پێشەکی
22ی نیسانی 2026. بۆ گەلی کورد ئەم هەفتەیە هەم لەدەستدان و هەم لێکەوتەی هێناوە. هێرشە درۆنییەکانی ئێران بەردەوام ئۆردوگاکانی ئۆپۆزیسیۆنی کورد لە هەرێمی کوردستانی عێراق دەکەنە ئامانج و شەڕڤانانی پێشمەرگە دەکوژن. لە سووریا، ئەمریکا دوا کشانەوەی خۆی لە کۆتا بنکە سەربازییەکانی ڕۆژئاوا تەواو کردووە و SDFی کوردیی بەجێ هێشتووە تا ڕێگای خۆی لە داهاتوویەکی ناڕووندا بدۆزێتەوە، لە ژێر حکومەتێکی نوێی سووریا کە تورکیا پاڵپشتیی دەکات. لە عێراقیش، هەڵبژاردنی سیاسەتمەدارێکی کورد وەک سەرۆک کۆتایی بە چەندین مانگی بنبەستی سیاسی هێناوە، هەرچەندە دابەشبوونە قووڵەکان ماون. ئەمە پوختەی هەواڵە کوردییەکانی ئێوەیە بۆ 22ی نیسانی 2026.
ناوەڕۆک
هێرشە درۆنییەکانی سپای پاسداران پێشمەرگە لە کوردستانی عێراق دەکوژن
ئەمریکا کشانەوەی لە سووریا تەواو دەکات؛ ڕۆژئاوا ڕووبەڕووی داهاتوویەکی ناڕوون بەجێ دەهێڵدرێت
سیاسەتمەدارێکی کورد بە سەرۆکی عێراق هەڵدەبژێردرێت و کۆتایی بە بنبەستی سیاسی دێنێت
قەیرانی کورد و ئێران لە 2026: پوختەیەک
هێرشە درۆنییەکانی سپای پاسداران پێشمەرگە لە کوردستانی عێراق دەکوژن
هەرێمی کوردستانی عێراق لەم مانگەدا دووبارە و دووبارە بە درۆنە ئێرانییەکان هێرشی کراوەتە سەر، لەوەی چاودێرانی کوردی مافەکانی مرۆڤ بە هەڵمەتێکی بەردەوامی تیرۆرکردنی ئامانجدار دژی حیزبە ئۆپۆزیسیۆنەکان وەسفی دەکەن. لە 17ی نیساندا، کۆماری ئیسلامی هێرشێکی درۆنیی بۆ سەر ئۆردوگا مەدەنییەکەی PDKI کرد کە بە جەژنیکان ناسراوە؛ پیاوێکی بە ناوی ئازەربەرزینی کوشت و باوکیی بە سەختی بریندار کرد. لە هێرشێکی هاوکاتی مووشەکیدا بۆ سەر بارەگایەکی PDKI لە ناوچەی سیدەکانی هەولێر، دوو ژنە پێشمەرگە، کە بە ناوەکانی میری و ئەڵڵایاری ناسێنران، کوژران و کەسێکی دیکەش بریندار بوو.
پێشتر، لە 14ی نیساندا، درۆنێک لە ئۆردوگای سۆرداشی دا، بنکەیەکی سەر بە حیزبی کۆمەڵە لە پارێزگای سلێمانی. سێ کەس لەو هێرشەدا بریندار بوون، یەکێکیان ژنێک بوو کە دواتر بەهۆی برینەکانییەوە مرد. بە غەزەڵ مەولان ناسێنرا، خەڵکی مەهاباد لە ڕۆژاوای ئێران و ئەندامی کۆمەڵەی زەحمەتکێشانی کوردستان. مردنەکەی نوێترین حاڵەت بوو لە زنجیرەیەک هێرش دژی گرووپە کوردە ئێرانییە تاراوگەییەکان، کە تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان دەڵێت ئێستا لانیکەم نۆ ئەندامی چەندین حیزبیان کوشتووە.
مەسعود بارزانی، ڕابەری KDP، ئاشکرای کردووە کە هەرێمی کوردستان پێنج هێرشی جیاوازی بۆ سەر بارەگای خۆی بەرگە گرتووە پێش ئەوەی بڕیار بدات بێدەنگ بمێنێتەوە بۆ خۆپاراستن لە ورووژاندنی تووڕەیی گشتی. بەرگرییە ئاسمانییەکانی دەوروبەری هەولێر بەردەوام کاریان کردووە و لە هەفتەکانی ڕابردوودا ڕێگرییان لە چەندین درۆن کردووە. شێوازی هێرشەکان هەوڵە بەردەوامەکەی ئێران بۆ سەرکوتکردنی حیزبە ئۆپۆزیسیۆنە کوردییەکان دەردەخات کە بە ڕێکخراوی تیرۆریستی ناویان دەبات؛ زۆرێکیان لە ناو ناجێگیریی کۆماری ئیسلامیدا لە ڕووی گرنگیی سیاسییەوە گەشەیان کردووە.
ئەمریکا کشانەوەی لە سووریا تەواو دەکات؛ ڕۆژئاوا ڕووبەڕووی داهاتوویەکی ناڕوون بەجێ دەهێڵدرێت
ئەمریکا ئێستا کشانەوەی خۆی لە هەموو ئەو بنکە سەربازییانەی لە باکووری ڕۆژهەڵاتی سووریا هەیبوو تەواو کردووە و بە فەرمی کۆتایی بە ئامادەبوونێکی سەربازیی دە ساڵە هێناوە کە بە هاوبەشی لەگەڵ هێزە دیموکراتییەکانی سووریا بە ڕابەرایەتیی کورد دروست کرابوو. دوا کشانەوەکە لەسەر بنکەی قەسرەک لە حەسەکە چڕ بووەوە، یەکێک لە گەورەترین دامەزراوە سەربازییەکانی ئەمریکا لە سووریا، کە ڕادەستی فیرقەی 60ی سوپای سووریا کرا. کەلوپەلەکان لە سنوور تێپەڕێنران و بۆ هەرێمی کوردستانی عێراق گوازرانەوە.
کشانەوەکە دوای ڕێککەوتنی ئاگربەستی 29ی کانونی دووەم لە نێوان SDF و حکومەتی سووریا دێت؛ بە پێی ئەو ڕێککەوتنە، هێزەکانی ڕابەرایەتیی کورد ڕازی بوون لە پێکهاتەکانی دەوڵەتدا یەک بخرێن لە بەرامبەر ڕادەیەک خۆبەڕێوەبردن لە ناوچەکانی وەک حەسەکە و کۆبانی. ڕێککەوتنەکە بە بەشداریی ئەمریکا و کوردی عێراق ناوبژیوانی بۆ کرا، بەڵام زۆر کەس لە ڕۆژئاوا هەست دەکەن ڕێککەوتنەکە سازشێکی بەزۆرە کە ئاواتە درێژخایەنەکانیان بە شێوەیەکی قووڵ هەستیار بە مەترسی بەجێ دەهێڵێت.
لە ناو خەڵکدا هەستی خیانەت قووڵە. مەدەنییە کوردەکانی قامیشلۆ و شارۆچکەکانی دیکە بیرەوەریی درێژی ئامادەبوونی سوپای ئەمریکا و ڕۆیشتنی هەیانە. زیاتر لە 10,000 شەڕڤانی کورد لە شەڕکردن دژی داعش لە تەنیشت هێزەکانی ئەمریکا ژیانیان بەخت کرد. ئێستا، وەک دانیشتوویەکی ناوچەکە بە NPRی وت: «ئایا ئەمە پاداشتی ئێمەیە بۆ شکستپێهێنانی داعش لەگەڵ هێزەکانی ئەمریکا؟» حکومەتی نوێی سووریا بە پاڵپشتیی تورکیا ئێستا ناوچەیەک یەک دەخات کە پێشتر ئاواتی بوو ببێتە نموونەی دیموکراسیی سیکولار و فرەنەتەوەیی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست.
سیاسەتمەدارێکی کورد بە سەرۆکی عێراق هەڵدەبژێردرێت و کۆتایی بە بنبەستی سیاسی دێنێت
لە گەشەسەندنێکی گرنگی سیاسیدا، سیاسەتمەداری کورد نزار ئامیدی کە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان (PUK) پاڵاوتوویەتی، بە سەرۆکی عێراق هەڵبژێردراوە و بە فەرمی کۆتایی بە بنبەستێکی پەرلەمانیی چەندمانگە هێناوە. هەڵبژاردنەکە ڕادەیەک چارەسەری سیاسی بۆ بەغدا دەهێنێت، هەرچەندە لە هەمان کاتدا قووڵایی دابەشبوونەکانی دیمەنی سیاسیی عێراقی ئاشکرا کردووە. یەکێتی و پارتی دیموکراتی کوردستان (KDP) هێشتا لەسەر زۆر پرسە هەستیارەکان ڕای جیاوازیان هەیە، لە داهاتی نەوتەوە تا پەیوەندییەکان لەگەڵ ئێران و تورکیا.
فازڵ میرانی، سەرۆکی مەکتەبی سیاسیی KDP، لەبارەی ساتی ئێستا قسەی کردووە و دانی بەو ئاڵۆزییانەدا ناوە کە هەرێمی کوردستان لە مامەڵەکردن لەگەڵ فشار لە هەموو لایەکەوە ڕووبەڕووی دەبێتەوە. هەڵبژاردنی سەرۆکێکی کورد بۆ دەوڵەت لە بەغدا کێشێکی هێمایی هەیە، تەنانەت کاتێک ئاڵنگارییە ناوەڕۆکییەکانی ڕووبەڕووی کۆمەڵگا کوردییەکان لە عێراق و سووریا و ئێران و تورکیا بە هەمان ڕادەی جاران سەخت ماونەتەوە.
قەیرانی کورد و ئێران لە 2026: پوختەیەک
چوارچێوەی بەرفراوانتری هەموو ئەم ڕووداوانە قەیرانی بەردەوامی کورد و ئێران لە 2026ە؛ سەردەمێکی چڕبوونەوەی چاڵاکیی سیاسی و چەکداریی گرووپە کوردییەکان کە هەم لە ناو ئێران و هەم لە بنکەکانی هەرێمی کوردستانی عێراقەوە کار دەکەن. دوای هەڵگیرسانی شەڕ لە نێوان ئەمریکا و ئیسرائیل و ئێران لە کۆتاییی شوباتدا، حیزبە ئۆپۆزیسیۆنە کوردییەکان دەستیان بە هەماهەنگیی هاوبەش کرد لە ژێر هاوپەیمانیی تازەدامەزراوی هێزە سیاسییەکانی کوردستانی ئێران (CPFIK). لە 8ی کانونی دووەمدا، مانگرتنە گشتییەکان کە هاوپەیمانییەکە بانگەوازی بۆ کردبوو لە زیاتر لە 50 شار و شارۆچکەی ناوچە کوردزۆرینەکانی ئێران بەڕێوە چوون.
ئێران بە هێرشی بەردەوام بۆ سەر ئۆردوگاکانی کوردە تاراوگەییەکان لە باکووری عێراق وەڵامی داوەتەوە. ڕاپۆرت دەرکەوتن کە هەم مۆساد و هەم CIA لێکۆڵینەوەیان لە پلانەکانی هێرشێکی سەربازیی بەرفراوانتری کورد لە ناو ئێران دەکرد، هەرچەندە سەرۆکی ئەمریکا ترامپ لە کۆتاییدا ڕایگەیاند کە نایەوێت شەڕڤانانی کورد بچنە ناو شەڕەکە و ناکۆکییەکەی بە «بە ئەندازەی پێویست ئاڵۆز» وەسف کرد. هاوپەیمانییە کوردییەکە ڕەتی کردەوە کە چەکی مەبەست بۆ خۆپیشاندەرانی ئێرانی وەرگرتبێت، وەک ترامپ بانگەشەی کردبوو. بارودۆخەکە هێشتا زۆر گۆڕاوە و چارەنووسی ملیۆنان کورد لە ناو ئێران بە توندی بەوەوە بەستراوەتەوە کە لە مانگەکانی داهاتوودا ڕوو دەدات.
ڕووداوە سەرەکییەکان و ڕیزبەندیی کاتی
8ی کانونی دووەم — مانگرتنە گشتییەکان لە 50+ شاری کوردی لە سەرانسەری ئێراندا، دوای بانگەوازی هاوپەیمانیی CPFIK، بەڕێوە چوون.
29ی کانونی دووەم — SDF و حکومەتی سووریا ڕێککەوتنی ئاگربەست و یەکخستن واژۆ دەکەن، بە ناوبژیوانی و بەشداریی ئەمریکا و هەرێمی کوردستان.
27ی شوبات — هێرشەکانی ئەمریکا و ئیسرائیل بۆ سەر ئێران. سپای پاسداران دەست بە هەڵمەتی چڕتری درۆن و مووشەک بۆ سەر ئۆردوگاکانی کوردە تاراوگەییەکان لە عێراق دەکات.
لە کۆتاییی شوباتەوە — ئەمریکا دەست بە کشانەوەی تەواو لە هەموو بنکە سەربازییەکانی سووریا دەکات و هێزەکانی لە باکووری عێراق دووبارە جێگیر دەکات.
14ی نیسان — درۆنی ئێرانی لە ئۆردوگای سۆرداشی کۆمەڵە دەدات و پێشمەرگە غەزەڵ مەولان دەکوژێت.
17ی نیسان — هێرشە درۆنی و مووشەکییەکانی سپای پاسداران سێ پێشمەرگەی PDKI، لەوانە دوو ژن، لە پارێزگای هەولێر دەکوژن.
20ی نیسان — سووریا بە فەرمی ڕادەگەیەنێت کە کۆنترۆڵی هەموو بنکە سەربازییە پێشووەکانی ئەمریکای لە خاکەکەیدا گرتووە. سیاسەتمەداری کورد نزار ئامیدی بە سەرۆکی عێراق هەڵدەبژێردرێت.
پرسیار و وەڵام
بۆچی ئێران ئۆردوگاکانی کورد لە باکووری عێراق دەکاتە ئامانج؟
ئێران چەندین حیزبی ئۆپۆزیسیۆنی کوردی ئێرانی کە بنکەکانیان لە هەرێمی کوردستانی عێراقە بە ڕێکخراوی تیرۆریستی ناو دەبات. لە دوای هەڵگیرسانی شەڕ لەگەڵ ئەمریکا و ئیسرائیل لە شوباتی 2026دا، سپای پاسداران بە شێوەیەکی بەرچاو هێرشەکانی بۆ سەر ئەم گرووپانە چڕ کردووەتەوە، کە تۆمەتی خزمەتکردنی بەرژەوەندییەکانی ڕۆژاوا و ئیسرائیل و ئەنجامدانی ئۆپەراسیۆن لە ناو ئێرانیان دەداتە پاڵ. لانیکەم نۆ شەڕڤانی کورد لەم هێرشانەدا لە کۆتاییی شوباتەوە کوژراون.
کشانەوەی ئەمریکا لە سووریا بۆ کورد چی دەگەیەنێت؟
کشانەوەی ئەمریکا ئەو مسۆگەرکەرە سەرەکییەی ئاسایش لادەبات کە بۆ دە ساڵ خۆبەڕێوەبردنی کوردی سووریا لە ڕۆژئاوا پاراستبوو. SDF ناچار کراوە لەگەڵ حکومەتێکی سووریا یەک بخرێت کە تورکیا پاڵپشتیی دەکات، ئەو تورکیایەی بۆ ماوەیەکی درێژ دژایەتیی خۆبەڕێوەبردنی سیاسی و سەربازیی کوردی کردووە. زۆر مەدەنی و شەڕڤانی کورد هەست دەکەن بەجێ هێڵدراون، دوای بەختکردنی هەزاران ژیان بۆ شکستپێهێنانی داعش لە تەنیشت هێزەکانی ئەمریکا.
سەرۆکی نوێی عێراق کێیە و بۆچی بۆ کورد گرنگە؟
نزار ئامیدی، سیاسەتمەدارێکی کورد کە یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان پاڵاوتوویەتی، دوای چەندین مانگی بنبەستی سیاسی بە سەرۆکی عێراق هەڵبژێردرا. ئەوە قۆناغێکی هێماییە کە لە کاتێکی ئەوەندە پڕئاژاوە بۆ ناوچەکەدا کوردێک سەرۆکایەتیی عێراق بگرێتە ئەستۆ، هەرچەندە ڕۆڵەکە بە زۆری ڕێوڕەسمییە و ئاڵنگارییە قووڵترەکانی ڕووبەڕووی کۆمەڵگا کوردییەکان لە سەرانسەری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست نەگۆڕاون.
سەرچاوەکان
تۆڕی مافەکانی مرۆڤی کوردستان — هێرشەکانی سپای پاسداران سێ ئەندامی PDKI لە کوردستانی عێراق دەکوژن
جێروسەڵەم پۆست — هێرشێکی درۆنی ژنێکی کورد لە هەرێمی کوردستانی عێراق دەکوژێت
ڕووداو — ئەمریکا دەست بە کشانەوە لە بنکەیەکی گەورە لە ڕۆژئاوا دەکات