جهان کردی در بحران: حملات پهپادی، روژاوا و رئیس‌جمهور جدید عراق؛…

مرور کلی

آوریل 2026 رشته‌ای از تحولات مهم را در سراسر جهان کردی به همراه آورده است. پهپادهای ایرانی با شدتی تازه به اردوگاه‌های تبعیدیان در کردستان عراق حمله می‌کنند، آخرین سربازان آمریکایی از روژاوا خارج شده‌اند و نیروهای دموکراتیک سوریهٔ تحت رهبری کردها را بی‌پناه گذاشته‌اند، سیاستمداری کرد به ریاست‌جمهوری عراق انتخاب شده و به ماه‌ها بن‌بست سیاسی پایان داده است، و سیاستمداران کردِ زندانی در ترکیه از فصلی تازه در بحث روند صلح خبر می‌دهند. این گزارش همهٔ خبرهای مهمی را پوشش می‌دهد که در این ماه به چشم‌انداز سیاسی کردی شکل می‌دهند.

فهرست مطالب

حملات پهپادی سپاه پاسداران به اردوگاه‌های تبعیدیان کرد

- کارزار رو به تشدید ایران

خروج نیروهای آمریکا از روژاوا؛ آینده‌ای نامطمئن

سیاستمداری کرد رئیس‌جمهور عراق می‌شود

سیاستمداران کردِ زندانی از ترکیه سخن می‌گویند

روز روزنامه‌نگاری کردی؛ 128 سال پایداری

رویدادهای مهم و گاه‌شمار

پرسش‌های متداول

منابع

مردم کرد به‌ندرت از کانون آشوب‌های منطقه‌ای دور می‌مانند و آوریل 2026 نیز استثنا نیست. از اردوگاه‌های پر از گودال بمب در کردستان عراق تا دادگاه‌های آکنده از تنش سیاسی در ترکیه، از خطوط مقدم رهاشدهٔ روژاوا تا ساختمان‌های مجلس بغداد، صداها و آینده‌های کردی بار دیگر در قلب شماری از مهم‌ترین رویدادهای جاری خاورمیانه قرار دارند.

حملات پهپادی سپاه پاسداران به اردوگاه‌های تبعیدیان کرد در کردستان عراق

اقلیم کردستان عراق در این ماه هدف موج پیوسته‌ای از حملات پهپادی ایران قرار گرفته است که اردوگاه‌های تبعیدیانِ متعلق به احزاب مخالف کردِ ایرانی را نشانه می‌گیرند. تازه‌ترین حملهٔ تأییدشده در 14 آوریل رخ داد؛ پهپادی به اردوگاه سورداش، پایگاهی متعلق به حزب کومله در حدود 40 کیلومتری غرب سلیمانیه، اصابت کرد. سه پناهندهٔ کردِ ایرانی در حمله زخمی شدند، از جمله زنی که حالش وخیم شد. محمد حکیمی، فرماندهٔ کومله، حمله را مستقیماً به ایران و نیروهای شبه‌نظامی وابسته به آن نسبت داد.

همان روز، حملهٔ پهپادی جداگانه‌ای اردوگاهی متعلق به حزب دموکرات کردستان ایران در شهرستان کویسنجق، نزدیک اربیل، را هدف گرفت. به گفتهٔ شبکهٔ حقوق بشر کردستان، سپاه پاسداران از اواخر فوریه دست‌کم سه عضو این حزب را در حملات ترکیبی پهپادی و موشکی کشته است. ناظران حقوق بشر این حملات را ترورهای هدفمند شخصیت‌های سیاسی و نظامی توصیف کرده‌اند.

حکومت اقلیم کردستان در 9 آوریل نامهٔ اعتراضی رسمی به کنسولگری ایران در اربیل تسلیم کرد و ادامهٔ حملات به قلمرو خود را محکوم ساخت. ایران چندین حزب مخالف کردِ ایرانی، از جمله کومله و حزب دموکرات کردستان ایران، را سازمان‌های تروریستی نامیده و آن‌ها را به خدمت به منافع غرب و اسرائیل و انجام عملیات در داخل ایران متهم کرده است.

کارزار رو به تشدید ایران

تشدید حملات در پی مستقیمِ منازعهٔ گسترده‌تر آمریکا–اسرائیل–ایران رخ می‌دهد که در اواخر فوریهٔ 2026 آغاز شد. ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران، نهادی متحد به نمایندگی از پنج حزب عمدهٔ کرد، در 22 فوریه برای هماهنگی تصمیم‌های سیاسی و نظامی در این دورهٔ بی‌ثبات تشکیل شد. احزاب کرد مدعی انجام عملیات در داخل ایران شده‌اند، اما درعین‌حال بار سنگین حملات تلافی‌جویانهٔ مهم به پایگاه‌هایشان در سراسر کردستان عراق را نیز تحمل کرده‌اند.

در 20 آوریل حملهٔ موشکی دیگری علیه گروهی کردِ ایرانی در سلیمانیه گزارش شد. همان روز، مریم داوودیان، زن کردِ 58 ساله‌ای با چندین بیماری مزمن از جمله دیابت و آرتریت روماتوئید، به‌دست وزارت اطلاعات ایران در بوکان بازداشت و به زندان مرکزی ارومیه منتقل شد؛ بنا بر گزارش‌ها، بدون دسترسی به خانواده یا مشاور حقوقی.

خروج نیروهای آمریکا از روژاوا؛ آینده‌ای نامطمئن برای کردهای سوریه

آخرین کاروان نیروهای آمریکایی این هفته سوریه را ترک کرد و به حضور نظامی ده‌سالهٔ آمریکا در کشور پایان داد. در 20 آوریل سوریه رسماً کنترل همهٔ پایگاه‌های پیشین آمریکا را به دست گرفت. این خروج، نیروهای دموکراتیک سوریهٔ تحت رهبری کردها را در وضعیتی هرچه متزلزل‌تر قرار می‌دهد؛ در برابر حکومتی سوری که ترکیه از آن حمایت می‌کند، کشوری که خود منازعه‌ای طولانی و ویرانگر با گروه‌های مسلح کرد داشته است.

نیروهای دموکراتیک سوریه نقشی محوری در شکست داعش داشتند و بیش از 10,000 رزمندهٔ کرد در آن کارزار کشته شدند. منطقهٔ خودمختار معروف به روژاوا، به معنای «غرب» در کردی، در اوج خود می‌خواست دموکراسی‌ای سکولار، چندقومیتی و مبتنی بر برابری جنسیتی در قلب خاورمیانهٔ محافظه‌کار باشد. اکنون، پس از تهاجم ژانویه که در آن نیروهای حکومت سوریه با حمایت ترکیه، رزمندگان کرد را به بخش کوچکی از قلمرو پیشینشان عقب راندند، این آرمان‌ها در نظمی تازه در سوریه جذب می‌شوند که آنکارا به‌شدت به آن شکل می‌دهد.

گذرگاه مرزی سمالکا میان سوریه و اقلیم کردستان عراق در 15 آوریل رسماً در نظام اداری رسمی سوریه ادغام شد، هرچند طغیان دجله رفت‌وآمد را موقتاً به گذرگاهی جایگزین منحرف کرده است. ساکنان کرد نزدیک قامشلی از احساسی عمیق از خیانت گفته‌اند: ائتلاف بین‌المللی مردم کرد را تنها در برابر خطرهای جدی رها کرد، پس از آنکه رزمندگانشان برای شکست داعش از همه‌چیز گذشتند.

سیاستمداری کرد رئیس‌جمهور عراق می‌شود

در تحولی سیاسی مهم برای عراق، نزار آمیدی، سیاستمدار کرد، در 20 آوریل 2026 به‌عنوان رئیس‌جمهور جدید کشور انتخاب شد و به ماه‌ها بن‌بست پارلمانی پایان داد. بر پایهٔ سازوکار تقسیم قدرتی که پس از 2003 برقرار شد، ریاست‌جمهوری عراق به‌طور سنتی در اختیار چهره‌ای کرد است، درحالی‌که نخست‌وزیری به عرب شیعه و ریاست مجلس به عرب سنی می‌رسد.

انتخاب آمیدی در هنگامهٔ بی‌ثباتی چشمگیر منطقه‌ای، گامی ثبات‌بخش در سیاست عراق دانسته می‌شود. اقلیم کردستان عراق همچنان میان دو فشار راه خود را می‌یابد: حملات پهپادی ایران به قلمرو آن و رابطهٔ پیچیدهٔ سیاسی و اقتصادی خود با حکومت فدرال در بغداد.

سیاستمداران کردِ زندانی از ترکیه سخن می‌گویند

در ترکیه، صلاح‌الدین دمیرتاش و سلجوق میزرکلی، سیاستمداران کردِ زندانی، در 21 آوریل بیانیه‌ای مشترک صادر کردند و گفتند آزادی نهایی آنان به همان اندازه سیاسی خواهد بود که ورودشان به زندان بود. بیانیه پس از دیدار هیئتی از احزاب گوناگون، شامل اعضای حزب اصلی مخالف سی‌اچ‌پی و حزب دمِ طرفدار کردها و در میان تشدید بحث عمومی دربارهٔ ازسرگیری روند صلح با جنبش کردی منتشر شد.

دمیرتاش، رئیس مشترک پیشین حزب دموکراتیک خلق‌ها، از نوامبر 2016 زندانی است و به 42 سال زندان در 2024، به‌دلیل مشارکت ادعایی در اعتراضات کوبانیِ 2014، محکوم شد؛ اتهاماتی که رد می‌کند. دادگاه اروپایی حقوق بشر هم در 2018 و هم در 2020 حکم داد که ادامهٔ بازداشت او حقوقش را نقض می‌کند و خواهان آزادی فوری‌اش شد. دادگاه‌های ترکیه هنوز این احکام را اجرا نکرده‌اند. میزرکلی، شهردار پیشین دیاربکر، از اکتبر 2019 با اتهاماتی مرتبط با تروریسم زندانی است که او نیز آن‌ها را رد می‌کند.

تونجر باکرهان، رئیس مشترک حزب دم، پس از دیدار زندان از حکومت ترکیه خواست گام‌های مشخصی در مسیر عدالت بردارد، از جمله اجرای کامل احکام دادگاه قانون اساسی ترکیه و دادگاه اروپایی حقوق بشر. در چندین شهرداری سراسر جنوب شرقی ترکیه، شهرداران منتخب کرد همچنان با سرپرستان منصوب دولت جایگزین می‌شوند و حکمرانی دموکراتیک محلی در بسیاری از مناطق عملاً معلق شده است.

روز روزنامه‌نگاری کردی؛ 128 سال پایداری

23 آوریل روز روزنامه‌نگاری کردی بود و 128 سال از انتشار نخستین روزنامهٔ کردی‌زبان در 1898 را گرامی داشت. این سالگرد در هنگامهٔ فشار شدید بر رسانه‌های کردی در هر چهار کشور فرامی‌رسد. در ترکیه، روزنامه‌نگاری مستقل کردی زیر محدودیت‌های شدید حقوقی و سیاسی فعالیت می‌کند. در ایران، روزنامه‌نگاران کرد با زندان و سرکوب روبه‌رو هستند. در سوریه، آیندهٔ رسانه‌های کردی‌زبان زیر حکومت جدید عمیقاً نامطمئن است.

در اقلیم کردستان عراق، رسانه‌هایی مانند کردستان 24 و روداو همچنان رویدادهای منطقه‌ای و بین‌المللی را به‌صورتی حیاتی برای مخاطبان کردی‌زبان سراسر جهان پوشش می‌دهند. روز روزنامه‌نگاری کردی هم بزرگداشت بقای فرهنگی است و هم یادآور مبارزهٔ ادامه‌دار برای حفظ هویت کردی از راه رسانه‌های مستقل؛ مبارزه‌ای که در 2026 به‌اندازهٔ روزگار چاپ نخستین صفحه‌های کردی‌زبان، بیش از یک سده پیش، فوریت دارد.

رویدادهای مهم و گاه‌شمار؛ آوریل 2026

9 آوریل — حکومت اقلیم کردستان در اعتراض به ادامهٔ حملات پهپادی علیه اردوگاه‌های تبعیدیان کرد، نامهٔ اعتراضی رسمی به کنسولگری ایران در اربیل تسلیم می‌کند.

14 آوریل — حملات پهپادی به اردوگاه سورداشِ کومله در غرب سلیمانیه و اردوگاه حزب دموکرات کردستان ایران در نزدیکی اربیل؛ سه زخمی، از جمله زنی با حال وخیم.

15 آوریل — ادغام رسمی گذرگاه مرزی سمالکا میان سوریه و اقلیم کردستان عراق در نظام اداری رسمی سوریه.

20 آوریل — سوریه رسماً کنترل همهٔ پایگاه‌های نظامی پیشین آمریکا را به دست می‌گیرد؛ نزار آمیدی، سیاستمدار کرد، رئیس‌جمهور جدید عراق انتخاب می‌شود؛ ایران مریم داوودیان را در بوکان بازداشت می‌کند.

21 آوریل — دمیرتاش و میزرکلی، سیاستمداران کردِ زندانی، هم‌زمان با تشدید بحث روند صلح در ترکیه بیانیه‌ای مشترک صادر می‌کنند.

23 آوریل — روز روزنامه‌نگاری کردی، بزرگداشت 128 سال از انتشار نخستین روزنامهٔ کردی‌زبان.

پرسش‌های متداول

ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران چیست؟

ائتلاف نیروهای سیاسی کردستان ایران نهادی سیاسی و متحد است که در 22 فوریهٔ 2026 تشکیل شد و پنج حزب عمدهٔ کردِ ایرانیِ مستقر در اقلیم کردستان عراق را گرد هم آورد. این نهاد برای هماهنگی تصمیم‌های سیاسی و نظامی در دورهٔ تشدید بی‌ثباتی پس از منازعهٔ گسترده‌تر آمریکا–اسرائیل–ایران تأسیس شد.

چرا آمریکا از روژاوا خارج شد؟

آمریکا اعلام کرد که پس از شکست داعش دیگر به حمایت نیروهای دموکراتیک سوریه نیاز ندارد. این خروج به حضور نظامی ده‌ساله در سوریه پایان داد. منتقدان استدلال می‌کنند که منطقهٔ خودمختار کردی را در برابر جذب‌شدن در حکومتی سوری با حمایت ترکیه آسیب‌پذیر می‌کند؛ حکومتی که از نظر تاریخی با خودگردانی کردها خصومت دارد.

نزار آمیدی کیست و چرا انتخاب او اهمیت دارد؟

نزار آمیدی سیاستمداری کرد است که در 20 آوریل 2026 به ریاست‌جمهوری عراق انتخاب شد و به ماه‌ها بن‌بست پارلمانی پایان داد. انتخاب او سازوکار تقسیم قدرت عراق پس از 2003 را، که ریاست‌جمهوری را به چهره‌ای کرد اختصاص می‌دهد، تأیید می‌کند و در دوره‌ای از آشوب چشمگیر منطقه‌ای، گامی ثبات‌بخش در سیاست عراق دانسته می‌شود.

صلاح‌الدین دمیرتاش کیست؟

صلاح‌الدین دمیرتاش رئیس مشترک پیشین حزب دموکراتیک خلق‌های ترکیه و یکی از برجسته‌ترین سیاستمداران کرد در تاریخ ترکیه است. او از نوامبر 2016 زندانی است و به 42 سال زندان در 2024 محکوم شد و همهٔ اتهاماتش را رد می‌کند. دادگاه اروپایی حقوق بشر دو بار بازداشت او را غیرقانونی دانسته و آزادی‌اش را مطالبه کرده است؛ احکامی که ترکیه تاکنون از اجرای آن‌ها خودداری کرده است.