Xwendin, pêşniyara perwerdeyê û argumanên baweriyê bi nivîs û çavkaniyên diyarkirî tên şirovekirin.

Portreya pasaporta Seîdê Nursî ya reş û spî ya 1918an bi emameya mezin û paltoya stûbilind
Portreya pasaporta Seîdê Nursî; katalog wê Hezîrana 1918an dide. Wênegir nayê zanîn. Unknown photographer · Public domain · Wikimedia Commons.

Kok û nîqaş

Nursî ji gundê Nursê yê Hîzanê li Bidlîsê bû. Sala jidayikbûnê cuda tê dayîn: Turgay 1876, IIKV 1878. Li dibistanên olî yên herêmî û derdorên Neqşebendî xwend. Turgay piştgiriya wî ya zanist û perwerdeya olî û rêveberiya destûrî di 1907–1908an de tomar dike. [1] [2]

Pêşniyara perwerdeyê

Münazarat zanistên nû û medreseyê li hev tîne: Erebî vacib, Kurdî caîz, Tirkî lazim e. Mamosteyên pêbawer ji bo kurd û tirkan û bi zimanê herêmê zanayî dixwaze. Pisporî, îmtîhan, perwerdeya mamosteyan û piştgiriya weqf û xêran têne nîqaşkirin. Ev pêşniyar e, ne zanîngeheke bi tevahî damezrandî. [3]

Barla û nivîs

Şukran Vahide Barlayê wek devereke dûr, bin çavdêrî û bi serdana sînorkirî, û navendeke nivîsandina Rîsaleyê şirove dike. Ew peywira olî ya Nursî bi hesteke erênî dixwîne. Turgay girtin û sirgûnên paşîn û rola nivîsan di tevgera Nûrê de vedibêje. [4] [1]

Nivîs û dawiya jiyanê

Gotina Dehem nûbûna rêkûpêk a biharê wek nimûneya vejînê bi kar tîne. Paşê Quran û navên Xwedê ji aqilê bi tena serê xwe zêdetir girîng dibîne. Ev argumaneke baweriyê ye, ne ceribandin. Di 1950yan de Demokrat Partî piştgirî kir û nivîs bi tîpên Latînî belav bûn. Di 23ê Adara 1960an li Rihayê mir. Wezaret veguhastina cenaze di 12ê Tîrmehê de cihê nediyarkirî li Ispartayê tomar dike, ne dîtineke piştrastkirî ya paşîn. [5] [6] [1] [7]

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. A. Uner Turgay, “Nursi, Said,” Encyclopedia of Islam and the Muslim World; education, constitutionalism, exile and later publication.
  2. Istanbul Foundation for Science and Culture, birthplace and birth-date account, 5 May 2025; Nurs, Hizan and 1878 dating.
  3. Said Nursî, Münazarat, displayed pp. 1956–1958; original educational proposal, language roles, teachers and funding.
  4. Şükran Vahide, Bediuzzaman Said Nursi: The Author of the Risale-i Nur Collection, p. 207, “Isolation in Barla”; IIKV digital edition.
  5. Said Nursî, The Words, Tenth Word, Tenth Aspect, p. 66; IIKV English digital edition.
  6. Said Nursî, The Words, Tenth Word, p. 109; Quranic illumination, divine names and the limits of unaided reasoning.
  7. Republic of Türkiye Ministry of Culture and Tourism, “Nursî, Bediüzzaman Said”; death and removal of the body in July 1960.