ئەڵماس خان کێ بوو؟
ئەڵماس خان کەنوولەی کەسایەتییەکی دیاری کورد بوو کە لە نزیکەی 1706ەوە ژیا و ناوی لە نێو کوردە دیارەکانی سەدەی 18دا هاتووە. ناوەکەی ئەڵماس، بە مانای ئەڵماس لە فارسی و تورکیدا، لەگەڵ خان، نازناوێک بۆ فەرمانڕەوا یان کەسایەتییەکی دیار، و کەنوولەی تێکەڵ دەکات، کە نیسبەیەکە و ئاماژە بە ڕەچەڵەکەکەی دەکات.
بەشێکە لە نەریتی بەرفراوانتری فەرمانڕەوا و سەرکردە هۆزی و کەسایەتییە دیارە کوردەکان کە لە سەدەی 18دا لە چوارچێوەکانی عوسمانی و سەفەوی و زەنددا کۆمەڵگەکانیان بەڕێوە دەبرد.
خاڵە سەرەکییەکان
* ئەڵماس خان کەنوولەی، لەدایکبووی نزیکەی 1706، کەسایەتییەکی دیاری کوردی سەدەی 18 بوو.
* نازناوی خانەکەی ئاماژە بە کەسێکی خاوەن دەسەڵاتی سیاسی یان سەرکردایەتیی هۆزی دەکات.
* لە سەردەمە پڕ لە ئاژاوەکەی ڕووخانی ئیمپراتۆریای سەفەوی و سەرهەڵدانی کەریم خان زەنددا ژیا.
زانیاریی خێرا
ناوەڕۆک
دەستکەوت و بەشدارییە سەرەکییەکان
ڕیزبەندیی کاتی و ڕووداوە سەرەکییەکان
پەیوەندییەکان بە مێژووی کوردەوە
سەرەتای ژیان و ڕەچەڵەک
ئەڵماس خان کەنوولەی لە دەوروبەری 1706 لە ناوچە کوردییەکاندا لەدایک بوو، ڕەنگە لە ناوچەی کوردستانی عوسمانی یان ڕۆژاوای ئێران بووبێت. سەرەتای ژیانی هاوکات بوو لەگەڵ دوا دەیە پڕ لە ئاژاوەکانی ئیمپراتۆریای سەفەوی.
پاشخانی مێژوویی
سەرەتای سەدەی 18 سەردەمێکی پڕ لە ئاژاوە بوو. ڕووخانی ئیمپراتۆریای سەفەوی لە 1722 و شەڕەکانی جێنشینی کە دوای ئەوە هاتن، نائارامیی سیاسییان دروست کرد کە کاریگەریی لەسەر کۆمەڵگە کوردییەکان هەبوو. سەرکردە هۆزییە کوردەکانی وەک ئەڵماس خان مامەڵەیان لەگەڵ ئەم نائارامییەدا دەکرد، لە هەمان کاتدا دەسەڵاتە ناوخۆییەکەیان دەپاراست.
دەستکەوت و بەشدارییە سەرەکییەکان
سەرکردایەتیی کورد لە سەدەی 18دا
ئەڵماس خان کەنوولەی نوێنەرایەتیی نەریتی سەرکردایەتیی کورد لە ئاستی خاندا دەکات لە سەدەی 18؛ ئەو فەرمانڕەوا هۆزی و کەسایەتییە دیارانەی لە ناو گۆڕانە پڕ لە ئاژاوەکانی ئەو سەردەمەدا فەرمانڕەواییی کۆمەڵگەی کوردیان دەپاراست.
ڕیزبەندیی کاتی و ڕووداوە سەرەکییەکان
مشتومڕ، ناکۆکی و پرسیارە مێژووییەکان
وردەکارییە تایبەتەکانی ژیاننامەکەی لە سەرچاوە بەردەستەکاندا بە بەرفراوانی تۆمار نەکراون. ناسنامە کوردییەکەی لە ڕێگەی هاتنی ناوی لە نەریتی کوردە دیارەکاندا جێگیر کراوە.
میرات و کاریگەریی کولتووری
ئەڵماس خان کەنوولەی بەشێکە لە نەریتی جۆراوجۆری سەرکردایەتیی کورد لە سەدەی 18دا؛ ئەو نەوەی خان و سەرکردە کوردانەی خۆبەڕێوەبردنی کۆمەڵگەکانیان لە ناو ڕووخانی ئیمپراتۆریای سەفەوی و گۆڕانە سیاسییەکانی دوای ئەوەدا دەپاراست.
پەیوەندییەکان بە مێژووی کوردەوە
کەریم خان زەند؛ فەرمانڕەوای کورد کە بنەماڵەی فەرمانڕەوای زەندی دامەزراند، لە هەمان نەوە
خانای قوبادی؛ شاعیر و فەرمانڕەوای کورد، لە هەمان نەوە
پرسیارە باوەکان
ئەڵماس خان کەنوولەی کێ بوو؟
ئەڵماس خان کەنوولەی کەسایەتییەکی دیاری کورد بوو کە لە دەوروبەری 1706 لەدایک بوو و ناوی لە نێو کوردە دیارەکانی سەدەی 18دا هاتووە. نازناوی خانەکەی ئاماژە بە دەسەڵاتی سیاسی یان سەرکردایەتیی هۆزی دەکات.
ئایا ئەڵماس خان کەنوولەی کورد بوو؟
بەڵێ. لە سەرچاوە زانستییەکاندا ناوی لە نێو کوردە دیارەکانی سەدەی 18دا هاتووە.
سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
بەشداربووانی ویکیپیدیا. List of Kurds. Wikipedia، ئینسایکلۆپیدیای ئازاد. سەردانکراوە لە 2025.