Goyje beşek ji çiyayên rex bakur û bakurrojhilatê Silêmaniyê ye. Lêkolînên herêmî kevirên tewandî, guherîna şînahiyê û zexta avahîsaziyê vedikolin. Çiya cihê kêf û parastinê jî ye, ne çiyayekî destlêneketî li derveyî bajêr.

Dîtina ji şîna Goyjeyê ber bi kabîneyên teleferîkê, çerxa mezin û amûrên Çavî Landê û avahiyên pir ên Silêmaniyê
Ji Goyjeyê ber bi Çavî Land û Silêmaniyê, 19 Adar 2015. Wêne: Sarbast.T.Hameed, CC BY-SA 4.0. Dîmeneke dîrokdar e, ne agahiyên xebata îroyîn. Sarbast.T.Hameed · 19 March 2015 · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0.

Çiya li rex bajêr

Goyje bi Ezmer û Qeywan re di lêkolînên rex bakur û bakurrojhilatê Silêmaniyê de tê behskirin. Lêkolîna jeolojîk a 2025 van çiyayan di kembera tewandin û paldana Zagrosa Iraqê de bi tewandinên dirêj û kevirên karbonatî yên şikestî, di nav de kevirê kilsî û kilsê marlî, bi cih dike. [1] Ev çarçoveya dîmena çiyayî ye. Bilindahiya lêkolînê ya herêma hevbeş e, ne bilindahiya lûtkeya Goyjeyê ya bi taybetî hatî pîvan.

Pal û bikaranîna axê

Saya Salam Sabir û Nali Jawad Hamad di 2017 de rêzeçiyayê Goezha bi nexşeyên jeolojîk/topografîk, wêne û xebata meydanê lêkolîn kirin. Kurteya wan pêkhateyên kevirî, avhewa û axê bi herikîn û tevgera madeyê li palan girê dide. Şikl û asta xwarbûna palan jî bi bikaranîna endezyarî û çandiniyê ve girê dide. [2] Girîngiya Goyjeyê tenê dîmen nîne: guherîna rûyê erdê bandorê li bikaranîna raxan û pêwendiya pêşketinê bi erdê dike.

Avahîsazî û kêmkirina şînahiyê

Lêkolîna Avan Ali Muhamad û Hoshyar Qadir Rasul a 2024 guherîna berga erdê li Goyjeyê di 2017–2021 de bi analîza cihî û pirsnameyê nirxand. Kurte zêdebûna erdên avakirî li ser hesabê şînahiyê û bandora mirovî ji karesatên xwezayî xurttir di herêma lêkolînê de dibîne. [3] Encaman dem û cihekî diyar hene. Ew zexta pêşketinê vedibêjin, lê nabêjin hemû pal hatine avakirin an rewşa paşîn bêguhertin e.

Lêkolîna hilweşîna palan

Fahmy O. Mohammed û hevkaran di 2025 de çavdêriya zivistan û bihara 2023 bi nexşeyên pal, jeolojî, rê û çeman li Qeywan, Goyje û Ezmerê hev kirin. Şemitîna blokan, wergerîn û ketina keviran lêkolîn kirin û xeterepêgiriyê di pênc astan de dabeş kirin. [1] Ev cihê şertên erdê yên cuda di herêmeke fireh de ye. Nexşe cihên ihtîmala zêdetir pêşniyar dike; pêşbîniya bûyereke taybet, rewşa rojane ya rêyê an pejirandina riya meşê nîne.

Xetên agir û vegerandina şînahiyê

Rêxistina Pêşkeftina Sivîl di 17 Nîsana 2026 de got ku tîmên wê xetên astengkirina agirê li beşên Goyjeyê diparêzin. Li herêmeke nêzî 240 doniman ji çend salan ve daristan û şînahî çêdike û şînahiyê ya wê demsalê bi fikara agirên havînê ve girê da. [4] Ev rapora dîrokdar a xebat û kapasîteya wê ye. Parastina çalak belge dike; rewşa hemû çiya û havîna paşîn belgeyên din dixwazin.

Kêf li ser Silêmaniyê

Wêneya 2015 pêwendiya palên Goyjeyê, saziyên Çavî Landê û bajêr tomar dike. Malpera herêmî ya Paraglidinga Silêmaniyê Goyje û Ezmerê wek cihên firînê yên cuda rêz dike û piştrastkirina pîlot û kontrola destûran vedibêje. [5] Saziyeke kêfê, cihê firînê û hemû çiya bikaranînên cuda ne. Ev pêwendiya rojane bi bajêr vedibêje, ne demjimêr, nirx an gihîştina niha ya hemû çiya.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Fahmy O. Mohammed et al., “Structural Analysis and Multi-Criteria GIS-Based Landslide Susceptibility Mapping… Qaiwan, Goizha, Azmer Mountains” (2025), Iraqi Bulletin of Geology and Mining 21(1), pp. 15–38; study area, geology and field methods.
  2. Saya Salam Sabir and Nali Jawad Hamad, “The Morphology of the Slopes of the Mountains Goezha…” (2017), Journal of Garmian University 4(3), pp. 62–95; published abstract.
  3. Avan Ali Muhamad and Hoshyar Qadir Rasul, “Land Cover Change and Its Causes in Goizha Mountain” (2024), Scientific Journal of Cihan University–Sulaimaniya 8(1), pp. 24–45; published abstract on 2017–2021 changes.
  4. Civil Development Organization, “Protection of Goizha Mountain Continues Through Firebreak Maintenance,” 17 April 2026; project report.
  5. Sulaymaniyah Paragliding, flight-site listings and pilot-permit process; consulted 30 October 2026.