نوێترین هەواڵە جیهانییەکانی کورد: 15ی شوباتی 2026

میونخ / حەلەب / قامیشلۆ – ئەمڕۆ کۆتا ڕۆژی کۆنفرانسی ئاسایشی میونخی 2026ە؛ کۆتایی هەفتەیەک کە پێگەی دیپلۆماسیی گەلی کوردی بە شێوەیەکی بنەڕەتی گۆڕیوە. لە کاتێکدا سەرکردەکان لە ئەورووپا پشتگیریی هەردوو حزبەکە بەدەست دەهێنن، لە مەیداندا ڕاستییەکی تێکەڵ لە شیرینی و تاڵی دەردەکەوێت، چونکە خێزانەکان دەگەڕێنەوە بۆ گەڕەکە جەنگلێدراوەکان.

1. «دەستکەوتی میونخ»: پشتگیریی هەردوو حزبی ئەمریکا

هەواڵی سەرەکیی ئەمڕۆ لە ئەڵمانیاوە دێت، کە تێیدا فەرماندەی SDF، مەزڵووم عەبدی زنجیرەیەک کۆبوونەوەی ئاستبەرزی تەواو کرد، کە «تۆڕێکی پاراستن»یان بۆ بەڕێوەبردنەکەی ژێر سەرکردایەتیی کورد لە سووریا چەسپاندووە.

• «یاسای ڕزگارکردنی کورد»: عەبدی لەگەڵ شاندێکی بەهێزی کۆنگرێسی ئەمریکا کۆبووەوە، کە سیناتۆر لیندسی گراهام سەرکردایەتیی دەکرد. سیناتۆرەکان پابەندبوونی خۆیان بە «یاسای ڕزگارکردنی کورد» دووبارە پشتڕاست کردەوە؛ کۆڵەکەیەکی یاسایی کە بۆ ئەوە داڕێژراوە دڵنیایی بدات تێخستنی SDF ناو سوپای نیشتمانیی سووریا نابێتە هۆی سڕینەوەی ناسنامەی سیاسیی کورد.

• هەڵوەشاندنەوەی سزاکانی سیزەر: لە گۆڕانێکی گەورەی ئابووریدا، سیناتۆر جین شاهین پشتڕاستی کردەوە کە هەڵوەشاندنەوەی سزاکانی یاسای سیزەر، کە لە یاسای ڕێپێدانی بەرگریی نیشتمانیی FY2026دا کۆتایی پێ هات، ئامانجی یارمەتیدانی قۆناغی گواستنەوەیە. ئەمە ڕێگە بە وەبەرهێنانی بیانی لەو ناوچانە دەدات کە پێشتر لە ژێر دەسەڵاتی SDFدا بوون، بۆ نۆژەنکردنەوەی ژێرخان بەبێ هەڕەشەی سزاکانی ئەمریکا.

2. ڕۆژاوا: «کورتترین ئاوارەبوون» و گەمارۆیەکی کارەساتبار

تێکەڵەیەکی نامۆی هیوا و دڵشکان بارودۆخی باکووری سووریا دیاری دەکات، لە کاتێکدا یەکخستنی SDF و دیمەشق دەچێتە هەفتەی سێیەمەوە.

• گەڕانەوە بۆ حەلەب: لە گەڕەکە کوردزۆرینەکانی شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە، نزیکەی 90%ی دانیشتووان دوای پێکدادانە توندەکانی سەرەتای کانوونی دووەم گەڕاونەتەوە. چاودێران ئەمە بە «کورتترین ئاوارەبوون لە مێژووی سووریادا» ناو دەبەن، لە کاتێکدا حکومەتە نوێیەکەی قۆناغی گواستنەوە هەوڵی بنیاتنانی متمانە لەگەڵ گرووپە کەمینەکان دەدات.

• گەمارۆی کۆبانی: لە بەرامبەردا، شاری هێمایی کۆبانی هێشتا لەلایەن هێزە پەیوەستەکانی حکومەتەوە لە ژێر «گەمارۆیەکی خنکێنەر»دایە. ڕاگەیاندنی ناوخۆ دوێنێ هەواڵی مردنی کارەساتباری دڵدار ڕەزان حەسۆی 12 ساڵەی دا، کە بەهۆی گەمارۆکەوە نەیتوانرا بگوێزرێتەوە بۆ نەخۆشخانەیەکی پسپۆڕی لە حەلەب و کۆچی دوایی کرد.

• هەواڵی سنوور: ژنەڕاڵ عەبدی ئەمڕۆ پشتڕاستی کردەوە کە دەروازەی سنووریی سێمالکا (فێشخابوور) بەگوێرەی ڕێککەوتنە نوێیەکە بە تەواوی بەردەوام دەبێت لە کارکردن، و وەک دەمارێکی ژیان بۆ بازرگانی و یارمەتی لە نێوان ڕۆژاوا و کوردستانی عێراقدا خزمەت دەکات.

3. کوردستانی عێراق: ژێرخان و نەوت

لە هەرێمی کوردستانی عێراقدا (KRI)، سەرنج بەرەو سەقامگیریی درێژخایەن و چاککردنەوەی ئابووری گۆڕاوە.

• ڕێگاکانی ستراتیژی: حکومەتی هەرێمی کوردستان (KRG) ئەمڕۆ ڕایگەیاند کە ڕێگای ستراتیژیی ئێتیت–بەعدرە لە دهۆک بە ڕێژەی 75% تەواو بووە. ئەمە بەشێکە لە هەوڵێکی فراوانتر بۆ نوێکردنەوەی پەیوەندییەکانی گواستنەوە، بۆ ئاسانکردنی بازرگانی لەگەڵ تورکیا و سووریا.

• ئاگرکەوتنەوەی پاڵاوگە: ئەمڕۆ ڕێوشوێنە ئاسایشییەکان لە پاڵاوگەی نەوتی بەیجی توندتر کران، دوای ئاگرکەوتنەوەیەک کە کرێکارێکی کوشت و شەش کەسی دیکەی بریندار کرد. ڕووداوەکە پرسیاری لەبارەی ژێرخانە کۆنەکەی وزە هەڵخستووە کە هەولێر و بەغدا بە هاوبەشی بەکاری دەهێنن.

4. دیاسپۆرا: هاوپشتی و خەبات

دیاسپۆرای کورد ئەم کۆتایی هەفتەیە بەشداریی خۆپیشاندانە گەورە جیهانییەکانی کرد، بەتایبەتی لە میونخ و تۆرۆنتۆ، کە تێیاندا زیاتر لە ملیۆنێک کەس بە هاوپشتی لەگەڵ بزووتنەوە دژەحکومەتییەکان لە ئێران خۆپیشاندانیان کرد.

• «ژن، ژیان، ئازادی» لە 2026دا: چالاکوانە کوردەکانی دیاسپۆرا تیشک دەخەنە سەر بەردەوامبوونی ئێعدام و دەستگیرکردن لە ناوچە کوردییەکانی ئێران (ڕۆژهەڵات)، و خەباتەکە وەک «کۆڵەکەی ڕێکخراو»ی بزووتنەوە فراوانترەکە بۆ ڕووخاندنی ڕژێمە دینساڵارەکەی تاران دەخەنە ڕوو.

وێنەیەکی خێرای ڕۆژانە