عەبدوڵڵا بەگی بێناری وەک سەرکردەیەکی عەشیرەتی کورد پەیوەست بە برادۆست، ورمێ و ڕەواندز یاد دەکرێتەوە. سەرچاوە بەردەستەکانی ژیاننامەکەی سنووردارن.
ناسینەوەی کەسەکە
وتارێکی بێ ناوی نووسەر لە History of Kurdistan، ٣ی ئازاری ٢٠٢٢، بێناری بە سەرکردەیەکی عەشیرەتی برادۆست دەناسێنێت و بەرواری ١٨٨٠–١٩٣٩ دەدات. بێنار، ناوچەی ورمێ، ڕەواندز و سیدەکان بە ژیانیەوە دەبەستێتەوە. بەڵام بەڵگەی ئەرشیفی نادات؛ ئەم وردەکارییانە زانیاریی گێڕدراوەن، نە ڕاستیی سەلمێنراوی سەربەخۆ. [1]
برادۆست و سنوور
برادۆست ناوی عەشیرەت و ناوچە و میرنشینێکی پێشووە، نە قوتابخانەی ئەدەبی بابان. ئەمیر حەسەنپوور ناوچەکە لە هەردوو لای سنووری عوسمانی–ئێرانیی ١٦٣٩، لە ڕۆژاوای دەریاچەی ورمێ و دەوروبەری ڕەواندز، باس دەکات. میرنشینەکە تا ناوەڕاستی سەدەی نۆزدەهەم هەڵوەشابووەوە. ئەمە چوارچێوەی ناوچەییە، نە بەڵگەی ڕەچەڵەکی بێناری. [2]
گێڕانەوە پێویستە پشکنرێت
وتاری ٢٠٢٢ بەشداریی لە شەڕی دژی ڕووسەکان لە نزیک ڕەواندز لە ١٩١٦ و پاشان ژیان لە سیدەکان باس دەکات؛ هەروەها زیندانی قاجار و ئازادبوون بە هەوڵی خزمانی هاوسەرەکەی. ئەم ڕووداوانە و داواکاریی ڕەچەڵەکی میران پێویستیان بە بەڵگەی سەردەمەکە هەیە. [1]
ڕاستکردنەوە
وەشانی پێشوو بێناری بە شاعیرێکی سۆرانیی سلێمانی ناساندبوو، بێ ناوی شیعر، دەستنووس یان چاپێک بۆ پشتڕاستکردنەوە. ئەو بانگەشانە و ژیاننامە ئەدەبییە خەیاڵییە لابران. ڕاستکردنەوەی دەستەی نووسەران: ٢١ی تشرینی یەکەمی ٢٠٢٦.
سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
- History of Kurdistan, ‘Abdullah Beg Benari’, 3 March 2022. Unsigned later biography; used with explicit qualification, not as independent archival corroboration.
- Amir Hassanpour, ‘Barādūst’, Encyclopaedia Iranica III/7 (1988), pp. 739–740. Scholarly regional history with references to Bedlisi, state records and historical studies; not a biography of Benari.