یاسکە لە تۆماری ئەدەبی گۆرانیی ئەردەڵاندا هەیە. لێکۆڵینەوەکان شیعری پاڵدراو و کێشەی بەروار و ژیاننامە ڕوون دەکەنەوە.

گۆرانی و ئەردەڵان
یۆسف یاسکە لە نەریتی گۆرانیی پەیوەست بە ئەردەڵاندا دەناسرێت. Kreyenbroek بە نوێنەری سەرەتایی و نووسەری غەزەل دەیناسێنێت؛ گەشەی ئەدەبی دەربار بە پاڵپشتیی ئەردەڵانی سەردەمی سەفەوی دەبەستێتەوە. [1] ئەمە جیاوازە لە نەریتی کرمانجیی بۆتان. پێگەی گۆرانی لە ئەدەبی کوردی و پۆلێنکردنی زمانەوانی دوو پرسیارن.
بەڵگەی دەستنووس
مینۆرسکی لە١٩٤٣ ناوی Yūsuf Yāska لە پەڕەی٣٢ی Or.6444 تۆمار دەکات. بە زانیاریی دکتۆر سەعیدخان بە خان ئەحمەدخان ئەردەڵان دەیبەستێتەوە و ڕیوایەتی زیندوو لە دیوارنانی دەگێڕێتەوە. [2] ئەمە ڕاپۆرتی پاڵدراوە، نە دۆسیەی دادگا. ناونیشانی دەستنووس ژیانێکی تەواو ناسەلمێنێت.
ناکۆکیی بەروار
Kreyenbroek مردنی١٦٣٦ دەدات. [1] MacKenzie لە١٩٦٥ پەڕەی٣٧b دەستنیشان دەکات: پرسیاری شیعری مەحزوونی و وەڵامی پاڵدراو بە یاسکە. چالاکیی مەحزوونی نزیک١٧٨٠ لەگەڵ کوژرانی یاسکە پێش١٦٣٦ ناگونجێت. [3] کۆپی دەکرێت شیعری کۆن بپارێزێت، بەڵام کێشەی پاڵدان هەر ماوە؛ ماوەی وردی لەدایکبوون-مردن دڵنیا نییە.
لێکۆڵینەوەی نوێ
Iraj Hussein Mohammed لە ژمارەی کانوونی یەکەمی٢٠٢٣ بە دەستنووس و زانیاریی مەیدانی یاسکەی هەوشی وەک شاعیر و دایکی یۆسف لێدەکۆڵێتەوە. پوختەکە دەستنووسی١١٩٨ک و مردنی یۆسف١٠٤٠ک دەدات. [4] ئەمە پێشنیاری توێژینەوەیە کە دەبێت بە بەڵگە هەڵسەنگێندرێت، نە گریمانەی ناوی شوێن یان هۆز. وێنە پەڕەیەکی دیکەی کۆمەڵەکەیە. [5]
سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
- Philip G. Kreyenbroek, Kurdish Written Literature, Encyclopaedia Iranica, 2005, updated 2018; Gurāni poetry section.
- Vladimir Minorsky, The Gūrān, Bulletin of SOAS 11/1 (1943), pp. 75–103, especially pp. 92–93; manuscript list and attributed biographical report.
- D. N. MacKenzie, Some Gorānī Lyric Verse, Bulletin of SOAS 28/2 (1965), pp. 255–283, especially note 18; DOI 10.1017/S0041977X00075108.
- Iraj Hussein Mohammed, Yaska Hawshi, the first Kurdish female poet (based on documents and field information), December 2023 issue, pp. 316–330, DOI 10.17656/jzsb.12486; abstract and manuscript discussion. Journal webpage uploaded August 2026.
- British Library, Gorani anthology Or. 6444, folio 55r; manuscript copied 1782–84, photograph dated 25 October 2019, CC0, Wikimedia Commons.