Eyûb bavê Selahedîn û birayê mezin ê Şêrko bû. Li Tikrît, Baalbek û Şamê xebitî, paşê çû Qahîreyê. Navê xanedana Eyûbiyan ji wî tê.

Wêneyeke reş û spî ya dîwar, pêlik û stûnên Baalbekê li ber çiyayên berfkirî
Willem van de Poll, Baalbek, 1950; Nationaal Archief 255-6476. Dîmena paşîn ji bo çarçoveya walîtiyê ye; hemû kevirkarî bi Eyûb ve nayê girêdan. Willem van de Poll / Nationaal Archief · CC0 1.0.

Malbateke ji herêma Dvînê

Necmeddîn Eyûbê kurê Şadî di 1173an de mir. Bavê Selahedîn û birayê mezin ê Esededdîn Şêrko bû. Humphreys malbatê bi Dvînê û Şadî bi şaxa Rewadiyê ya kurdên Hezbaniyan ve girê dide. [1] Ev esl nasnameya hemû tebaayên paşîn ên Eyûbiyan diyar nake. Ji dîrokên kurên wî rojbûneke piştrast nayê çêkirin.

Tikrît berî xizmeta Zengî

Humphreys tayîna Şadî ji bo fermandariya Tikrîtê bi rêya karbidestê Selcûqî Bihruz û cîgirtina Eyûb piştî mirina bavê wî vedibêje. Bira di 532/1138an de ketin xizmeta Îmadeddîn Zengî. [1] Şadî ne tenê derbariyekî Zengiyan bû û Baalbek ne yekem karê rêveberiyê yê Eyûb bû. Têkiliyên çend derbaran rê li pêşketina wan vekir.

Baalbek, Şama Bûriyan û Nûreddîn

Ramazan Şeşen dayîna Baalbekê ji Zengî bo Eyûb bi 534/1140 dîrok dike. Piştî mirina Zengî di 1146an de Eyûb ket xizmeta Bûriyên Şamê; Şêrko li Helebê piştgirê Nûreddîn bû. Walîtiya Eyûb li Şamê tenê piştî ketina bajêr di bin destê Nûreddîn de, 549/1154, tê qeyd kirin. [2] Ji ber vê yekê 1146–1154 xizmeteke bênavber li derbara Nûreddîn a Şamê nebû. Berî hevgirtina kariyeran bira li cihên cuda bûn.

Damezrandinên bi nav

Ibn Xelîkan dibêje li Baalbekê bi çavên xwe saziya sûfî ya Necmiyyeyê dît, ku Eyûb damezrandibû. Mizgeft û sarnica derveyî Bab el-Nesr a Qahîreyê jî bi wî ve girê dide; nivîsa ku dîtibû dîroka 566/1170–1171 dida. [3] Ev çavdêriyên jînenûsê navînserdemî ne, ne lêkolîneke nû ya avahiyan. Li şûna pesnên giştî yên perwerdeya Selahedîn dîrokeke sazî ya berbiçav didin.

Qahîre û qezaya siwarbûnê

Ibn Xelîkan hatina Eyûb a Qahîreyê bi Receba 565/Nîsana 1170an qeyd dike, piştî ku Selahedîn bû wezîrê Misrê. Nûreddîn rêwîtî piştgirî kir û xelîfeyê Fatimî el-Adid pêşwazî kir. Eyûb di dawiya Tîrmeha 1173an de derveyî Bab el-Nesr ji hespê ket û çend roj şûnda di Tebaxê de mir; Selahedîn li seferê bû. [3] Li Qahîreyê mir, ne li Şamê di Kanûnê de. Jînenûs veguhastina paşîn a termên wî û Şêrko bo Medîneyê jî qeyd dike.

Navdayê xanedanê

Navê Eyûbiyan ji Eyûb tê; Selahedîn hêza serweriya wan damezrand. Şeşen wezîrtiya 1169an ji rakirina xelîfetiya Fatimî di 1171an de cuda dike. [2] Humphreys pergala paşîn wek konfederasyona malbatî dibîne: mîrên sereke herêmên xwe digirtin û payebilindî bixwe kontrola navendî nedida. [1] Walîtî, têkiliyên derbarê û saziyên Eyûb bi serê xwe girîng in; ne hewce ye hemû welatên paşîn ên neviyên wî wek serweriya kesane ya wî bên nîşandan.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. R. Stephen Humphreys, Ayyubids, Encyclopaedia Iranica III/2 (1987), pp. 164–167; origins, Tikrit and family confederation.
  2. Ramazan Şeşen, Eyyûbîler, TDV İslâm Ansiklopedisi (1995), political history; Baalbek, Burid Damascus, 1154 and the Egyptian succession.
  3. Ibn Khallikan, Biographical Dictionary, translated by Mac Guckin de Slane, vol. I (Paris, 1843), pp. 243–247; Ayyub’s biography, foundations, arrival in Cairo and death.
  4. Willem van de Poll, Baalbek, 1950, Nationaal Archief 255-6476; CC0 1.0, Wikimedia Commons.