حکومت کوتاه او در دوین حدود ۹۵۱–۹۵۴ آغاز خاندانی با شاخه‌های بعدی در گنجه و آنی بود. شکست و پناه‌بردن به فرمانروای ارمنی بخشی از زندگی اوست.
بنیان‌گذاری و قدرت تقسیم‌شده
پیکاک شدادیان را خاندانی قفقازی با تبار کردی و منابع اندک معرفی می‌کند. محمد حدود ۹۵۱ در دوین ظاهر می‌شود؛ کودکی و تبار دقیق ایلی او روشن نیست. با کمک اهالی بیرون شهر دژی ساخت. ظاهراً پادگان دیلمی مسافری ارگ را نگه داشت، درحالی‌که او شهر و پیرامون را اداره می‌کرد. [1]
اخراج و پناه
سپاه مسافری در ۹۵۴ با کمک پادگان و بخشی از مردم او را بیرون راند. [1] بزر پناه‌بردن خانوادگی او به فرمانروای ارمنی واسپوراکان نزدیک دریاچه وان را شرح می‌دهد. تلاش برای گرفتن کمک بیزانس جهت بازپس‌گیری دوین شکست خورد. او در ۹۵۵ درگذشت. این پناه از روابط حمایتی فراتر از مرزهای دینی حکایت دارد. [2]
پسران و گنجه
پسرانش علی لشکری، فضل و مرزبان بودند. پس از خدمت نزد فرمانروایان دیگر، فضل با کمک علی در ۹۷۱ والی مسافری گنجه را کنار زد. کوشش بازپس‌گیری شهر ناکام ماند و قدرت شدادی تثبیت شد. این موقعیت بعدی نتیجه کردار پسران پس از مرگ پدر بود. [2]
میراث بعدی آنی
بزر فرمانروایی منوچهر در آنی زیر سیادت سلجوقی را با مسجد، حمام، کاروانسرا، کاخ و بیمارستان مرتبط می‌کند. [2] یونسکو شهر را حاصل چندین سده حکومت خاندان‌های مسیحی و مسلمان و برخورد سنت‌های معماری ارمنی، گرجی و اسلامی می‌داند. این میراث متعلق به نسل‌های بعدی است و بناها باید به بانی و تاریخ خود نسبت داده شوند. [3]
منابع و مطالعه بیشتر
- Andrew Peacock, “Shaddadids,” Encyclopaedia Iranica (2000; updated 2013): sources, Muhammad’s takeover of Dvin and expulsion.
- Gülay Öğün Bezer, “Şeddâdîler,” TDV İslâm Ansiklopedisi (2010): exile, Muhammad’s sons, Ganja and later patronage at Ani.
- UNESCO World Heritage Centre, “Archaeological Site of Ani”: description and statement of Outstanding Universal Value.