Îbrahîm el-Kûranî zanyarekî kurd li Medîneyê bû. Ders, name û şerhên wî Şehrezor, Hîcaz û cîhana Malayî bi kes û tekstên diyarkirî girê didan.

Rûpelên destpêkê yên şerha erebî ya Kûranî li ser Camî, bi xeta reş, sernavên sor û kaxiza lekeyî
Nûsxeya 1707an a el-Tehrîrat el-bahire, Pirtûkxaneya Princeton, Garrett 4049Y. Piştî mirina nivîskar hatiye nivîsîn; li katalogê mafê kopîkirinê yê naskirî tune. Princeton University Library, Garrett 4049Y · No known copyright.

Esl û perwerde

Îbrahîm ibn Hesen el-Kûranî di 1616an de li herêma Şehrezorê hatiye dinyayê. Recep Cici Şehran wek zayendgeh dibêje û dersên seretayî bi bavê wî vedibêje. Mamoste wî bi Bexda, Şam, Qahîre û Medîneyê girê didan. Erebî, mentiq, matematîk, fiqh, tefsîr, hedîs û tesewif xwend. Ev tor rêya bandora paşîn nîşan dide. [1]

Mamostetî li Medîneyê

Li Medîneyê bi cih bû û li cem Ehmed el-Quşaşî xwend. Piştî mirina wî di 1661an de bû cîgirê wî di Şettariyeyê de. Bi Neqşibendî û Zeyniyan re jî têkilî hebûn. Cici xwendekarên ji herêmên cuda û nameyên dirêj bi Ebdurreûf el-Sinkilî yê Acehê re vedibêje. Kûranî di 1690an de li Medîneyê mir. [1]

Sedema nivîsîna Îthafê

Lêkolîna Oman Fathurahman çarçoveya Îthaf el-dhakî, şerha Kûranî li ser Tuhfa el-mursela ya Burhanpûrî, diyar dike. Zanyarên Malayî daxwaz kirin hînkirinên ku li welatê wan şaş hatibûn fêmkirin zelal bike. Wî tesewif li gel Quran û sunnetê şîrove kir. [2] Pirsa xwendekarên Medîneyê dîtina naverok û temaşevanên pirtûkê guherand.

Şopandina nûsxeyan

Fathurahman di gotara konferansa 2007an de 29 nûsxeyên Îthafê li pirtûkxaneyên Rojhilata Navîn, Asya, Ewropa û Fasê tomar kir. Ev lîsteya lêkolîna wê demê bû. Têbînî îdiaya destxeta nivîskar a nûsxeya Köprülü rast dike: nûsxeya 1665an ji destnivîsa nivîskar hatiye kopîkirin. Cudahiya nûsxeyê û destxetê ji bo dîroka belavbûnê girîng e. [2]

Nakokî û sînorên tekfîrê

Ömer Yılmaz di 2014an de bersiva Kûranî bo nakokiya payeya ruhî ya Kabe û Pêxember vedikole. Kûranî gotina bi Ehmed Sirhindî ve girêdayî red kir, lê tekfîra misilmanên dijber jî qebûl nekir. Lêkolîn delîlên risaleyeke taybet û şopên destnivîsî vedikole. Ev nimûne helwesta lihevhatinê bi kiryareke diyarkirî nîşan dide. [3]

Şerha Princeton

Garrett 4049Y el-Tehrîrat el-bahire, şerha Durra el-faxira ya Camî, diparêze. Katalog kopîkirinê di 1707an de ji Mûsa ibn Îbrahîm el-Besrî, paşê el-Medenî, şagirtê Kûranî, re nisbet dike. Kolofon dibêje wî bi Mihemed Tahir, kurê nivîskar, re kontrol kir. [4] Rûpelên destpêkê xeta nesxê reş û nivîsên sor hene. Ev belgeya veguhastin û kontrola piştî mirinê ye.

Çapa nû ya Îthafê

Fathurahman di 2012an de çapa rexneyî ragihand, bi teksta erebî, wergera îndonezî û destpêkek li ser girîngiya Îslamê li Îndonezyayê, bi taybetî Acehê. Wî bîranînên Anthony Johns ên lêkolîna Leiden û Qahîreyê jî weşand. Berawirdkirina nûsxeyan, rastkirin û werger rê didin xwendevanên îroyîn torê bi belgeyan lêkolîn bikin. [5]

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Recep Cici, “KÛRÂNÎ,” TDV İslâm Ansiklopedisi, vol. 26 (2002), pp. 426–427: biography, teachers, Sufi affiliations and correspondence.
  2. Oman Fathurahman, “Further Research on Ithaf al-Dhaki Manuscript: A Philological and Codicological Perspective,” conference paper, Freiburg, September 2007, on the author’s research site.
  3. Ömer Yılmaz, “İnsan mı Yoksa Kâbe mi Üstün? Sufi-Âlim: İbrahim el-Kürdî el-Kûrânî Örneği,” Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 16/2 (2014), pp. 1–26, especially 1–6.
  4. Princeton University Library, al-Tahrirat al-bahirah, Islamic Manuscripts, Garrett 4049Y: catalogue, colophon description, digitised manuscript and rights statement.
  5. Oman Fathurahman, “Ithaf al-Dhaki by al-Kurani: A Critical Edition” (2012), with Anthony H. Johns’s account of manuscript research.