Çiya, şikeft, kanî û ziyaret di civakên cuda de wateyên cuda digirin.

Ava zelal li ser keviran li kaniyên Munzurê, li bin quntara kevirî, darên payîzê û rêya darîn
Kaniyên Munzurê li nêzî Ovacikê, 28ê Cotmeha 2021an. Wêne: Bodrumlu55. Devera bi kevneşopiya zindî ya ziyareta elewî ve girêdayî ye. Bodrumlu55 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons.

Duzgin Baba

Gül, Özbek û Gül di lêkolîna 2025an de çiyayê ziyareta elewî li nêzî Nazimiyeyê, şikefta Çile û efsaneya Şah Heyder vedibêjin. Bavê wî xwedîkirina mucîzewî ya bizinan dibîne; şopa piyan û vekişîna wî bi şekilên erdê ve tên girêdan. Ziyaretkar findan vêdixin, dua û diyarî dikin. Pîrozî bi cih û kiryarên taybet ve girêdayî ye. [1]

Avên Munzurê

Lêkolîn kanîyên nêzî Ovacikê wek derketinên avê yên karstî nas dike. Guhertoyên efsaneya şivên, ku şîrê rijiyayî dibe kanî, û ziyaret, find û xwarina hevpar tomar dike. Jeolojî ava di kevirê karbonatî yê şikestî de şirove dike. Ew pirsên cuda bersiv didin; devera pîroz ji lûtkeyê firehtir e. [1]

Mezarên Şingalê

Açıkyıldız-Şengül û Mesopotamia mezarên êzidî û baweriya ku Xwedê li her lûtkeyê mezarek da ji bo ragirtina çiyayê belge dikin. Dûrbûna cihan bi ewlehî û zûhda kesên pîroz jî girê didin. Ziyareta Şerfedîn û wêrankirina DAIŞê di 2014–2015an de tên tomar kirin. Parastin avahî, gihîştina civakê û bîranînê digire. [2]

Cûdî

Quran, Hûd 11:44, al-Cûdî wek cihê sekinîna keştiyê piştî kêmbûna avê nav dike. Gotara Tanyu ya TDVê çiyayê li nêzî Cizîr û Şirnexê û lûtkeya ziyareta Nûh nas dike. Ev erdnîgariya pîroz a Îslamê şirove dike, ne delîla arkeolojîk a keştiyê an rêzbendiya pîroziyê ji bo hemû kurdan. [3] [4]

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Murat Gül, Ahmet Özbek and Meliha Gül, “Geomyths of Tunceli, Eastern Türkiye,” Geoheritage 17 (2025), 65; Munzur and Düzgün Baba sections.
  2. Birgül Açıkyıldız-Şengül and Mesopotamia field team, “The Yazidi mausoleums of Sinjar”; heritage inventory, observations and interviews.
  3. Quran, Hud 11:44, with surrounding flood narrative; Arabic text and Mustafa Khattab translation on Quran.com.
  4. Hikmet Tanyu, “Cûdî Dağı,” TDV İslâm Ansiklopedisi 8 (1993), pp. 79–80; regional location and Noah visitation summit.