Vegotinên kevnar niştecih, hukumdar û têkiliyên siyasî yên guhêrbar ronî dikin.

Wêneya reş û spî ya Gertrude Bell ji zinarên tûj û bermahiyên kelehê li Finikê di Gulana 1909an de
Finik, Gertrude Bell, Gulana 1909an. Bi Pinacaya kevnar re tê girêdan; peyzaja wê demê ye, ne nûavakirina bajarê kevnar. Gertrude Bell · Finik, May 1909 · Wikimedia Commons · Public domain.

Herêm û vegotin

Marciak Kardukhên Xenophon li bakurê Cizîrê û başûrê Botanê bi cih dike. Berfirehbûna paşîn ber bi Dicleya Jorîn ve sînorên guhêrbar nîşan dide. Derbasgehên çem û rêyên çiyan girîng bûn. [1] Anabasis 4.1–3 gundên bi xwarin û qapên bronzî, vekişîna gel ber bi çiyan û şerê bi kevir û tîran vedibêje. Li Kentrites, Xenophon heft rojên şer bi bîr tîne. Ev dîtina artêşa derbasdar e. [2] Strabo Sareisa, Satalca û Pinaca bi sê kelehên cuda, herwiha pisporiya avahî û amûrên dorpêçê tomar dike. [3]

Padîşah û destwerdan

Plutarch vedibêje ku Zarbienus bi dizî nêzî Lucullus bû û Tigranes ew bi malbata wî re kuşt. Lucullus paşê merasîma mirinê ji bo wî kir. [4] Marciak mirinê di zivistana 71/70 berî zayînê de datîne. [5] Şandina Afranius ji aliyê Pompey ve li dijî Partiyan eyaleteke Romayî ya mayînde naselmîne. [6] Ammianus Corduena di nav herêmên ku Jovian di 363an de dan Şapûrê Duyem de dihejimêre û peymanê rexne dike. [7]

Nav û wêne

Marciak yekîtiya zimanî ya Qardū û Kurd red dike. Hevketina erdnîgarî bi tena serê xwe rêza etnîkî ya bêqutî naselmîne; metnên kevnar zimanê wan wek kurdî nas nakin. [5] Wêneya Bell Finika Gulana 1909an belge dike, ne padîşahiya kevnar a saxlem. [8]

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Michał Marciak, The Historical Geography of Gordyene, Anabasis: Studia Classica et Orientalia 3 (2012), pp. 173–214; geographical expansion and strategic routes.
  2. Xenophon, Anabasis 4.1–3, Carleton L. Brownson translation, Perseus Digital Library: villages, provisions, fighting and the Centrites crossing.
  3. Strabo, Geography 16.1.24–25, H. L. Jones translation, Loeb Classical Library VII (1932), pp. 231–233; LacusCurtius transcription.
  4. Plutarch, Life of Lucullus 21 and 29, John Dryden translation, Internet Classics Archive: Zarbienus, the secret approach and funeral.
  5. Michał Marciak, Gordyene, Encyclopaedia Iranica, 2021; monarchy, Zarbienus chronology, identification of Pinaca and distinction between Qardū and Kurd.
  6. Plutarch, Life of Pompey 36.2, Bernadotte Perrin translation, Loeb Classical Library V (1917), pp. 209–211; LacusCurtius transcription.
  7. Ammianus Marcellinus, Roman History 25.7.8–14, John C. Rolfe translation, Loeb Classical Library II (1940), pp. 533–537; settlement of 363 CE.
  8. Gertrude Bell, Finik, May 1909, photograph M_101, Gertrude Bell Archive, reproduced via Wikimedia Commons; public domain.