Dîroka Elqûşê bi dêrên çiyayî, kopîkarên bi nav û bîranîna ziyaretekê tê xwendin. Destnivîs û tomarên parastinê van têkiliyan zelal dikin.

Bajar û herêm
Elqûş li bin çiyayekî bakurê Iraqê, parêzgeha Neynewayê, nêzî 45km bakurê Mûsilê ye. GEMA ART wê bajarekî Asûrî nas dike. [1] Saziyên dêrî yên Keldanî û pirtûkên Suryanî beşên dîroka wê ne. [2] Wêneyên nû dîroka damezrandinê naselmînin. [5] [6]
Du dêrên cuda
Kessel vejîna Rabban Hormizd bi Gabriel Danbo girêdide ku di 1808 de li dêra terikandî civakeke nû ava kir. Perwerdehiya keşeyan, felsefe û mantiq armanc bûn. Dêra Meryemê ya Tovên (Notre-Dame des Semences) ku di 1858 de hat avakirin cihê ewletir da civakê. [2] Vejîna sedsala 19 ne dîroka damezrandina dêra kevnar e.

Navên kopîkaran
Kataloga CNRS destnivîseke 1672 bi destê keşeyê Ebdîşo, kurê Hormizd û neviyê Îsraêlê Elqûşê tomar dike. Nivîsîn di navbera Mar Mikha û Rabban Hormizd de bi daxwaza Mar Eliya pêk hat. [3] Kessel girêdana perwerdehiya paşîn bi pirtûkên heyî û kopiyên nû nîşan dide. [2]
Kevneşopiya Nahûm
Murre-van den Berg kolofona Elqûşê ya 1729 vedikole ku bajar wek gundê Nahûm û dêrê nêzîk nav dike. Wê têkiliya civakê bi dîroka Încîlê tê de dibîne. [4] Ev kevneşopiya herêmî tomar dike; cihê jidayikbûn an gorê pêxember bi arkeolojiyê naselmîne.
Karê parastinê
GEMA ART karê ziyareta Nahûm 2018–21 tomar dike: ji lêkolîna Çileya 2018, belgekirina fotogrammetrî û modela 3D heta piştgirî, paqijkirin û tomara parçeyan. Piştî wê bingeh, dîwar, stûn, kemer, ban û avderketin, nivîs, dar û metal hatin sererastkirin. [1] Parastina avahiyê pirsa gorê çareser nake.
Çavkanî û xwendina zêdetir
- GEMA ART International, Prophet Nahum Shrine, Iraq: conservator’s project account, 2018–2021; location, surveys and structural conservation.
- Grigory Kessel, Field Notes on Syriac Manuscripts IV, Hugoye 26.1 (2023): Rabban Hormizd revival, education and manuscript production.
- CNRS IRHT, Erbil-Ankawa O.A.O.C. syr. 194: direct-observation catalogue, copying history, Alqosh and Rabban Hormizd, 1672.
- Heleen Murre-van den Berg, A History of Syriac Christianity, Part II, Cairo Journal of Theology 6 (2019), pp. 29–31: scribes, colophons and the Nahum tradition.
- Levi Clancy, Sunset over a stormy alQosh 17, 24 February 2018, photograph, CC0.
- Hardscarf, Rabban Hormizd Monastery—view from below, 18 October 2016, photograph, CC BY-SA 4.0.