Dîroka Bradostê hevalbendiyên guhêrbar, koçberiya sivîlan û dorpêça 1609–1610 an digire; mîrektî bi awayekî lawaz maye.

Wêneya fezayî ya Apollo–Soyuzê ku rêzên çiya û newalên derdora Gola Urmiyê nîşan dide
Wêneya Apollo–Soyuz AST-24-1982, Tîrmeha 1975 an, Arşîva Neteweyî ya Amerîkayê; dîtineke herêmî ye, ne nasandina xirbeyên Dimdimê an sînorên dîrokî. Mafê giştî. [5] Photo: NASA / U.S. National Archives · Public domain.

Nav û desthilat

Bradost navê eşîr, herêm, çiya, çem û mîrektiyê ye. Hassanpour şaxên Somay û Tergaver û belavbûna sedsala şanzdehan li rojavayê Urmiyê diyar dike. Gazî Qiran bi Sefewiyan re têkilî danî û piştî Çaldirana 1514 an li Osmaniyan zivirî. [1] Nav ne dewleteke bi sînorên neguhêrbar e.

Nameya 1551 an

Gümüş wergera Osmanî ya nameya Îskender Paşa ji Şah Tehmasb re weşan dike. Wî wêrankirina Bradostê li şah bar dike û dibêje nakokiya bi mîran re divê xelkê di zivistanê de ji malan nerevîne. Herwiha bi tolhildanê tehdît dike û hukumê Osmanî dadperwer nîşan dide. [2] Ev gotara siyasî ye, ne rapora bêalî. Hevalbendiyên mîrên herêmê diguherîn.

Dimdim û dorpêç

Emîr Xan Lepzêrîn nêzî 1609 an Dimdim ji nû ve ava kir. Hassanpour ji Eskender Beg kompleksa pênc kelehan û depoyên avê vedibêje. Hatem Beg ji Mijdara 1609 an heta havîna 1610 an dorpêç kir; piştî ketinê parêzvan hatin komkujkirin. [3] Av û parastina depoyan di dorpêça dirêj de girîng bûn.

Mîrektî berdewam bû

Komkujiyên firehtir, koçberkirina Kurdên Xorasanê û bicihkirina Efşaran hatin qeyd kirin. Lê Bradost û Mukrî wek mîrektiyên lawaz man û şerên din li Dimdimê çêbûn. [3]1610 dawiya hemû sazî û malbatên hukumdar nebû.

Dîrok û bîranîn

Vegotina Sefewî serhildan dibîne û kevneşopiya Kurdî berxwedanê bi bîr tîne. [3] Ferdeghini bîranîna Halala Barçî li ser strana Dimdimê di dawetan de û cudahiya wê ji beyta dirêj dişopîne. [4] Ev belgeya veguhastina çandî ye, ne şahidiya dorpêçê.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Amir Hassanpour, Barādūst, Encyclopaedia Iranica III/7 (1988), pp.739–740: regions, dynastic branches and changing alliances.
  2. Ercan Gümüş, Bir Mektubun Düşündürdükleri (2025), Vakanüvis 10/2, pp.1781–1819, especially 1791–1797: primary 1551 letter transcription and analysis.
  3. Amir Hassanpour, Dimdim, Encyclopaedia Iranica VII/4 (1995), pp.404–405: fortifications, siege and survival of weakened principalities.
  4. Giulia Ferdeghini, Beyta Dimdim (Fondazione Levi,2023), especially pp.50–53: fieldwork, wedding performance and narrative genres.
  5. NASA / U.S. National Archives, Apollo–Soyuz AST-24-1982, July 1975; public-domain regional landscape photograph.