Lîste heft salan dide Pûzur-Suen, kurê Hablum. Divê ji serwerê Kîşê yê bi heman navî were cuda kirin.

Prîzma axîn a qehweyî Weld-Blundell bi du stûnên nivîsa mîxî li rûyê xuyayî, li ser piştgireke şeffaf a muzexaneyê
Prîzma Weld-Blundell, Ashmolean AN1923.444, nêzî 1800 BZ. Şahideke nivîskî ya paşîn e, ne portre an peykerek bi fermana Pûzur-Suen. Wêne: Gts-tg, 15 Adar 2017, CC BY-SA 4.0. © Gts-tg · 15 March 2017 · CC BY-SA 4.0 · Wikimedia Commons.

Lîste çi tomar dike?

Wergera ETCSL a Oxfordê Pûzur-Suen piştî Hablum datîne, wî kurê Hablum dibêje û heft salan dide. Paşê Yarlaganda heft sal, serwerekî bênav heft sal û Tiriga çil rojan digire. [1] Ev tomareke kurt û diyarkirî ya paşgirtinê ye; sefer, avahî, dîplomasî an mirina Pûzur-Suen nakeve nav wê.

Du serwer bi heman navî

Heman berhem Pûzur-Suenê Kîşê jî rêz dike: kurê Kug-Bau, bîst û pênc sal serwerî, bavê Ur-Zababa. [1] Ev tomareke cuda ye. Di berhevkirina çavkaniyan de divê dê/bav, bajar an xanedan û dem bi nav re werin nivîsandin; wekî din jînenîgarî bi hev dikevin.

Tomarên cuda di wergera Oxfordê de
TomarDê/bavê navkirîDema dayî
Pûzur-Suenê GûtiyûmêHablum7 sal
Pûzur-Suenê KîşêKug-Bau25 sal

Heft sal dîroka destpêkê nade

Çapa rexneyî ya Jacobsen Pûzur-Sin, kurê Hablum, bi heft salan dide, tevî xwendinên şikestî û komên cuda yên beşa Gûtiyûmê. [2] Van De Mieroop bawer dike ku hin serwer belkî di bajarên cuda de hevdem bûn. [5] Jimartina paşve wekî ku hemû serwerî li pey hev bin, destpêkeke piştrast li dora 2110 BZ nade. Dawiya hezarsala sêyem BZ çarçoveyeke hişyartir e.

Prîzma û armanca siyasî

Ashmolean prîzmayê nêzî 1800 BZ û bi îhtîmal ji Larsa dibîne. Li her rûyekî ji çar rûyan du stûnên sumerî hene. Muzexane dibêje metn mît, efsane û agahiyên dîrokî tevlihev dike û şahiyê her carê di bajarekî de nîşan dide; ev mafê paşgirtina Isin rewa dikir. [3] Tomara paşîn her rêzekê nake arşîva şahiyê ya hevdem.

Suen, Sin û xwedayê heyvê

Lêkolîna Oracc a Adam Stone Nanna wek navê sumerî û Su’en an Sin wek navên akadî yên xwedayê heyvê dide. Nivîsîna EN.ZU û xwendinên navên kesan jî rave dike. Navên xwedayê heyvê di gelek dem û xanedanan de hene. [4] Ev dora olî ya navî eşkere dike, ne dîplomasiya çandî, nasnameyeke etnîkî ya tevlihev an piştgiriya perestgehên diyarkirî ya vê şahiyê.

Gûtiyûm, Zagros û dîroka kurdî

Van De Mieroop guherîna wateya erdnîgarî ya Gûtiyûmê û nehemanbûna gelê bi vî navî di hezarsalan de destnîşan dike. Ziman bi giranî ji navên kesan tê nasîn. [5] Gûtî ji bo dîroka kevn a Zagros û herêmên paşê bi Kurdistanê ve girêdayî girîng in. Lê lîste nikare îspat bike Pûzur-Suen kurdî diaxivî an jê rêza nesebê ya bêbirîn heta kurdên îro heye. Wekheviya navên etnîkî bi tena serê xwe delîla nesebê nîne.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. University of Oxford, ETCSL 2.1.1, The Sumerian King List, lines 244–258 and 308–334; distinct namesakes and succession.
  2. Thorkild Jacobsen, The Sumerian King List, Assyriological Studies 11 (1939), pp. 120–121; text, readings and totals.
  3. Ashmolean Museum, Sumerian King List, AN1923.444; object, date and political framing.
  4. Adam Stone, Nanna/Suen/Sin (god), Ancient Mesopotamian Gods and Goddesses, Oracc (2019); names, spellings and royal naming.
  5. Marc Van De Mieroop, Gutians, Encyclopaedia Iranica XI/4 (2002, updated 2013), pp. 408–410; historical geography and evidence.
  6. Gts-tg, Sumerian King List, photograph of 15 March 2017, Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0.