Çavkaniyên kevn Kyrtiyan di artêşa Molon, li Magnesyayê û nav alîkarên Eumenes de tomar dikin. Rolên wan hene, lê ziman, peymanên leşkerî û têkiliya wan bi Kurdên îroyîn ne ewqas diyar in.

Nav di çavkaniyên derve de
Kýrtioi ya Yewnanî û Cyrtii ya Latînî navên komekê li bilindahiyên Îranê ne. Schmitt herêmê bi taybetî Medyaya Atropatenê û behsa Persiya eslî destnîşan dike. [1] Ev ne danasîna wan a xwe an nivîseke bi zimanê wan e. Navên kevn nayên rasterast kirin sînorên parêzgehên nûjen.
Molon û erdê çiyayî
Di Polybios 5.52 de, Molon di serhildana li dijî Antiochos III de dixwaze bigihîje herêma çiyayî ya Apolloniayê. Ji qutbûna rêya Medyayê ditirse û pişta xwe bi slingavêjên Kyrtî girê dide. 5.53 tîravêj û slingavêjan li derveyî siwariyê li her du baskan dide; 5.54 veqetîna baskekê û xwekuştina Molon vedibêje. [2] Çavkanî jiyana Kyrtiyên mayî nayê şopandin; vegera wan a çiyayên serbixwe nayê çêkirin.
Magnesya: hêza tevlihev
Di şerê bi gelemperî 190 BZ tê dîrokkirin de, Livius 37.40 li qiraxa baskê rastê 4,000 slingavêjên Kyrtî û tîravêjên Elymayî bi hev re tomar dike. Ev ne 4,000 Kyrtî bi tenê ne; li çepê jî hêzeke wekhev heye. [3] Nivîs cih û cureya çekê dide, ne sernavê baştirîn piyadeyên cîhanê. 37.41 dibêje şilbûn bandor li kevan û sling û qayîşa mizraqan kir. [3]
Callinicus: 300 kes
Livius 42.58 di 171 BZ de 300 Kyrtî ji alîkarên Eumenes II bi 200 siwarên Galî li pêş navenda hevalbendên Romayê dide. Eumenes û Attalos li paş in. 42.59 serketina Perseus û vekişîna hevalbendan bi alîkariya Tesalyayan vedibêje. [4] Ev cihgirtina hêzê ye, ne belge ku heman kesên Magnesyayê alî guhertin an her tim bo pereyê herî zêde şer dikirin.
Belgeya çekê
Sling fîşekeke cuda diavêje; wêne fîşekan nîşan dide, ne benê slingê. Muzexaneya Canellopoulos qalibê bronz ê X 732, bi texmîn Helenîstî, bi rêç û qulikên avêtina serb û navê Timon tomar dike. [5] Ev mînakeke berawirdî ye, ne qalibê diyarkirî yê Kyrtiyan. Wêneya Atînayê jî ne komela dîtinên Kyrtî ye. [6] Ji van nayê avakirina rêjeya domdar a dûrahî û perwerdeya hemû leşkeran.
Têkiliya bi dîroka Kurdî
Schmitt Kyrtiyan ji Karduchiyan û navên din ên rojavayî cuda dike û pêşîniya Kurdên îroyîn gengaz dibîne. [1] Ev pêşniyareke zanyarî ye, ne şecereyeke belgekirî. Nêzîkiya nav û herêm û karê leşkerî berdewamiyeke neteweyî û zimanî bi tena serê xwe naselmînin. Çavkanî komeke navdar di çend artêşan de dikin diyar; ji wan nayê çêkirina saziyeke leşkerî ya neteweyî ya bêqutbûn.
Çavkanî û xwendina zêdetir
- Rüdiger Schmitt, Cyrtians, Encyclopaedia Iranica VI/5 (1993), p. 515; geography, classical references and ancestry proposal.
- Polybius, Histories 5.52–54, Evelyn S. Shuckburgh translation; In Parentheses digital edition (2002), pp. 308–310.
- Livy, Ab urbe condita 37.40–41; Latin text, The Latin Library; mixed contingents and weather at Magnesia.
- Livy, History of Rome 42.58–59; English translation of the Callinicus deployment and outcome.
- Canellopoulos Museum, Mould for the casting of sling bullets, X 732; probably Hellenistic bronze mould.
- Catlemur, Pessoi, Athens War Museum, 20 December 2021; Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.