Mehmed Uzun (1953–2007) ê Siwêrekê romannivîs, ceribînnivîs û wergêr bû. Li Swêdê romanên kurmancî bi dengên bîranînê û ramana pirzimanî ve girê da.

Bîrdariya bi şiklê tomarên pêçayî, portreya Mehmed Uzun a relîefê û nav û nivîsên bilind di nav avahiyên Îdirê de
Bîrdariya Mehmed Uzun li Îdirê, Hezîrana 2020an. Wêne: Hazan. Hazan · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0.

Ji Siwêrekê heta Swêdê

Uzun di 1953an de li Siwêrekê çêbû. Weşanxane zîndan, Komal û kovara Rizgari belge dike. [1] Di hevpeyvîna 2002an de çûna Swêdê di 1977an de dide. Kurdî zimanê zaroktiya wî, tirkî zimanê dibistanê û swêdî zimanê ramana paşîn bû. Roman bi kurdî dinivîsand lê berhemên din bi çend zimanan dikirin. [2]

Pirtûk û deng

Bîbliyografiya weşanxaneyê roman bi Tu ya 1985an dest pê dike û ceribîn û antolojiyan jî digire. [1] Uzun Hawara Dîcleyê wekî romana dengên li dora çîrokbêj Bîro û tecrubeyên ji bîrçûyî rave kir. [2] Bocheńska gotinên pêşiyan, zimanê çirr û derdora civakî ya dengbêjiyê di prozeya wî de vedikole. Rexneyên li ser sadetî û karakteran jî digire û hewldana afirandina xwînerên nû nirx dike. [3]

Romanên hilbijartî li gorî weşanxaneyê [1]
SalNav
1985Tu
1987Mirina Kalekî Rind
1991Rojek ji Rojên Evdalê Zeynikê
1995Bîra Qederê
1998Ronî Mîna Evînê–Tarî Mîna Mirinê

Werger û azadî

Selim Temo xwendina Evdalê Zeynikê di 1994an de û wergera yanzdeh sal paşê bi bîr tîne. Ferhengok, referans û nîqaşên bi Uzun re beşên xwendina kûr bûn. [4] Weqfa Segerstedt di 2001an de Pênûsa Azadiyê ji bo karê edebî û azadiya îfadeya kurdî da. [5] Akademiya Swêdê di 2002an de heyet û şopandina dadgehan tomar kir. [6]

Vegera welat û bîranîn

Weşanxane vegerê di 2006an de û mirina li Amedê di 11ê Cotmeha 2007an de dide. [1] KHRP wî wekî piştgir, endamê lijneya piştgiran û parêzvanê mafên çandî û zimanî bi bîr anî. [7] Bîrdarî û gor cihên bîranîna giştî ne; pirtûk, hevpeyvîn û bîranînên wergêran rêyên cuda ber bi karê edebî ve ne.

Gora kevirê tarî ya Uzun li ber dîwarê kevanî bi nivîsa kurdî û daran
Gora li Goristana Deriyê Mêrdînê, Amed, 5ê Tîrmeha 2019an. Wêne: Hazan. Hazan · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Sel Yayıncılık, Mehmed Uzun; publisher’s biography and bibliography of novels, essays, anthologies and other works.
  2. Özge Gözke, Kürtçeyi Edebiyatla Yaşatmaya Çalışıyorum, Bianet, 18 April 2002; direct interview with Uzun about language, novels and readers.
  3. Joanna Bocheńska, From Dengbêj to Modern Writer, Iranian Studies 55/4 (2022), 899–927; oral performance, literary language and critical readings of Uzun and Mehmet Dicle.
  4. Selim Temo, Mehmed Uzun: Benim Yazarım, Gazete Duvar, 13 October 2021; revised republication of his February 2008 translator’s memoir.
  5. Stiftelsen Torgny Segerstedts Minne, Frihetspennan; official 2001 award citation for Mehmed Uzun.
  6. Swedish Academy, annual gathering of 2002; institutional account of delegations and attendance at Uzun’s proceedings.
  7. Kurdish Human Rights Project, KHRP Mourns Death of Mehmet Uzun (2007); contemporary tribute and his role as a patron.