کارهای مستند هژار فرهنگ‌نویسی، شعر، ترجمه ادبی، قانون ابن‌سینا به فارسی و زندگی‌نامه چێشتی مجێور را دربرمی‌گیرد.
شاعری با نام هژار
Hitchins تولد او را مهاباد در ۱۹۲۱ و مرگ را تهران در ۲۱ فوریه ۱۹۹۱ ثبت می‌کند. تخلص هژار به معنی مرد فقیر است. در مهاباد و شرفکند درس خواند، در ۱۹۴۲ به کومه‌له‌ی ژیانه‌وه‌ی کورد پیوست و شاعر جمهوری شد. بعدها در رادیو و نشر کردی عراق کار کرد. در ۱۹۷۵ به ایران بازگشت و ساکن کرج شد. [1]
هەنبانە بۆرینە
فهرست دانشگاه Jyväskylä فرهنگ کردی–فارسی Hanbana borina را چاپ سروش، تهران، ۱۹۹۱ ثبت می‌کند. [2] Vejin منبع خود را ۱۹۹۰ می‌داند و توضیح کردی میانی و معادل فارسی می‌دهد. مدخل وێژین با گوتن/وتن و گفتن توضیح داده می‌شود. [3] در ارجاع باید چاپ یا مدخل دیجیتال مشخص شود؛ تاریخ‌ها و صفحه‌بندی لزوماً یکسان نیستند.
ترجمه و شعر
Hitchins ترجمه مم و زین از کرمانجی به سورانی، شرفنامه و رباعیات خیام را ثبت می‌کند. شعر را سنتی در قالب، نزدیک به گفتار و سیاسی توصیف می‌کند. [1] Janssens ترجمه قانون عربی ابن‌سینا به فارسی را به شرفکندی نسبت می‌دهد؛ با ستایش ترجمه هشدار می‌دهد اصطلاحات مدرن ممکن است مفاهیم قدیمی را دگرگون کنند. [4]
خواندن خاطره
پژوهش Abdulkareem و Kader در ۲۰۲۵ نوستالژی فردی و جمعی در چێشتی مجێور را بررسی می‌کند. خاطرات کودکی، مکان‌ها، همراهان و فعالیت فرهنگی و سیاسی را با آوارگی و جدایی پیوند می‌دهد و چاپ ۲۰۰۷ را به کار می‌برد. [5] زندگی‌نامه روایت ادبی‌شده یک مشارکت‌کننده است؛ ادعاهای تاریخی مشخص باید با مدارک دیگر سنجیده شوند.
منابع و مطالعه بیشتر
- Keith Hitchins, “Hažār,” Encyclopædia Iranica XII/1 (2003), pp. 75–76, updated 2016; biography, poetry and translations.
- Jyväskylä University Library, Jykdok/Finna record 493909: Hanbana borina, Soroush Press, Tehran, 1991; catalogue metadata.
- Hêjar, Henbane Borîne, entry wêjîn, presented by VejinLex; Kurdish explanation, Persian equivalent and source metadata dated 1990.
- Jules L. Janssens, An Annotated Bibliography on Ibn Sînâ (1970–1989) (1991), p. 31; author’s bibliographical assessment of the Persian Canon translation.
- Nawzad I. Abdulkareem and Ramadan H. Kader, “Nostalgia in Cheshti Majeur by Hejar Mukriyanî,” Humanities Journal of University of Zakho 13/1 (2025), pp. 109–124, especially 121–122; doi:10.26436/hjuoz.2025.13.1.1525.
- Abdurrahman Sharafkandi, Mahabad Republic period portrait, photographer unknown; scan credited to Chêshtî Mijêwir, public domain according to Wikimedia Commons.