لەتیف ڕەشید: ئەندازیار، وەزیری سەرچاوەکانی ئاو و سەرۆککۆماری عێراق، ٢٠٢٢–٢٠٢٦

خوێندنی ئەندازیاری، ئۆپۆزسیۆنی کوردی، بەڕێوەبردنی ئاو، هەڵبژاردنی پەرلەمانی ٢٠٢٢ و ڕادەستکردنی دەسەڵات بە نیزار ئامیدی لە نیسانی ٢٠٢٦.

سەرۆکایەتییەک کە لە نیسانی ٢٠٢٦ کۆتایی هات

عەبدوللەتیف جەمال ڕەشید، سیاسەتمەداری کوردی عێراق، لە ١٩٤٤ لە سلێمانی لەدایک بوو و لە ٢٠٢٢–٢٠٢٦ سەرۆککۆمار بوو. [1] [2] قەنا لە ١٢ی نیسانی ٢٠٢٦ دەستبەکاربوونی فەرمیی نیزار ئامیدی و ڕادەستکردنی ئەرک لە کۆشکی بەغدا تۆمار دەکات. [1] ئەم ژیاننامەیە لە ٣١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦ پێداچوونەوەی بۆ کراوە و ڕەشید بە سەرۆککۆماری پێشوو دەناسێنێت. ئەندازیاری، کاری سیاسی لە دەرەوە و بەڕێوەبردنی ئاو بەشەکانی دیکەی ژیانی کارین.

خوێندنی ئەندازیاری لە بەریتانیا

گۆڤاری دەرچووانی زانکۆی لیڤەرپوول لە بەهاری ٢٠٠٨ بڕوانامەی BEngی ١٩٦٨ پشتڕاست دەکاتەوە. ڕەشید باسی A-level لە باکووری وێڵز و بورسێکی حکومەتی عێراق دەکات. زانکۆ سەردانی پەیمانگای لێکۆڵینەوەی ئاوی SWIMMERیش دەگێڕێتەوە. [3] NRT ماستەری مانچستەر لە ١٩٧٢ و دکتۆرا لە ١٩٧٦ تۆمار دەکات. [2] چاوپێکەوتنی ٢٠٠٨ بیرەوەری و پێشینەکانی ئەو کاتەی خۆی دەردەخات.

سیاسەتی دەرەوە و وەزارەتی ئاو

NRT نوێنەرایەتی و وتەبێژیی یەکێتی لە بەریتانیا لە ١٩٨٦، هەڵبژاردن بۆ سەرکردایەتی کۆنگرەی نیشتمانیی عێراق لە ١٩٩٢ و ڕاوێژکاریی سەرۆککۆمار لە ٢٠١٠ تۆمار دەکات. لە ٢٠٠٣–٢٠١٠ وەزیری سەرچاوەکانی ئاو بوو. [2] چاوپێکەوتنی لیڤەرپوول باسی زیندووکردنەوەی زەلکاوەکان، ڕاهێنانی تەکنیکی و ئاڵوگۆڕی شارەزایی دەکات. [3] ئەمانە ئەرک و ئامانجن؛ قسەی وەزیر بەڵگەی سەربەخۆی تەواوبوونی هەموو پڕۆژەکان یان چارەسەری کەمیی ئاوی دواتر نییە.

١٣ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٢: هەڵبژاردنی پەرلەمان

ئاژانسی عێراقی لە خولی دووەم لە کۆی ٢٦٩ ئەندامی بەشدار ١٦٢ دەنگ بۆ ڕەشید، ٩٩ بۆ بەرهەم ساڵح و هەشت دەنگی پووچەڵ تۆمار کرد. [4] ئەمە دەنگدانی پەرلەمان بوو، نە هەڵبژاردنی ڕاستەوخۆی گەل. EPIC دەڵێت ڕەشید دواتر محەممەد شیاع سودانی بۆ پێکهێنانی حکومەت ڕاسپارد. [5] سەرۆککۆمار و سەرۆکوەزیر دوو پۆستی جیاوازن؛ ئەو ڕاسپاردنە ڕەشیدی نەکردە سەرۆکی حکومەت.

پەیوەندیی حیزبی و کێبڕکێ

EPIC پەیوەندیی ڕەشید بە یەکێتی و پشتیوانیی پارتی دوای کشانەوەی کاندیدەکەی خۆی باس دەکات. یەکێتی بە فەرمی پشتیوانی لە ساڵح بەردەوام کرد. [5] ناسنامەی هاوبەشی کوردی کێبڕکێ و دانوسان نەسڕییەوە. سەرۆککۆمارێکی کورد وەک نەریتێکی سیاسیی دابەشکردنی دەسەڵات باس دەکرێت. [6] ئەمە لێرەدا بەڵگەی تەرخانکردنی نەتەوەیی لە دەقی دەستوور نییە.

ئاسایشی ئاو لە سەرۆکایەتیدا

پوختەی سکرتێری گشتیی نەتەوە یەکگرتووەکان لە ٢٤ی ئاداری ٢٠٢٣ هاوکاریی نەتەوە یەکگرتووەکان–عێراق، گۆڕانی کەشوهەوا و ئاسایشی ئاو وەک بابەتی کۆبوونەوە لەگەڵ ڕەشید تۆمار دەکات. [7] ئەمە نموونەیەکی بەروارداری بەردەوامیی گرنگیی بابەتەکەیە. ڕۆژەڤی کۆبوونەوە بەڵگەی ڕێککەوتن، ژێرخانێکی تەواوبوو یان باشبوونی پێوانەکراوی دابینکردنی ئاو نییە.

ڕادەستکردن و هەڵسەنگاندن

قەنا هەڵبژاردنی ئامیدی لە ڕۆژی پێشوو لە دەستبەکاربوون و ڕادەستکردنی ١٢ی نیسان جیا دەکاتەوە. [1] خوێندن، تۆڕەکانی ئۆپۆزسیۆن، وەزارەت، پێکهێنانی حکومەت و دیپلۆماسی بوارەکانی هەڵسەنگاندنی ڕەشیدن. ستایش و ڕەخنە پێویستیان بە بەڵگەی دیاریکراوە؛ گرتنی پۆستێکی نیشتمانی بەڵگەی چارەسەری هەموو کێشە دامەزراوەیی، هەرێمی یان ژینگەییەکان نییە.

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

1. Qatar News Agency, New Iraqi President Officially Assumes Office, 12 April 2026; presidential ceremony and handover from Rashid.
2. NRT Digital Media, Who is Dr. Abdul Latif Rashid?, 13 October 2022; dated biographical timeline.
3. University of Liverpool, Insight, Spring 2008, p. 19, Iraqi ministers tap into alma mater’s expertise; interview with Rashid.
4. Iraqi News Agency, Abdul Latif Rashid is the new president of Iraq, 13 October 2022; previously consulted public report of second-round results.
5. Enabling Peace in Iraq Center, Iraq Security and Humanitarian Monitor, 6–13 October 2022; presidential vote, party backing and prime minister designation.
6. Associated Press, Iraq elects Kurdish politician Nizar Amidi as president amid war fallout, 11 April 2026; description of the power-sharing convention.
7. UN Secretary-General, meeting readout with Abdullatif Jamal Rashid, 24 March 2023; previously consulted public text on water security.
8. M. Hasan Zarifmanesh/Fars Media Corporation, Abdul Latif Rashid, Tehran, 29 April 2023; Wikimedia Commons, CC BY 4.0.