ئیدریس بارزانی کێ بوو؟
ئیدریس بارزانی سەرکردەیەکی سیاسیی کورد بوو کە لە 1944 لە بارزان لەدایک بوو؛ کوڕی مستەفا بارزانیی ئەفسانەیی و برای مەسعوود بارزانی. دوای مردنی باوکیان لە 1979، ئیدریس و مەسعوود بە هاوبەشی سەرکردایەتیی پارتی دیموکراتی کوردستانیان (KDP) کرد؛ ئیدریس کارە سیاسی و دیپلۆماسییەکانی بەڕێوە دەبرد، لە کاتێکدا مەسعوود سەرنجی لەسەر کاروباری سەربازی بوو.
لە باوک و براکەی کەمتر ناسراوە، بەڵام بەشداریی ئەو لە مانەوە و پەرەپێدانی پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP) لە ساڵە دژوارەکانی دوای مردنی مستەفادا زۆر پێویست بوو. پێکهاتە سیاسییەکانی حیزبەکەی بنیادنایە، پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانی پاراست و ئەو سەرکردایەتییە سیاسییەی پێشکەش کرد کە ڕێگەی پێ دا دوای شکستە کارەساتبارەکەی 1975 خۆی دووبارە بنیات بنێتەوە.
لە 1987 مرد؛ پێش ڕزگاربوونی کوردستانی عێراق لە 1991 و پێش ئەوەی پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP) بتوانێت سوود لە بەرهەمەکانی ئەو مانەوەیە وەربگرێت کە ئەو هەوڵی بۆ مسۆگەرکردنی دا. مردنە پێشوەختەکەی لە تەمەنی 43 ساڵیدا واتای ئەوە بوو کە مەسعوود بارزانی لە 1987ەوە بە تەنها پڕۆژە سیاسییەکەی پارتی بەرەوپێش ببرد.
خاڵە سەرەکییەکان
• کوڕی مستەفا بارزانی؛ برای مەسعوود بارزانی.
• دوای مردنی باوکیان لە 1979، بە هاوبەشی لەگەڵ مەسعوود سەرکردایەتیی پارتی دیموکراتی کوردستانی (KDP) کرد.
• سەرنجی لەسەر کاری سیاسی و دیپلۆماسی بوو، لە کاتێکدا مەسعوود سەرکردایەتیی سەربازیی دەکرد.
• لە 1987 مرد؛ پێش ئەوەی ڕزگاربوونی کوردستانی عێراق ببینێت.
• بەشدارییە سیاسییەکەی لە مانەوەی پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP) دوای 1975 زۆر پێویست بوو، بەڵام کەمتر دانی پێدا نراوە.
زانیارییە خێراکان
پێڕستی ناوەڕۆک
سەرەتای ژیان
لە 1944 لە بارزان لە دیارترین بنەماڵەی مێژووی سیاسیی کورد لەدایک بوو. لەژێر سێبەری سەرکردایەتیی ئەفسانەیی باوکیدا گەورە بوو و لە ناو پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP) پەرەی بە تواناکانی سیاسیی خۆی دا.
چوارچێوەی مێژوویی
پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP) لە 1975 تووشی شکستێکی کارەساتبار بوو، کاتێک شای ئێران دوای ڕێککەوتنی جەزائیر پشتگیریی خۆی کشاندەوە؛ بزووتنەوەی مستەفا بارزانی هەڵوەشایەوە و ئەو چووە تاراوگە. دوای مردنی مستەفا لە 1979، ئیدریس و مەسعوود ناچار بوون حیزبەکە لە بارودۆخێکی نزیک لە هیچدا دووبارە بنیات بنێنەوە.
دەستکەوتەکان
دووبارە بنیاتنانەوەی پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP) دوای 1975
کاری سیاسیی ئیدریس بارزانی لە دووبارە بنیاتنانەوەی پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP) دوای شکستە کارەساتبارەکەی 1975 گرنگترین بەشداریی ئەو بوو. لە دژوارترین سەردەمی مێژووی حیزبەکەدا ڕێکخراوە سیاسییەکەی، پەیوەندییە نێودەوڵەتییەکانی و یەکگرتووییە ئایدیۆلۆژییەکەی پاراست.
کاری دیپلۆماسیی ئەو ــ پاراستنی پەیوەندی لەگەڵ لایەنە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان ــ یارمەتیی دروستکردنی ئەو بارودۆخەی دا کە پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP) لە کۆتایی دەیەی 1970 و دەیەی 1980دا لە کوردستانی عێراق لە کۆتاییدا بگەڕێتەوە بۆ چالاکیی چەکداری.
ڕیزبەندیی کاتی
مشتومڕەکان
ناسنامە کوردییەکەی ئیدریس بارزانی و ڕۆڵی لە پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP) سەلمێنراون. کەمتر ناسراوبوونی ئەو بە بەراورد لەگەڵ باوک و براکەی، سروشتی کارەکەی دەردەخات کە سیاسی و دیپلۆماسی بوو زیاتر لە سەربازی؛ نەک هیچ کەموکوڕییەک لە گرنگیی ئەودا.
میرات
ئیدریس بارزانی پاڵەوانە کەمباسکراوەکەی مانەوەی پارتی دیموکراتی کوردستانە (KDP)؛ داڕێژەری سیاسی کە دوای تاریکترین ساتی حیزبەکە دووبارە بنیاتی نایەوە و بە زیندوویی هێشتییەوە تا بتوانێت بەو ڕزگاربوونە بگات کە براکەی، مەسعوود، لە کۆتاییدا سەرکردایەتیی دەکرد. میراتی ئەو بەردەوامیی دامەزراوەیی پارتییە.
پەیوەندییەکان
مستەفا بارزانی ــ باوکی؛ گەورەترین سەرکردەی سەربازیی کورد
مەسعوود بارزانی ــ براکەی؛ سەرکردەی پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP) دوای مردنی ئیدریس
ئەحمەد بارزانی ــ مامی یان خاڵی؛ سەرکردەی ڕۆحیی هۆزی بارزانی
پرسیارە باوەکان
ئیدریس بارزانی کێ بوو؟
ئیدریس بارزانی (1944-1987) کوڕی مستەفا بارزانی و برای مەسعوود بارزانی بوو، کە دوای مردنی باوکیان لە 1979 بە هاوبەشی لەگەڵ مەسعوود سەرکردایەتیی پارتی دیموکراتی کوردستانی (KDP) کرد. لە 1987 مرد، پێش ئەوەی ڕزگاربوونی کوردستانی عێراق ببینێت.
ئیدریس بارزانی کورد بوو؟
بەڵێ. لە بنەماڵەی بارزانی لە بارزان لە کوردستانی عێراق بوو؛ دیارترین بنەماڵەی مێژووی سیاسیی کورد.
سەرچاوەکان
بەشداربووانی ویکیپیدیا. 'Idris Barzani.' Wikipedia. سەردانکراوە لە 2025.