سووعاد حوسنی کێ بوو؟
سووعاد محەمەد کەمال حوسنی (بە عەرەبی: سعاد حسني؛ 26ی کانوونی دووەمی 1943 – 21ی حوزەیرانی 2001) یەکێک بوو لە ستایشکراوترین ئەکتەرە ژنەکان و گۆرانیبێژان لە مێژووی سینەمای عەرەبیدا. لە سەرتاسەری جیهانی عەرەبدا بە «سیندڕێلای شاشە» ناسراو بوو، و ڕۆڵی سەرەکیی لە 83 فیلمدا لە نێوان 1959 و 1991 گێڕا و لەگەڵ نزیکەی هەموو دەرهێنەرە سەرەکییە میسرییەکانی سەردەمی خۆیدا کاری کرد. ئەوەی چیرۆکەکەی بە تایبەتی بە مێژووی کوردەوە پەیوەندیدار دەکات، میراتی لایەنی باوکییە: باوکی، خۆشنووسی بەناوبانگ محەمەد کەمال حوسنی، بنەچەی کوردی لە هۆزی ئال بابای سووریا بوو — بەوەش سووعاد حوسنی یەکێکە لە ناسراوترین کەسانی بنەچەکورد لە ژیانی کولتووریی عەرەبیی سەدەی 20دا.
خاڵە سەرەکییەکان
باوکی، محەمەد کەمال حوسنی، خۆشنووسێکی کورد بوو لە هۆزی ئال بابای سووریا کە کۆچی بۆ میسر کرد و بووە یەکێک لە ڕێزلێگیراوترین خۆشنووسە ئیسلامییەکانی سەردەمی خۆی.
سووعاد حوسنی ڕۆڵی سەرەکیی لە 83 فیلمدا لە ماوەی ڕێڕەوێکی پیشەییی 32 ساڵیدا گێڕا و لەگەڵ عومەر شەریف، یوسف شاهین و هەموو دەرهێنەرە سەرەکییەکانی سەردەمی زێڕینی سینەمای میسردا کاری کرد.
لە خێزانێکی هونەرمەنددا لەدایک بوو: خوشکەکەی لە یەک لایەنی دایک و باوکەوە، نەجات ئەلسەغیرە، بووە یەکێک لە خۆشەویستترین گۆرانیبێژەکانی میسر.
لە 21ی حوزەیرانی 2001، دوای کەوتن لە بالکۆنێکی نهۆمی شەشەم لە لەندەن مرد. دەسەڵاتدارانی بەریتانیا بڕیاریان دا کە خۆکوشتن بووە، بەڵام خێزانەکەی و زۆر کەس لە میسر باوەڕیان وایە کوژراوە.
دۆسییەکەی هێشتا یەکێکە لەو نهێنییە چارەسەرنەکراوانەی مێژووی کولتووریی عەرەبی کە زۆرترین مشتومڕیان لەبارەوە دەکرێت.
زانیارییە خێراکان
ناوی تەواو: سووعاد محەمەد کەمال حوسنی هەروەها بەمانە ناسراوە: Souad Hosni، زۆزۆ، سیندڕێلای شاشە، خوشکی مانگ لەدایکبوون: 26ی کانوونی دووەمی 1943، قاهیرە، میسر مردن: 21ی حوزەیرانی 2001، لەندەن، ئینگلتەرا ڕەچەڵەک: لە میسر لەدایکبووە؛ میراتی کوردی لە لایەنی باوکەوە (هۆزی ئال بابا، سووریا) پیشە: ئەکتەرە ژن، گۆرانیبێژ سەردەم: دەیەکانی 1950–1990 بە چی ناسراوە: ئەکتەرە ژنی پێشەنگی سەردەمی زێڕینی سینەمای میسر؛ 83 فیلم فیلمە سەرەکییەکان: Hassan and Naima (1959)، Watch Out for ZouZou (1972)، El Karnak (1975)، Shafika and Metwally (1978) پەیوەندیدار بە: سینەمای میسر؛ سەردەمی زێڕینی فیلمی عەرەبی گرنگیی مێژوویی: یەکێک لە هێماترین ئەکتەرە ژنە عەرەبییەکانی سەدەی 20؛ بنەچە کوردییەکەی لە لایەنی باوکەوە دەیکاتە کەسایەتییەکی گرنگ لە چیرۆکی دیاسپۆرای کولتووریی کورددا
پێڕستی ناوەڕۆک
ئەو باوکە کوردەی لە پشت هێماکەوە بوو
دەستکەوتە گەورەکان و ڕێڕەوی پیشەیی
ڕیزبەندیی کاتی و ڕووداوە سەرەکییەکان
مشتومڕەکان، ناکۆکییەکان و تێگەیشتنە هەڵەکان
ئەو باوکە کوردەی لە پشت هێماکەوە بوو
ڕەهەندی کوردیی چیرۆکی سووعاد حوسنی بە باوکی، محەمەد کەمال حوسنی، دەست پێدەکات، کە لە خێڵی ئال بابادا لەدایک بوو — هۆزێکی کورد کە لە ناوچەی سووریا لە ژێر دەسەڵاتی عوسمانی ژیابوو. کاتێک ئیمپراتۆریەتی عوسمانی چووە کۆتا دەیەکانی تەمەنی خۆیەوە، باوکی محەمەد بڕیاری کۆچکردنی دا و کوڕەکەی کە ئەوکات تەمەنی 18 ساڵ بوو و ئەندامەکانی دیکەی خێزانەکەی لەگەڵ خۆی بۆ میسر برد. لە قاهیرە نیشتەجێ بوون، کە محەمەد تا کۆتایی ژیانی تێیدا مایەوە.
لە قاهیرە، محەمەد کەمال حوسنی بە خێرایی خۆی وەک مامۆستایەکی خۆشنووسیی ئیسلامی ناساند و لە کۆتاییدا لە پەیمانگای شاهانەی خۆشنووسی کاری کرد. ماڵەکەی لە خان ئەلخەلیلی بووە شوێنی کۆبوونەوەی هونەرمەندان، مۆسیقاژەنان، نیگارکێشان و زانایان لە سەرتاسەری جیهانی عەرەبەوە. ئەوانەی دەیانناسی، بە «ماڵی هونەرمەندان» وەسفیان دەکرد — شوێنێک کە کولتووری داهێنەرانەی جیهانی عەرەب بە دەرگای خێزانەکەدا تێدەپەڕی. میراتی کوردیی ئەو، کە لە سووریاوە بۆ میسر هێنرابوو، تێکەڵی ئەم ژینگە هونەرییە بە تەواوی جیهانگەرایە بوو و منداڵەکانی بە کاریگەریی هەردووکیان پێگەیشتن.
ئەم شێوەیە — کۆچکردنی کورد لە نیشتمانە کوردییەکانی ژێر کۆنترۆڵی عوسمانی بۆ شارە عەرەبییەکان و تێکەڵبوونی تەواویان بە ژیانی کولتووریی عەرەبی — لە سەرتاسەری مێژووی نوێی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دووبارە دەبێتەوە. ئەمە ڕوون دەکاتەوە بۆچی ئەو هەموو کەسایەتییە گرنگانەی هونەر، ئەدەب، سیاسەت و ئایینی عەرەبی بنەچەی کوردییان هەیە کە بە شێوەیەکی فراوان نەناسراوە. سووعاد حوسنی نموونەیەکی بە تایبەتی سەرنجڕاکێشە: ژنێک بە میراتی کوردی لە لایەنی باوکەوە کە ڕەنگە بووبێتە ناسراوترین ئەکتەرە ژن لە مێژووی عەرەبدا.
سەرەتای ژیان و بنەچە
سووعاد محەمەد کەمال حوسنی لە 26ی کانوونی دووەمی 1943 لە ناوچەی بوولاقی قاهیرە لەدایک بوو — یەکێک لە گەڕەکە کۆنتر و کرێکارنشینترەکانی شارەکە. باوکی محەمەد کەمال حوسنی بوو، مامۆستای خۆشنووسیی کوردی سووریا. دایکی، جەوهەرە محەمەد حەسەن سەففوور، میسری بوو. سووعاد کچی ژنی دووەمی باوکی بوو و وەک یەکێک لە سێ خوشک لەو بەشەی خێزانەکەدا پێگەیشت.
خێزانەکەی زۆر گەورە بوو. دایک و باوکی لێک جیا بوونەوە و دایکی دواتر هاوسەرگیریی لەگەڵ عەبدولمونعیم حەفیز کرد، کە شەش منداڵی دیکەی لێبوو. بە هەموو بەشەکانی خێزانەکەوە، سووعاد لەگەڵ نزیکەی 16 خوشک و برا و خوشک و برای تەنیا لە لایەنی دایک یان باوکەوە گەورە بوو. سەرەڕای — یان ڕەنگە بەهۆی — ئەم ماڵە قەرەباڵغە، خێزانەکە بە شێوەیەکی نائاسایی بەهرەمەند بوو. خوشکەکەی لە یەک لایەنی دایک و باوکەوە، نەجات ئەلسەغیرە، بووە یەکێک لە ستایشکراوترین گۆرانیبێژەکانی جیهانی عەرەب. براکەی لە یەک لایەنی دایک و باوکەوە، عیزەدین حوسنی، بووە ئاوازدانەر و مامۆستای مۆسیقا و فێری سووعاد و نەجات هەردووکیانی کرد. یەکێکی دیکە لە خوشک و براکانی، سامی حوسنی، بووە ژەنیاری چێلۆ. ماڵی باوکیان، خۆشنووسەکە، مەڵبەندی کۆبوونەوەی کۆمەڵگەی داهێنەری جیهانی عەرەب بوو.
سووعاد زوو بەهرەکانی خۆی نیشان دا. لە تەمەنی سێ ساڵیدا، لە بەرنامە بەناوبانگە ڕادیۆییەکەی منداڵانی میسر، بابا شارۆ، گۆرانیی گوت — دەرکەوتنێک کە نازناوی «خوشکی مانگ» (ئۆخت ئەلقەمەر)ی پێبەخشی و بۆ چەندین ساڵ لەگەڵیدا مایەوە. بەهرەی نواندنی لە تەمەنی هەرزەکاریدا لەلایەن نووسەر و دەرهێنەر عەبدولڕەحمان ئەلخەمیسییەوە دۆزرایەوە، کە ڕۆڵی ئۆفیلیای لە بەرهەمی شانۆیی خۆی، Hamlet، پێدا، و پاشان پێشنیاری بۆ دەرهێنەر هێنری بەرەکات کرد تا لە فیلمی Hassan and Naimaی 1959دا بەشداری بکات. ئەو تەمەنی هەڤدە ساڵ بوو. فیلمەکە دەستپێکی ڕێڕەوی پیشەیی ئەو بوو.
چوارچێوەی مێژوویی
ڕێڕەوی پیشەیی سووعاد حوسنی نزیکەی بە تەواوی هاوکات بوو لەگەڵ سەردەمی زێڕینی سینەمای میسر. لە کۆتایی دەیەی 1950ەوە تا دەیەی 1970، فیلمی میسری هێزی کولتووریی باڵادەستی جیهانی عەرەب بوو — هەندێک جار قاهیرە بە «هۆلیوودی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست» ناوزەد دەکرا. لە مەغریبەوە تا عێراق، فیلمە میسرییەکان دەبینران، گۆرانییەکانیان گوێیان لێدەگیرا و مشتومڕ لەبارەی ئەستێرەکانیان دەکرا. ئەوەی ئەکتەرە ژنێکی خاوەن میراتی کوردی بگاتە لووتکەی ئەو پیشەسازییە، هەم ڕەنگدانەوەی ئەوە بوو کە کۆمەڵگەکانی دیاسپۆرای کورد تا چ ڕادەیەک بە ژیانی کولتووریی عەرەب تێکەڵ بووبوون، و هەم ئەوەی کاتێک بەهرە حاشاهەڵنەگر بوو، بنەچەی نەتەوەیی چەندە گرنگیی لەدەستدەدا.
میسر لە ژێر جەمال عەبدولناسەر و پاشان ئەنور سادات کۆمەڵگەیەک بوو لە گۆڕانی خێرادا — شارنشین دەبوو، نوێ دەبووەوە و لە ڕووی سیاسییەوە ئاڵۆز بوو. سینەما ڕۆڵێکی ڕاستەوخۆی لە مامەڵەکردن لەگەڵ ئەم گۆڕانانەدا گێڕا: فیلمەکان پەیوەندیی نێوان پیاوان و ژنان، گرژییە چینایەتییەکان، ئاواتە سیاسییەکان و فشارەکانی نەریت لە بەرامبەر مۆدێرنیتە دەخستە بەر لێکۆڵینەوە. حوسنی بە تایبەتی لەم ژینگەیەدا کاریگەر بوو، چونکە جۆرێکی نوێی ژنایەتیی میسریی بەرجەستە دەکرد — سەربەخۆ، نوێ، دڵڕفێن و هەمیشە کەمێک دوور لە دەستگەیشتن. کاتێک سەردەمی زێڕین لە دەیەی 1980دا دەستی بە دابەزین کرد، حوسنی لەگەڵیدا دابەزی و لە 1991 خانەنشین بوو.
دەستکەوتە گەورەکان و ڕێڕەوی پیشەیی
ڕێڕەوی فیلمسازی
یەکەم دەرکەوتنی حوسنی لە فیلمی Hassan and Naima (1959) ئەوی وەک ئامادەبوونێکی سروشتی لەسەر شاشە ناساند. لە سێ دەیەی دواتردا، لەگەڵ هەموو دەرهێنەرە گرنگەکانی سینەمای میسردا کاری کرد، لەوانە یوسف شاهین، هێنری بەرەکات و عەلی بەدرخان (کە دواتر هاوسەرگیریی لەگەڵ کرد). لە بەرامبەر ئەکتەرە پیاوە پێشەنگەکانی وەک عومەر شەریف و حوسێن فەهمی ڕۆڵی سەرەکیی گێڕا. توانای ئەو نائاسایی بوو: دەیتوانی بە هەمان باوەڕپێکراوی ڕۆڵی کچە گوندییە بێتاوانەکان، ژنە نوێیە پیشەدارەکان، ڕۆڵە سەرەکییە کۆمیدییەکان، قارەمانە ژنە تراژیدییەکان و کەسایەتییە ئاڵۆزە سیاسییەکان بگێڕێت.
هێماترین ڕۆڵەکەی زووزوو بوو لە Watch Out for ZouZou (1972)، فیلمێک کە هێندە بە ئەوەوە بەستراوە بوو کە بە فراوانی تەنیا بە «زۆزۆ» ناسرا. فیلمە گەورەکانی دیکە بریتین لە El Karnak (1975)، پشتبەستوو بە چیرۆکێکی نەجیب مەحفووز سەبارەت بە ئەشکەنجە لە ژێر پۆلیسی نهێنیی ناسەر؛ Shafika and Metwally (1978)، تراژیدییەکی فۆلکلۆری؛ و The Savage (1979)، کە بۆی خەڵاتی دەوڵەتیی فیلم بۆ باشترین ئەکتەرە ژنی بردەوە.
لە ماوەی ڕێڕەوی پیشەییدا، لە نێوان ڕێزلێنانەکانی دیکەدا، خەڵاتی باشترین ئەکتەرە ژنی لە فێستیڤاڵی نیشتمانیی میسر، پێنج جار خەڵاتی وەزارەتی ڕۆشنبیری، پێنج جار خەڵاتی کۆمەڵەی فیلمی میسر، و خەڵاتی باشترین ئەکتەرە ژنی فێستیڤاڵی نێودەوڵەتیی فیلمی ئەسکەندەرییە بردەوە. لە 1979، سەرۆک ئەنور سادات لە ڕۆژی هونەردا بە شەخسی بڕوانامەی ڕێزلێنانی پێبەخشی.
کەسایەتیی گشتی و ژیانی تایبەت
حوسنی چوار جار هاوسەرگیریی کرد. هاوسەرگیرییە بەڵگەدارەکانی بریتی بوون لە هاوسەرگیری لەگەڵ بەڕێوەبەری وێنەگرتن سەلاح کورەییەم (نزیکەی 1968)، دەرهێنەر عەلی بەدرخان (1970–1981)، زەکی فەتین عەبدولوههاب (1981، کە پێنج مانگی خایاند) و سیناریۆنووس ماهر عەوەد (1987، تا مردنی ئەو). دەنگۆی بەردەوام و بە فراوانی بڵاوکراوە بانگەشەی ئەوە دەکات کە هەروەها بە نهێنی هاوسەرگیریی لەگەڵ گۆرانیبێژی ئەفسانەیی میسری عەبدولحەلیم حافیز کردبوو، هەرچەندە خێزانەکەی و ئەویش لە ماوەی ژیانیاندا ڕەتیان کردەوە. منداڵی نەبوو.
لە 1979، کاتێک وەک هونەرمەندێکی سێرک دیمەنە ئەکرۆباتییەکانی لە The Savageدا ئەنجام دەدا، تووشی برینداربوونێکی توندی پشت بوو کە تا کۆتایی ژیانی کاریگەری لەسەر تەندروستیی دەکرد. تا کۆتایی دەیەی 1980، شکانی بڕبڕەی پشت توانای جووڵە و کارکردنی بەردەوام زیاتر کەم کردبووەوە. سەرەتا لە میسر، پاشان لە 1992ەوە لە پاریس، و لە کۆتاییدا لە 1997ەوە لە لەندەن داوای چارەسەری کرد — بڕیاری وابوو چەند مانگێک بمێنێتەوە. هەرگیز نەگەڕایەوە.
ڕیزبەندیی کاتی و ڕووداوە سەرەکییەکان
نزیکەی سەرەتای دەیەی 1900 — محەمەد کەمال حوسنی، باوکە کوردەکەی، لەگەڵ خێزانەکەی لە سووریاوە کۆچ دەکات بۆ میسر. 26ی کانوونی دووەمی 1943 — سووعاد محەمەد کەمال حوسنی لە بوولاقی قاهیرە لەدایک دەبێت. نزیکەی 1946 — لە تەمەنی سێ ساڵیدا لە بەرنامە ڕادیۆییەکەی منداڵانی میسر، بابا شارۆ، گۆرانی دەڵێت؛ نازناوی «خوشکی مانگ» بەدەستدەهێنێت. 1959 — یەکەم دەرکەوتنی لە فیلم لە Hassan and Naima. 1966 — Too Young to Love بڵاو دەکرێتەوە. 1969 — One Day, the Nile بڵاو دەکرێتەوە. 1969 — باوکی محەمەد کەمال حوسنی لە قاهیرە دەمرێت. 1971 — لە فێستیڤاڵی نیشتمانیی میسر خەڵاتی باشترین ئەکتەرە ژن دەباتەوە. 1972 — Watch Out for ZouZou بڵاو دەکرێتەوە؛ هێماترین فیلمەکەی. 1975 — El Karnak بڵاو دەکرێتەوە. 1978 — Shafika and Metwally بڵاو دەکرێتەوە. 1979 — The Savage بڵاو دەکرێتەوە؛ لە خەڵاتەکانی فیلمی دەوڵەت خەڵاتی باشترین ئەکتەرە ژن دەباتەوە. لە شوێنی فیلمگرتن تووشی برینداربوونێکی توندی پشت دەبێت. 1979 — لە ڕۆژی هونەردا بڕوانامەی ڕێزلێنان لە سەرۆک ئەنور سادات وەردەگرێت. 1987 — هاوسەرگیری لەگەڵ سیناریۆنووس ماهر عەوەد، چوارەم و کۆتا هاوسەری، دەکات. 1991 — کۆتا فیلم، The Shepherd and the Women؛ بەهۆی دابەزینی تەندروستییەوە خانەنشین دەبێت. 1992 — میسر بەجێدەهێڵێت بۆ پاریس تا داوای چارەسەری پزیشکی بکات. 1997 — بۆ چارەسەریی بڕبڕەی پشت دەچێتە لەندەن. 21ی حوزەیرانی 2001 — دوای کەوتن لە بالکۆنی نهۆمی شەشەمی ستوارت تاوەر لە وێستمینستەر دەمرێت. دەسەڵاتدارانی بەریتانیا بڕیار دەدەن کە خۆکوشتن بووە. خێزانەکەی ئەمە ڕەت دەکاتەوە. 2002 — دادگاکانی بەریتانیا بە فەرمی بڕیار دەدەن کە مردنەکەی خۆکوشتن بووە. 2006 — زنجیرە تەلەڤزیۆنییە میسرییەکەی Cinderella سەبارەت بە ژیانی ئەو پەخش دەکرێت، بە ڕۆڵی سەرەکیی مۆنا زەکی. 2011 — خوشکەکەی لە میسر سکاڵای یاسایی تۆمار دەکات بە بانگەشەی ئەوەی بەرپرسانی حکومەت لە پشت مردنەکەیەوە بوون. 2013 — دادوەرێکی میسری لێکۆڵینەوەکە هەڵدەپەسێرێت. The Three Disappearances of Soad Hosniی ڕانیا ستێفان لە هەفتەی هونەری بەرلین پیشان دەدرێت.
مشتومڕەکان، ناکۆکییەکان و تێگەیشتنە هەڵەکان
مردن لە لەندەن
مردنی سووعاد حوسنی لە 21ی حوزەیرانی 2001 هێشتا یەکێکە لەو دۆسییە چارەسەرنەکراوانەی مێژووی کولتووریی عەرەبی کە زۆرترین مشتومڕیان لەبارەوە دەکرێت. لەسەر پیادەڕەوی دەرەوەی ستوارت تاوەر لە گەڕەکی مەیدا ڤەیلی وێستمینستەر دۆزرایەوە، دوای کەوتن لە بالکۆنی نهۆمی شەشەمی شوقەی هاوڕێکەی نادیە یوسری. دەسەڵاتدارانی بەریتانیا لە سەرەتادا زانیارییەکی کەمیان پێدا، کە بووە هۆی توندبوونەوەی خەماڵاندنی میدیایی.
دادگاکانی بەریتانیا لە کۆتاییدا لە 2002 بڕیاریان دا کە مردنەکەی خۆکوشتن بووە و ئاماژەیان بە دابەزینی تەندروستی و خەمۆکیی ڕاپۆرتکراوی کرد. بەڵام چەند وردەکارییەکی ماددی لێکۆڵەرەوان و خەڵکی میسری نیگەران کرد: بەپێی ڕاپۆرتەکان، کەلێنێک لە تۆڕی پاراستنی بالکۆنەکەدا بڕدرابوو؛ تاکەیەکی نەعل لە حەمام و تاکەکەی دیکە لە نزیک پەنجەرە دۆزرایەوە؛ بەپێی ڕاپۆرتەکان، قژی ژن لە ژێر نینۆکەکانی دۆزرایەوە؛ شوقەکەی وا دیار بوو شێواوە؛ و دراوسێکان ڕایانگەیاند کە کەمێک پێش کەوتنەکەی هاواریان بیستووە.
خێزانەکەی — بە تایبەتی خوشکەکەی لە یەک لایەنی دایک و باوکەوە، جانجاه عەبدولمونعیم — لەمێژە پێداگری دەکەن کە کوژراوە. بانگەشەی ئەوە دەکەن کە لە کاتی مردنیدا، حوسنی کاری لەسەر بیرەوەرییەکانی دەکرد کە دەبوو بەرپرسانی باڵای حکومەتی میسر لە بارودۆخی ئابڕووبەرەدا تێوەبگلێنێت. لە 2011، سکاڵایەکی فەرمیی یاسایی لە میسر تۆمار کرا و سەرۆکی پێشووی ئەنجومەنی شوورا سەفوەت ئەلشەریف، وەزیری پێشووی ناوخۆ حەبیب ئەلعادلی و کەسانی دیکەی تۆمەتبار کرد. لێکۆڵینەوە میسرییەکان لە 2013 بەهۆی نەبوونی بەڵگەی پێویستەوە هەڵپەسێردران. دۆسییەکە هەرگیز بە تەواوی چارەسەر نەکراوە.
ئەو کورد بوو؟
سووعاد حوسنی بەو شێوەیە کورد نەبوو کە کەسایەتییەکی سیاسی یان کولتووریی ڕەگداکوتاو لە کۆمەڵگەی کورددا بە کورد وەسف دەکرێت. لە قاهیرە لە دایکێکی میسری لەدایک بوو و هەموو ژیانی وەک میسری بەسەر برد. بەڵام میراتی لایەنی باوکی کوردی بوو — لە ڕێگەی باوکی محەمەد کەمال حوسنییەوە، کە لە خێڵی کوردیی ئال بابای سووریا بوو. ئەمە ئەوی دەکاتە کەسایەتییەکی دیاسپۆرای کورد: یەکێک لە زۆر کورد و کەسی بنەچەکورد کە نیشتمانە کوردییەکانیان بەجێهێشت و بەشدارییان لە ژیانی کولتووریی کۆمەڵگە عەرەبییەکان لە سەرتاسەری ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستی نوێدا کرد. چیرۆکەکەی بیرخستنەوەی ئەوەیە کە میراتی کوردی لە مێژووی کولتووریی عەرەبدا زیاتر لەوە ئامادەیە کە بە گشتی پێی دادەنرێت.
میرات و کاریگەریی کولتووری
زیاتر لە دوو دەیە دوای مردنی، سووعاد حوسنی هێشتا کەسایەتییەکی شێوەدەری یادەوەریی کولتووریی عەرەبییە. هێشتا فیلمەکانی لە سەرتاسەری جیهانی عەرەبدا دەبینرێن. یەکێک لە گۆرانییەکانی، «بۆ مەیدان دادەبەزم»، بووە سروودی شۆڕشی میسری 2011 — پەیوەندییەکی سەرنجڕاکێشی دوای مردن بۆ ژنێک کە لە 1991ەوە لە شاشەکان دوور بووبوو.
لە 2006، زنجیرە تەلەڤزیۆنییە میسرییەکەی Cinderella ژیانی ئەوی بە شێوەی دراما پێشکەش کرد، بە مۆنا زەکی لە ڕۆڵی سەرەکیدا. لە 2013، بەڵگەفیلمە تاقیکارییەکەی فیلمسازی لوبنانی ڕانیا ستێفان، The Three Disappearances of Soad Hosni — کە بە تەواوی لە پارچەکانی فیلمەکانی خودی حوسنی پێکهێنرابوو — لە هەفتەی هونەری بەرلین پیشان درا و بەرهەمەکانی بە بینەرانی نوێی نێودەوڵەتی ناساند.
بۆ مێژووی کورد، گرنگییەکەی لە هیچ ڕۆڵێکی سیاسیدا نییە، بەڵکو لەوەدایە کە نوێنەرایەتیی دەکات: خێزانێکی خاوەن میراتی کوردی کە سووریای لە ژێر دەسەڵاتی عوسمانی بەجێهێشت، لە قاهیرە نیشتەجێ بوو و یەکێک لە ناسراوترین ژنانی جیهانی عەرەبی پێگەیاند. ئەمە چیرۆکی کۆچکردن، تێکەڵبوونی کولتووری و ئەو داوە نادیارانەی میراتی کوردییە کە بە شێوەگەلێک لە مێژووی کولتووریی عەرەبدا چنراون و هێشتا بەدواداچوون بۆ شوێنەواری ئەو شێوانە دەکرێت.
کەسایەتی، شوێن و بابەتە پەیوەندیدارەکان
نەجات ئەلسەغیرە — خوشکەکەی لە یەک لایەنی دایک و باوکەوە و یەکێک لە خۆشەویستترین گۆرانیبێژەکانی میسر
محەمەد کورد عەلی — ڕۆشنبیرێکی دیکەی کوردی سووریا کە ژیانی کولتووریی عەرەبی شێوە دا
سەلاحەدین — ناسراوترین کورد لە مێژووی عەرەبدا، کە هەروەها بووە هێمای شارستانیەتێکی فراوانتر
دیاسپۆرای کورد لە جیهانی عەرەبدا — شێوەی کۆچکردنی کورد بۆ قاهیرە، دیمەشق و بەغدا
خۆشنووسیی ئیسلامی — ئەو هونەرەی باوکی تێیدا شارەزا بوو و لە ڕێگەیەوە خێزانەکە چووە ناو دەستەبژێری کولتووریی قاهیرە
سەردەمی زێڕینی سینەمای میسر — ئەو چوارچێوە کولتوورییەی حوسنی تێیدا گەیشتە ئەستێرەبوون
عەبدولحەلیم حافیز — ئەو گۆرانیبێژە میسرییەی دەنگۆی ئەوە هەبوو حوسنی بە نهێنی هاوسەرگیریی لەگەڵ کردووە
پرسیارە باوەکان
سووعاد حوسنی کێ بوو؟
سووعاد حوسنی ئەکتەرە ژن و گۆرانیبێژێکی میسری بوو، کە لە قاهیرە لە 1943 لە باوکێکی خاوەن میراتی کوردی و دایکێکی میسری لەدایک بوو. ڕۆڵی سەرەکیی لە 83 فیلمدا لە نێوان 1959 و 1991 گێڕا و بە یەکێک لە مەزنترین ئەکتەرە ژنەکانی مێژووی سینەمای عەرەبی دادەنرێت، کە بە نازناوی «سیندڕێلای شاشە» ناسراوە.
سووعاد حوسنی کورد بوو؟
باوکی، محەمەد کەمال حوسنی، بنەچەی کوردی لە خێڵی ئال بابای سووریا بوو. کۆچی بۆ میسر کرد و خێزانەکەی لە قاهیرە پێگەیاند. سووعاد وەک میسری لەدایک بوو و ژیا، بەڵام میراتی لایەنی باوکی کوردی بوو، کە ئەوی دەکاتە یەکێک لە ناسراوترین کەسانی بنەچەکورد لە ژیانی کولتووریی عەرەبیی سەدەی 20دا.
سووعاد حوسنی چۆن مرد؟
لە 21ی حوزەیرانی 2001 دوای کەوتن لە بالکۆنی نهۆمی شەشەمی شوقەی هاوڕێیەک لە وێستمینستەری لەندەن مرد. دادگاکانی بەریتانیا لە 2002 بڕیاریان دا کە مردنەکەی خۆکوشتن بووە. خێزانەکەی ئەمە ڕەت دەکاتەوە و بانگەشە دەکات کە لەلایەن کاربەدەستانی حکومەتی میسرەوە کوژراوە. دۆسییەکە هێشتا چارەسەر نەکراوە.
سووعاد حوسنی زیاتر بە چی ناسراوە؟
زیاتر بە ڕۆڵی زووزوو لە Watch Out for ZouZou (1972) و توانای نائاسایی لە سەرتاسەری 83 فیلمدا ناسراوە. هەروەها بە El Karnak (1975)، Shafika and Metwally (1978) و The Savage (1979) ناسراوە. گۆرانییەکەی «بۆ مەیدان دادەبەزم» لە شۆڕشی میسری 2011دا بووە سروودێکی کۆکەرەوەی خەڵک.
بۆچی سووعاد حوسنی بە مێژووی کوردەوە پەیوەندیدارە؟
باوکی پیاوێکی کورد بوو لە سووریا کە کۆچی بۆ میسر کرد و بووە خۆشنووسێکی بەناوبانگی ئیسلامی. ماڵەکەی بووە ناوەندێکی کولتووری هونەریی عەرەب، و کچەکەی بووە یەکێک لە ناسراوترین ژنان لە مێژووی هونەری کاتەبەسەربردنی عەرەبدا. چیرۆکەکەی نیشان دەدات چۆن میراتی کوردی لە ژیانی کولتووریی عەرەبی بەو شێوانە ڕەگی داکوتاوە کە بە دەگمەن دانیان پێدا دەنرێت.
سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
عەرەب نیوز — «سووعاد حوسنی: ڕووە زۆرەکانی هێما میسرییەکە» (تشرینی یەکەمی 2022)
سکووپ ئیمپایەر — «7 شت کە سەبارەت بە سیندڕێلای میسر سووعاد حوسنی نەیدەزانی» (حوزەیرانی 2022)
ئەهرام ئۆنلاین — «دادوەرێکی میسری لێکۆڵینەوە لە «خۆکوشتن»ی هێمای فیلم لە 2001 ڕادەگرێت» (2013)