ئۆپەراسیۆنی سەفاری
ئۆپەراسیۆنە هەواڵگرییە فرەنەتەوەییەکەی 1999 کە دامەزرێنەری پەکەکە، عەبدوڵڵا ئۆجەلانی، گەمارۆ دا و کۆتایی بە ڕاوکردنێکی جیهانیی 130 ڕۆژە هێنا.
📊 قەبارەی ڕاوکردنەکە
تێگەیشتن لە دەستگیرکردنی عەبدوڵڵا ئۆجەلان پێویستی بە تێگەیشتن لە قەبارەی زەبەلاحی ئۆپەراسیۆنەکە هەیە. دوای لەدەستدانی پەنای پارێزراوی لە سووریا بەهۆی هەڕەشە سەربازییەکانی تورکیا، ئۆجەلان بووە ناسراوترین هەڵاتووی جیهان و قەیرانێکی گەورەی دیپلۆماسی و هەواڵگریی لە سەرانسەری ئەوروپا و ئەفریقادا دەست پێ خست.
⏳ هەڵاتن: ڕیزبەندیی ڕووداوەکانی ئامانجێکی گەمارۆدراو
هێڵی کاتیی خوارەوە جوڵەکانی ئۆجەلان پیشان دەدات کە ڕوو لە نائومێدیی زیاتر دەچوون. بە زیادبوونی فشاری نێودەوڵەتی بە ڕابەرایەتیی ئەمریکا، کە لە جیاتی هاوپەیمانەکەی لە ناتۆ، تورکیا، کاری دەکرد، پەنا پارێزراوەکان بە خێرایی ون دەبوون.
9ی تشرینی یەکەمی 1998
دەرکردن لە سووریا
تورکیا لەسەر سنووری سووریا سوپا کۆ دەکاتەوە و هەڕەشەی هێرش دەکات، مەگەر دیمەشق واز لە پەنادانی ئۆجەلان بهێنێت.
12ی تشرینی دووەمی 1998
قەیرانی ئیتالیا
دەگاتە ڕۆما. ئیتالیا بەهۆی سزای مردن لە تورکیا ڕادەستکردنەوەی ڕەت دەکاتەوە، بەڵام فشاری زۆری ئەمریکا ناچاری دەکات داوای لێ بکات بڕوات.
29ی کانوونی دووەمی 1999
بە قاچاخ بۆ یۆنان دەبردرێت
دوای ڕەتکردنەوەی جارێکی دیکەی لەلایەن ڕووسیاوە، هاوسۆزە یۆنانییەکان بە قاچاخ دەیگەیەننە ئەسینا. حکومەتی یۆنان لە ئەگەری شەڕێک لەگەڵ تورکیا دەترسێت و شڵەژاو دەبێت.
2 - 15ی شوباتی 1999
تەڵەی نایرۆبی
هەواڵگریی یۆنان دەیگوازێتەوە باڵیۆزخانەکەی لە کینیا. هەواڵگریی ڕۆژئاوا ئاماژەکانی تەلەفۆنە مۆبایلەکەی دەگرێت. دەسەڵاتدارەکانی کینیا ناچاری دەکەن بێتە دەرەوە.
🖥 تۆڕی هەواڵگری
دەستگیرکردنەکە تەنها سەرکەوتنێکی تورکیا نەبوو؛ ڕێکخستنێکی جیۆسیاسیی زۆر هەماهەنگ بوو. هێڵکاریی خوارەوە کاریگەریی خەمڵێنراوی ئۆپەراسیۆنیی ئەو لایەنە نەتەوەییە سەرەکییانە پیشان دەدات کە لە گۆشەگیرکردن و دەستگیرکردنی ئامانجەکەدا بەشدار بوون.
تورکیا: بە کارمەندانی میت لە فڕۆکەیەکی گۆڕدراوی ڕواڵەتدا ڕاکێشانە دەرەوەی کرداریی ئەنجام دا.
ئەمریکا: زۆرلێکردنی دیپلۆماسیی بەرامبەر دەوڵەتە میواندارەکان و زانیاریی هەواڵگریی گرنگی ئاماژەکانی دابین کرد.
ئیسرائیل: بەپێی بانگەشەکان توانای پێشکەوتووی شوێنکەوتنی مۆبایلی دابین کرد (کە زۆر جێی ناکۆکییە).
یۆنان و کینیا: میواندارانی لۆجستی کە لەژێر هەڕەشەی لێکەوتە جیۆسیاسییەکاندا ناچار بە ملکەچی کران.
🕵 تیۆریی مۆساد: بۆچی ئیسرائیل؟
یەکێک لە بەردەوامترین ناکۆکییەکانی ئۆپەراسیۆنەکە ڕۆڵە بانگەشەکراوەکەی مۆسادی ئیسرائیلە. دەستبەجێ دوای دەستگیرکردنەکە، خۆپیشاندانەکانی کورد بە توندوتیژی باڵیۆزخانەکانی ئیسرائیلیان لە سەرانسەری ئەوروپا کردە ئامانج. بەڵام بۆچی ئیسرائیل بە تێوەگلاو دادەنرا؟
هاوپەیمانیی جیۆسیاسی: لە کۆتاییی دەیەی 1990ەکان، تورکیا و ئیسرائیل هاوبەشییەکی بێپێشینەی سەربازی و هەواڵگرییان هەبوو. نەیاری ناوچەییی هاوبەشیان هەبوو، بە تایبەتی سووریا (کە لە مێژوودا هەم پەکەکە و هەم گرووپە چەکدارە دژەئیسرائیلییەکانی پەنا دابوو).
توانای تەکنیکی: کاتێک ئۆجەلان بەرەو کینیا چوو، چەند هەڵەیەکی گرنگی کرد، لەوانە بەکارهێنانی تەلەفۆنێکی مۆبایلی کۆدنەکراو. شیکارانی هەواڵگری تیۆریی ئەوە دەخەنە ڕوو کە مۆساد، بە هەبوونی توانای زۆر پێشکەوتووی هەواڵگریی ئاماژەکان (SIGINT) لە ڕۆژهەڵاتی ئەفریقا، ئەو پەیوەندییانەی گرتووە.
ئینکارکردنەکان: ئیسرائیل بە توندی بەشداریی خۆی ئینکار کرد، بۆ ڕێگریکردن لە هێرشی تیرۆریستیی تۆڵەسەندنەوە لەلایەن هاوسۆزە کوردەکانەوە. بەڵام ئەگەری زۆر هەیە ڕەوتی ئۆپەراسیۆنەکە ئەوەی لەخۆ گرتبێت کە ئیسرائیل زانیاریی هەواڵگریی وەرگیراو بە چاودێریی بێدەستێوەردانی ڕادەستی سی ئای ئەی کردبێت، کە دواتر زانیاریی هەواڵگریی شیاوی کارپێکردنی بۆ تورکیا گواستبێتەوە.
داڕشتنی ئینفۆگرافیک و پیشاندانی داتا
شیکردنەوە لەسەر بنەمای تۆمارە گشتییەکانی مێژووی هەواڵگریی ئۆپەراسیۆنەکەی 1999.