Nasirdin ve Sejadin, Kürtçede Nasirdîn ve Sicadîn, Êzidî geleneğinde saygı gören şahsiyetlerdir. Yedi Kutsal Varlık, Êzdînê Mîr’in soyu ve Şemsanî şeyh haneleri anlatılarında yer alırlar. Ölüm ve ruhla ilişkileri belirli metin ve yorumlarla, bölgesel çeşitliliğe yer verilerek açıklanmalıdır.
Adlar ve Yedi Kutsal Varlık
Nasirdin ve Sejadin, Nasirdîn ve Sicadîn’in İngilizce yazımlarıdır; bilimsel çevriyazıda Nāṣerdin ve Sajādin de bulunur. Christine Allison onları Êzdina Mir ve Yedi Kutsal Varlıkla bağlantılı dört şahsiyet arasında gösterir. Êzidî anlatıları dünyayı Yedilere emanet eden tek yaratıcı Tanrı’dan söz eder. Allison listelerin aynı olmadığını açıkça belirtir. [1] Tek sayım bütün toplulukların kullandığı yegâne biçim olarak sunulmamalıdır.
Kutsal soy ve Şemsanî haneleri
Khanna Omarkhali’nin 2017 çalışması Şemsanî, Adanî ve Qatanî şeyh hanelerini ayırır. Şemsanî içinde Şemsedîn, Fexredîn, Nasirdîn ve Sicadîn’i Êzdînê Mîr’in dört oğlu ve dört büyük hanenin adları olarak kaydeder. Diğer ikisinin aksine Nasirdîn ile Sicadîn daha küçük soylara ayrılmaz. [2] Bu, yaşayan dinî ailelerle bağı açıklar. Geleneksel kutsal soydur; her şahsiyetin tarihlerini belirleyen modern nüfus kaydı değildir.
Ölüm ve ruhun geçişi
Petr Kubálek’in Charles Üniversitesi’ndeki 2009 tezi, Philip Kreyenbroek araştırmasına dayanarak Sicadîn’i ölü ruhlarına yol gösteren psychopomp olarak anlatır, Nasirdîn’i ölüm meleğiyle ilişkilendirir. Aynı tartışma tarihsel kimliklerini belirsiz sayar. [3] Bunlar bağlantılı fakat farklı dinî rollerdir. Her zaman yumuşak iki rehber hakkında evrensel hikâye uydurulmamalı veya kutsal görevlerden kesin belgeli bir ortaçağ biyografisi çıkarılmamalıdır.
Yayımlanmış ilahi incelemesindeki adlar
Rezan Shivan Aysif’in çalışması, Nasirdîn ve Sicadîn’i Şeyh Adi, Melik Şêx Sin, Êzdîn-Nemîr, Şemsedîn ve Fexiredîn ile yedi sır dizisinde adlandıran bir kıtayı basar. Çevresindeki inceleme Yedileri ilahî ışık ve dünyanın yaratılışıyla ilişkilendirir. [4] Adları şiirsel bağlamda okumak katı bir listedeki ayrı maddelerden daha açıklayıcıdır. Kıta kayıtlı bir anlatımdır; başka belgeli listeleri geçersiz kılmaz.
Laleş ve maddi dinî ortam
Aysif Laleş’in kutsal suları tartışmasında Nasirdîn’in adını taşıyan Bîra Nasirdîn havuzunu da kaydeder. [4] Bu, metinlerin yanında adlandırılmış bir yer verir. Sayfanın fotoğrafı Türkiye Kiwex’teki başka bir Êzidî ziyaretgâhı Quba Xatûna Fexra’yı gösterir. Adlı kulecikler kutsal şahsiyetleri görünür biçimde anar. Modern fotoğraf bir azizin görünüşünü, yaşam tarihlerini veya her inancın yaşını kanıtlamaz.
Aktarım, dil ve yorum
Omarkhali Êzidî geleneğinin tamamen tekbiçimli olmadığını; bölgesel sürüm, kutsal şiir ve açıklayıcı anlatıların etkileştiğini vurgular. Yazma eserler ve yazı ezberle birlikte rol oynadığından tamamen sözlü tanımına da karşı uyarır. [2] Allison hemen bütün sözlü dinî geleneğin dilini Kurmancî olarak belirler. [1] Dolayısıyla bütün Êzidîler adına sabit teolojik formül yerine metin, anlatıcı ve topluluğa dikkat gerekir.
Kaynaklar ve ek okumalar
- Christine Allison, “Yazidis i. General”, Encyclopaedia Iranica (2004, updated 2017), religious belief and textual traditions; variant lists of the Seven.
- Khanna Omarkhali, The Yezidi Religious Textual Tradition: From Oral to Written (Harrassowitz, 2017), introduction, especially pp. 20–27; author’s university-hosted excerpt.
- Petr Kubálek, Eschatology of Yezidism (Charles University, 2009), section 3.6, notes 15–16; scholarly synthesis citing Kreyenbroek on Sicadîn and Nasirdîn.
- Rezan Shivan Aysif, The Role of Nature in Yezidism: Poetic Texts and Living Tradition (Universitätsverlag Göttingen, 2021), pp. 74–75 and 183; hymn names, light and sacred water.