Pira Delal li Zaxoyê li ser Xabûrê ye. Kemerên kevirî, dîroka avakirina ne teqez û çîrokên tomarkirî aliyên cuda yên wê nîşan didin.

Li ser kîjan Xabûrê?
Pir li başûrrojhilatê Zaxoyê ye. Ev Xabûr ji Tirkiyeyê ber bi Dîcleyê diçe; ne Xabûra Sûriyeyê ya Firatê ye. Projeya Columbia di 2013 an de pir belge kir û navê din, Pira Ebbasî, jî qeyd dike. [1] Cihê derbasbûna çem beşek ji girîngiya wê ye.
Kemer û kevir
Rêya pirê ber bi kemera sereke ya bilind radibe, bi vekirinên nizmtir re. Nizar Alwan Abdullah pênc kemer û nêzî 114 metre dirêjî û 4.70 metre firehî qeyd dike. [2] Ev pîvanên lêkolînê ne, ne pîvana nû ya me. Di wêneyê de kemera sereke û yekeke biçûktir zelal in; hemû kevir nayên hesibandin ku di yek demê de hatine danîn.
Dîroka ne teqez
Columbia destpêka avakirinê bi texmîn di sedsala sêyem–çarem Zayînê û nûavakirinê di heştem–nehem de pêşniyar dike. [1] Abdullah nebûna nivîseke avaker û dîrokê destnîşan dike; qeyda şûnwaran a 1935 an û tamîra 1977 an jî radigihîne. [2] Navên Romî an Ebbasî bi tenê dîroka teqez nade ispatkirin.
Vegotina Delalê
Di beşa Masoud Mohammadirad de avakerek ji Cizîrê tê Zaxoyê. Piştî têkçûnên avakirinê tê gotin ku yekem heyîna zindî ya tê divê bibe qurban. Delala bûka wî berî kûçikê xwe digihîje û di pirê de tê danîn. [3] Ev çîrokeke tomarkirî ye, ne belgeya arkeolojîk a qurbankirineke rastîn.
Ziman û vegotinên cuda
Antolojî vegotinên Aramiya Nû yên Zaxoyê jî dihewîne û çîrokên nav misilmanên Kurdîaxêv û xiristiyan û cihûyên Aramiya Nû lêdikole. [3] Nav, sedem û bersiv dikarin di vegotinên cuda de biguherin. Pir hem avahiyeke tamîrkirî ye hem cihê çîrokên avakirin, windakirin û qurbaniyê.
Çavkanî û xwendina zêdetir
- Matthew Peebles and Helen Malko, Zakho Bridge, Mapping Mesopotamian Monuments, Columbia University (2021); project field documentation from 2013.
- Nizar Alwan Abdullah, historical study of the great stone bridge at Zakho, Humanities Journal of University of Zakho 5/2 (2017), pp.353–360, especially 353–356.
- Masoud Mohammadirad, The Bridge of Dalal, chapter 11, pp.95–104, in Neo-Aramaic and Kurdish Folklore from Northern Iraq, volume 2 (Open Book Publishers,2022); publisher’s chapter summary and comparative volume description.
- David Stanley, Delal Bridge, photograph from December 2011, Wikimedia Commons; CC BY 2.0.