Çavkaniyên kevn Kyrtiyan di artêşa Molon, li Magnesyayê û nav alîkarên Eumenes de tomar dikin. Rolên wan hene, lê ziman, peymanên leşkerî û têkiliya wan bi Kurdên îroyîn ne ewqas diyar in.

Çar fîşekên keviravêjê yên tarî û hêkşekl li ser piştgirên şeffaf li Muzexaneya Şer a Atînayê, yek bi nexşeya bilind
Fîşekên kevn li Muzexaneya Şer a Atînayê, Catlemur, 20 Kanûna 2021, CC BY-SA 4.0. Nimûneyên cureya çekê ne; ne dîtinên ku bi Kyrtiyan an van şeran hatibin naskirin. Catlemur · Athens War Museum · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0. 20 December 2021. Wikimedia 1280-pixel rendition; no creative changes. Comparative objects, not attributed Cyrtian finds.

Nav di çavkaniyên derve de

Kýrtioi ya Yewnanî û Cyrtii ya Latînî navên komekê li bilindahiyên Îranê ne. Schmitt herêmê bi taybetî Medyaya Atropatenê û behsa Persiya eslî destnîşan dike. [1] Ev ne danasîna wan a xwe an nivîseke bi zimanê wan e. Navên kevn nayên rasterast kirin sînorên parêzgehên nûjen.

Molon û erdê çiyayî

Di Polybios 5.52 de, Molon di serhildana li dijî Antiochos III de dixwaze bigihîje herêma çiyayî ya Apolloniayê. Ji qutbûna rêya Medyayê ditirse û pişta xwe bi slingavêjên Kyrtî girê dide. 5.53 tîravêj û slingavêjan li derveyî siwariyê li her du baskan dide; 5.54 veqetîna baskekê û xwekuştina Molon vedibêje. [2] Çavkanî jiyana Kyrtiyên mayî nayê şopandin; vegera wan a çiyayên serbixwe nayê çêkirin.

Magnesya: hêza tevlihev

Di şerê bi gelemperî 190 BZ tê dîrokkirin de, Livius 37.40 li qiraxa baskê rastê 4,000 slingavêjên Kyrtî û tîravêjên Elymayî bi hev re tomar dike. Ev ne 4,000 Kyrtî bi tenê ne; li çepê jî hêzeke wekhev heye. [3] Nivîs cih û cureya çekê dide, ne sernavê baştirîn piyadeyên cîhanê. 37.41 dibêje şilbûn bandor li kevan û sling û qayîşa mizraqan kir. [3]

Callinicus: 300 kes

Livius 42.58 di 171 BZ de 300 Kyrtî ji alîkarên Eumenes II bi 200 siwarên Galî li pêş navenda hevalbendên Romayê dide. Eumenes û Attalos li paş in. 42.59 serketina Perseus û vekişîna hevalbendan bi alîkariya Tesalyayan vedibêje. [4] Ev cihgirtina hêzê ye, ne belge ku heman kesên Magnesyayê alî guhertin an her tim bo pereyê herî zêde şer dikirin.

Belgeya çekê

Sling fîşekeke cuda diavêje; wêne fîşekan nîşan dide, ne benê slingê. Muzexaneya Canellopoulos qalibê bronz ê X 732, bi texmîn Helenîstî, bi rêç û qulikên avêtina serb û navê Timon tomar dike. [5] Ev mînakeke berawirdî ye, ne qalibê diyarkirî yê Kyrtiyan. Wêneya Atînayê jî ne komela dîtinên Kyrtî ye. [6] Ji van nayê avakirina rêjeya domdar a dûrahî û perwerdeya hemû leşkeran.

Têkiliya bi dîroka Kurdî

Schmitt Kyrtiyan ji Karduchiyan û navên din ên rojavayî cuda dike û pêşîniya Kurdên îroyîn gengaz dibîne. [1] Ev pêşniyareke zanyarî ye, ne şecereyeke belgekirî. Nêzîkiya nav û herêm û karê leşkerî berdewamiyeke neteweyî û zimanî bi tena serê xwe naselmînin. Çavkanî komeke navdar di çend artêşan de dikin diyar; ji wan nayê çêkirina saziyeke leşkerî ya neteweyî ya bêqutbûn.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Rüdiger Schmitt, Cyrtians, Encyclopaedia Iranica VI/5 (1993), p. 515; geography, classical references and ancestry proposal.
  2. Polybius, Histories 5.52–54, Evelyn S. Shuckburgh translation; In Parentheses digital edition (2002), pp. 308–310.
  3. Livy, Ab urbe condita 37.40–41; Latin text, The Latin Library; mixed contingents and weather at Magnesia.
  4. Livy, History of Rome 42.58–59; English translation of the Callinicus deployment and outcome.
  5. Canellopoulos Museum, Mould for the casting of sling bullets, X 732; probably Hellenistic bronze mould.
  6. Catlemur, Pessoi, Athens War Museum, 20 December 2021; Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.