’ Party (PKK), Turkey, version 6.0, July 2025, sections 3.1 and 7.1–7.3.
  2. Güllistan Yarkın, The Ideological Transformation of the PKK regarding the Political Economy of the Kurdish Region in Turkey, Kurdish Studies 3/1 (2015), pp. 26–46; author’s research abstract.
  3. Amnesty International, Turkey: A Policy of Denial, 8 February 1995, EUR 44/001/1995; research overview on state violations and PKK killings of civilians.
  4. UK Home Office, Proscribed terrorist groups or organisations, updated 7 July 2026, PKK entry.
  5. Zuzanna Krzyżanowska, Turkey: the PKK’s historic decision to disband, Centre for Eastern Studies, 13 May 2025; contemporary analysis.
  6. Grand National Assembly of Turkey, Law 7595 on strengthening national solidarity and social integration, adopted 10 August 2026, published 18 August 2026; especially articles 1, 3, 6 and 9.
  7. Anadolu Agency, Editors’ Desk interview with Vice-President Cevdet Yılmaz, 12 October 2026; sections on verification, National Security Council confirmation and the absence of a fixed completion date.
  8. Yıldız Yazıcıoğlu / Voice of America, Turkey’s parliamentary chamber, 23 June 2015, Wikimedia Commons, public domain.