وەزارەتی پێشمەرگە لە ئەیلوولی 2026 تەواوبوونی یەکخستنی ڕاگەیاند و دواتر ڕێوڕەسمی پێکهاتەی فەرماندەیی نوێ کرا. ئەم بابەتە لە 30 ی تشرینی یەکەمی 2026 پێداچوونەوەی بۆ کراوە و قۆناغی فەرمی لە کاری بەردەوامی ڕاهێنان و دارایی و پیشەییبوون جیا دەکاتەوە.

بۆچی وەزارەتی یەکگرتوو گرنگ بوو
Myles B. Caggins III، وتەبێژی پێشووی هاوپەیمانان، لە شیکردنەوەی تشرینی یەکەمی 2023 هێزی جیاوازی پارتی دیموکرات و یەکێتی نیشتیمانی دەدات: یەکەی 80 ی پارتی و 70 ی یەکێتی. دواخستنی بە ناکۆکیی حیزب و ستاف و بودجە بەستەوە. [1] ئامانج کۆکردنەوەی کەس و فەرماندەیی و سەرچاوە لەژێر وەزارەتی پێشمەرگە بوو. ئەمە هەڵسەنگاندنی بەرواردارە، نە ڕووپێوی نوێی هەموو یەکەکان دوای ئەیلوولی 2026.
تێگەیشتنەکانی 2016 و 2022
سەرۆکایەتی هەرێم واژۆکردنی تێگەیشتنی نوێ لەلایەن Celeste Wallander و شۆڕش ئیسماعیل لە 21 ی ئەیلوولی 2022 تۆمار دەکات. وتاری نێچیرڤان بارزانی یەکەم تێگەیشتنی 2016 بەبیر هێنایەوە و پشتگیریی دژەداعشی بە چاکسازی و هاوکاریی سوپای عێراقەوە بەستەوە. [2] Caggins تۆماری بایۆمەتری و مووچەی ئەلیکترۆنی و تێکەڵکردنی یەکە حیزبییەکان بە ئامانجی چاکسازی دەدات. [1] پڕۆسەکە تۆماری کەسی و سیستەمی دارایی دەگرتەوە.
فەرمانی 703 چی دیاری کرد
فەرمانگەی میدیا و زانیاری ڕایگەیاند مەسرور بارزانی لە 26 ی شوباتی 2026 فەرمانی 703 ی دەرکرد. پوختە فەرمییەکە دەسەڵاتی کارگێڕی و یاسایی و دارایی فەیلەق و فیرقە، میدیا و هەماهەنگیی هێزی فیدراڵی لە چوارچێوەی یاسای 2 ی 2020 دەدات. [3] ئەمە دابەشکردنی بەرپرسیارێتی تۆمار دەکات، نە تەواوبوونی هەموو گواستنەوە و کاری ڕۆژانەی فەرماندەیی لە شوباتدا.
ڕاگەیاندن و پێکهاتەی ئەیلوول
شۆڕش ئیسماعیل لە بەیاننامەی 10 ی ئەیلوول، بڵاوکراوەی 11 ی ئەیلوولی 2026، یەکخستنی 70 و 80 ی لەژێر وەزارەت بە تەواو ڕاگەیاند. [4] ڕاپۆرتی ڕێوڕەسمی 21 ی ئەیلوول 11 فیرقەی سەربازی و 2 فەرماندەیی پشتگیری و یەکەی کۆماندۆ و 2 فەرماندەیی ناوچەیی دەدات؛ فەرمانەکان دەستپێکی کاری دوو فەرماندەی ناوچەییان ڕێگەپێدا. [5]
قۆناغی دواتر بە وتەی بەرپرسان
سەرۆک وەزیران لە ڕێوڕەسمەکەدا گوتی یەکگرتن دەبێت لە فەرمان و ڕاهێنان و ماف و ئەرک و بەرزکردنەوە و دیسپلین بێت. [5] ڕاپۆرتی سەردانی 6 ی تشرینی یەکەمی قوباد تاڵەبانی ڕاهێنان و کەرەستە بە ئامانجی دواتر دەدات. هەوڵی نوێنەرایەتیی وەزارەت لە دانوسانی دارایی و یەکسانکردنی مووچە لەگەڵ سوپای عێراقیش تۆمار دەکات. [6] ئەمانە ئامانج و هەوڵ بوون، نە بەڵگەی چارەسەری هەموو کێشە داراییەکان.
چۆن ڕاگەیاندنی تەواوبوون بخوێنینەوە
بەیاننامەکان ڕاگەیاندن و پێکهاتەی فەرمی تۆمار دەکەن. هەڵسەنگاندنی یەکخستنی کرداری بەڵگەی دەرکردن و جێبەجێکردنی فەرمان، تۆماری کەس و مووچە و دامەزراندن و بڕیاری دیسپلینی دەوێت. ئەم پرسیارانە لە ئامانجی چاکسازی و بەڵێنی قۆناغی دواتر دێن. [1] [5] [6] ژمارەی بێڕێباز یان ڕێوڕەسم بە تەنیا وەڵامی هەموویان نادات. مێژوو دەتوانێت دەستکەوتی ڕاگەیێندراو بە بەروار و سەرچاوە و سنووری بەڵگە تۆمار بکات.
سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
- Myles B. Caggins III, “Peshmerga Reforms: Navigating Challenges, Forging Unity”, Foreign Policy Research Institute,31 October2023; original analysis.
- Kurdistan Region Presidency, memorandum signing report and Nechirvan Barzani’s speech,21 September2022.
- KRG Department of Media and Information, Arabic report on command responsibilities and Order703 of26 February2026, published27 February2026.
- Shoresh Ismail, “MoPA Announces Completion of Peshmerga Unification and Reorganisation”, statement dated10 September2026, published11 September.
- Ministry of Peshmerga Affairs, “Peshmerga Unification and Reorganisation Officially Announced”,21 September2026; structure and speeches.
- Ministry of Peshmerga Affairs, “KRG Deputy Prime Minister Visits Ministry”,6 October2026; training, equipment and financial priorities.