شیکردنەوە، نوێکراوە لە ٢٢ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦: گفتوگۆ و یاسا دەرفەت دەڕەخسێنن؛ ماف و جێبەجێکردن پێوەرن.

پەرلەمانتارانی تورکیا لە ڕیزی کەوانەیی کورسییە پرتەقاڵییەکان، ڕووبەڕووی سەکۆی بەرزی سەرۆکایەتی
هۆڵی پەرلەمان، ٢٣ی حوزەیرانی ٢٠١٥، Yıldız Yazıcıoğlu / VOA. وێنەی پاشخانە، نەک دەنگدان لەسەر یاسای ئاشتی. موڵکی گشتی. Yıldız Yazıcıoğlu / Voice of America · Wikimedia Commons · Public domain.

دەرفەتێکی سیاسی

ڕاپۆرتی دەم هەنگاوەکانی باخچەلی لە تشرینی یەکەمی ٢٠٢٤، بانگەوازی ئۆجەلان لە ٢٧ی شوباتی ٢٠٢٥ و بڕیارە ڕاگەیەندراوەکانی پەکەکە لە ١٢ی ئایار بۆ هەڵوەشاندنەوە و کۆتایی ستراتیژیی خەباتی چەکداری تۆمار دەکات. ئەمانە تەسلیمکردنی هەموو چەک ناسەلمێنن. [1] ئۆجەلان لە شوباتی ٢٠٢٦ یەکگرتنەوەی دیموکراتی بە دڵنیایی یاسایی، دەربڕینی کەلتووری و بەشداری ژنانەوە دەبەستێتەوە. ئەمە بەرنامەی خۆیەتی، نەک هەڵسەنگاندنی سەربەخۆی ئەنجامەکان. [2]

یاسا و داواکاری

یاسای ٧٥٩٥ لە ١٠ی ئابی ٢٠٢٦ پەسەند و لە ١٨ی ئاب بڵاوکرایەوە. هەندێک دواخستنی لێکۆڵینەوە، دادگایی و جێبەجێکردنی سزا بە بڵاوکردنەوەی بڕیاری پشتڕاستکردنەوەی ئەنجوومەنی ئاسایشی نیشتمانی بەستراونەتەوە. ئیستسنا و چاودێری هەن؛ ئازادکردنی بێمەرجی هەموو زیندانیان نییە. [3] دەم مافی زمان، پەروەردە بە زمانی دایک، بەڕێوەبەرایەتیی هەڵبژێردراو و جێبەجێکردنی بڕیارە دادوەرییەکان دەخوازێت. ئەمانە داواکاریی حیزبن، نەک چاکسازیی تەواوبوو. [1]

پێوەری جێبەجێکردن

ییلماز لە ١٢ی تشرینی یەکەم بەروارێکی حەتمی بۆ کۆتایی پشتڕاستکردنەوە بەڵێن نەدا. [6] باکرخان لە ٢٠ی مانگ بڕیاری کرداری بۆ زیندانیان، شارەوانەکان و ئازادی دەربڕینی خواست. [5] کورتولموش جەختی لە چاودێری پەرلەمان و دڵنیایی دادوەری کردەوە. [4] دەستکەوتی بەرگریکراو لێرە دەرفەتی بەشداریی پارێزراو و مافی جێبەجێکراوە، نەک یەکدەنگی هەموو کوردان یان تەواوبوونی بێچەککردن.

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

  1. DEM Party commission members, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonu DEM Parti Raporu, 10 December 2025: pp. 18–20 chronology; sections on trustees, judicial rulings, truth/justice and language rights. A party submission, not the joint commission’s adopted report.
  2. Abdullah Öcalan, anniversary message published by DEM Party, 27 February 2026: democratic integration, citizenship, legal guarantees and women’s participation.
  3. TBMM, Law 7595, adopted 10 August 2026, Official Gazette 18 August 2026, no. 33344; linked full text, especially Articles 1, 3, 6, 7, 9 and 11: conditions, exclusions, monitoring and entry into force.
  4. TBMM, Numan Kurtulmuş interview for Ortadoğu Analiz, published 24 September 2026: parliamentary responsibilities and implementation safeguards.
  5. Tuncer Bakırhan, DEM parliamentary group speech, 20 October 2026: demands for concrete decisions, political freedoms, elected mayors and prisoner measures; attributed party assessment of withdrawal announcements.
  6. Anadolu Agency, own Editors’ Desk interview with Vice-President Cevdet Yılmaz, 12 October 2026, peace-process section: verification stages and refusal to promise a fixed completion date.
  7. Yıldız Yazıcıoğlu / Voice of America, Turkish parliamentary chamber, 23 June 2015, Wikimedia Commons, public domain. Contextual image, not a 2026 peace-process session.