Kürt tarihi yazıları
1586 makale Türkçe olarak sunuluyor.
Zakia Hakki (1939 doğumlu), Iraklı Kürt hâkim ve siyasetçidir. Irak tarihinde hâkim olarak görev yapan ilk kadın olmuş, daha sonra 2003 sonrası Irak Yönetim Konseyi’nin ilk kadın üyeleri arasında yer almıştır.
Makaleyi oku Mala Bakhtiyar (1953 doğumlu), Süleymaniyeli, KYB siyasi bürosunun kıdemli bir üyesidir; kırk yıl boyunca Kürdistan Yurtseverler Birliği’nin en etkili siyasi isimlerinden biri olmuştur.
Makaleyi oku Iraklı Kürt KYB siyasetçisi ve Peşmerge komutanı Kosrat Resul Ali (1950 doğumlu), Kürdistan Bölgesi Başkan Yardımcılığı yaptı. Irak Kürt tarihinin önde gelen askerî ve siyasi isimlerinden biridir.
Makaleyi oku Salih Müslim (1951 doğumlu), Suriye Kürdistanı’ndaki PYD’nin (Demokratik Birlik Partisi) eş başkanıdır; Suriye iç savaşı sırasında kurulan Rojava özerk yönetiminin temel mimarlarından biri olmuştur.
Makaleyi oku Komala’nın (İran Komünist Partisi Kürdistan Örgütü) Genel Sekreteri Abdullah Muhtedi (1947 doğumlu), en önemli Kürt sol örgütlerinden birine onlarca yıldır Irak Kürdistanı’ndaki sürgününden liderlik etmektedir.
Makaleyi oku 1967 doğumlu, İran’ın Kürdistan eyaletinden Kürt öğretmen Sedigh Kamangar, Kürt eğitim hakları için yürüttüğü faaliyetler nedeniyle önce idama, ardından 28 yıl hapse mahkûm edildi. İran’da en uzun süre hapiste kalan siyasi tutuklulardan biridir.
Makaleyi oku Fuad Hüseyin (1947 doğumlu), Iraklı Kürt KYB siyasetçisi ve akademisyendir. 2020’den itibaren Irak Dışişleri Bakanlığı yapan kıdemli Kürt diplomat, uzun yıllar Celal Talabani’nin özel kalem müdürü olarak da görev yaptı.
Makaleyi oku 1944 doğumlu Iraklı Kürt PUK siyasetçisi Latif Reşid, Ekim 2022’de Berhem Salih’in ardından Irak cumhurbaşkanı oldu; böylece Irak’ın en yüksek makamını üstlenen üçüncü Kürt oldu.
Makaleyi oku Urfalı Kürt siyasetçi Dengir Mir Mehmet Fırat (1943-2021), Türkiye’de AKP’nin kurucu ortaklarından biriydi ve genel başkan yardımcılığı yaptı. Yıllarca Türkiye’nin iktidar partisindeki en üst düzey Kürt isimdi.
Makaleyi oku 1942 doğumlu Mardinli Kürt siyasetçi Ahmet Türk, Türkiye’de en uzun süre görev yapmış ve en çok saygı gören Kürt siyasi şahsiyettir. Birden çok partide parlamenter olarak elli yılını Kürtlerin demokratik haklarına adamıştır.
Makaleyi oku Cezire bölgesinden Suriyeli Kürt şair ve kültür insanı Tosinê Reşîd, Suriye’de ve Kürt diasporasında Kürt edebiyatı ve kültür geleneğine katkıda bulunmuştur.
Makaleyi oku Eskerê Boyîk, Cezire bölgesinden Suriyeli Kürt bir şairdir. Suriye’deki Kurmanci Kürt edebiyat geleneğine katkıda bulunarak Cigerxwîn’in ve Suriye Kürt edebiyat dünyasının şiir mirasını sürdürmüştür.
Makaleyi oku Adel Karasholi (1936 doğumlu), Leipzig’de yaşayan Suriyeli Kürt şairdir. Arapça ve Almanca şiir yazar; Almanya’nın en tanınmış Arap ve Kürt kültür insanlarından biri ve Doğu ile Batı arasında bir köprüdür.
Makaleyi oku Kürt kökenli İsrailli general ve siyasetçi Yitzhak Mordechai (1944 doğumlu), İsrail Savunma Bakanlığı yaptı (1996-1999). Bu, İsrail devletinde Kürt kökenli bir kişinin üstlendiği en yüksek görevlerden biriydi.
Makaleyi oku Tahir Elçi (1966-2015), Diyarbakır Barosu başkanıydı. Tarihî bir minarenin korunması hakkında basın açıklaması yaparken vurularak öldürüldü; Kürtlerin hukuki hak savunuculuğunun ve barış arayışının simgesi oldu.
Makaleyi oku 1956 doğumlu Suriyeli Kürt siyasetçi ve akademisyen Abdülbasit Seyda, 2012’de Suriye Ulusal Konseyini yönetti. Suriye iç savaşı sırasında önemli bir Suriye muhalefet yapısına liderlik eden ilk Kürt oldu.
Makaleyi oku Kirmanşahlı İranlı-Kanadalı Kürt mucit ve cerrah Tofy Mussivand (1943-2021), dünya çapında binlerce kalp hastasını kurtaran mekanik kalp pompasını icat etti. Bu, Kürtlerin büyük bilimsel başarılarından biridir.
Makaleyi oku 1943–2017 yılları arasında yaşayan Kürt kökenli İranlı Kanadalı akademisyen Amir Hasanpur, Kürt dil politikasına ilişkin temel akademik eser olan Kürdistan’da Milliyetçilik ve Dil’i yazdı ve Kürt medya çalışmalarına öncülük etti.
Makaleyi oku Kirmanşahlı İranlı Kürt yazar Ali Eşref Dervişyan (1941-2017), İran Kürdistanı’nın yoksul ve yoksun bırakılmış insanlarını savunan öyküler ve romanlar yazdı. Farsça toplumsal edebiyatın önemli seslerinden biriydi.
Makaleyi oku Bakur’dan gelen Britanyalı Kürt şair ve akademisyen Nazand Begikhani (1964 doğumlu), Kurmancî Kürtçe ve İngilizce şiir yazar; Kürt kadın hakları ve toplumsal cinsiyet çalışmaları alanında öncü bir araştırmacıdır.
Makaleyi oku Bachtyar Ali (1966 doğumlu), Süleymaniyeli Iraklı Kürt romancıdır. Yaşayan en büyük Kürt romancı olarak geniş ölçüde kabul edilir; Soranice büyülü gerçekçi destanları uluslararası alanda çevrilmiş ve García Márquez’le karşılaştırılmıştır.
Makaleyi oku 1968 doğumlu Maraşlı Kürt şair Bejan Matur, Türkçe yazdığı şiirlerinde olağanüstü bir ruhani ve siyasi yoğunluk sergiler. Türkiye’nin uluslararası alanda en çok tanınan çağdaş şairlerinden biridir.
Makaleyi oku Farhad Pirbal (1961 doğumlu), Erbilli Iraklı Kürt romancı ve akademisyendir; romanları ve öyküleriyle Soranice Kürt anlatı edebiyatına yeni boyutlar kazandıran en önemli çağdaş Kürt nesir yazarlarından biridir.
Makaleyi oku 1946 doğumlu Erbilli Iraklı Kürt şair Abdullah Peşêw, Soranî Kürtçesinin en sevilen şairlerinden biridir. Aşkı, özgürlüğü ve Kürtlerin özlemini dile getiren lirik şiirleri, dünyanın dört bir yanındaki milyonlarca okura ulaşmıştır.
Makaleyi oku