Relêfa vekirî, du eywan û dîmenên nêçîrê li nêzî Kirmaşanê: nivîs û lêkolîn gotinên bîrdariyan ji naskirinên paşê cuda dikin.

Relêfa kevirî ya sê kesên rawestayî, serpoşa tîrêjdar li çepê, zengila bi rîban li navend û rastê, kesê ketî li jêr
Relêfa vekirî ya pejirandina qiraltiyê, wêneya Philippe Chavin 2006. Pir caran bi Erdeşîr II ve girêdayî ye; ji kes û nivîsên eywana biçûk cuda ye. © Philippe Chavin · 2006 · CC BY 2.5.

Kanî û bîrdariyên kevirî

Li nêzî Kirmaşanê du eywanên kolandî û relêfên derve hene. Pêşniyara Îranê ya UNESCO niştecihbûna kevntir û goristana Partî jî dijmêre. [1] Eilers navê bi kevneşopiya navên kesan ve girê dide û Taq-e Vasan a kurdî binav dike. ”Kevana baxçeyê” hemû dîroka navê rave nake. [2]

Panela vekirî

Sê kes li ser dijminekî ketî radiwestin. Navend û rast zengileke bi rîban parve dikin; li çepê serpoş tîrêjdar e. Ev di wêneyê de xuya ne. Harper fermana Erdeşîr II di dawiya sedsala çaran de bi cih dike. [5] Ev ne cotê serweran ê eywana biçûk e. Cih û kompozisyon tevliheviyê kêm dikin.

Eywana biçûk

Sasanika nivîsên farisiya navîn yên Şapûr II û III diweşîne. Nijad, Mazda-perestî û sernavê şahê şahan îdiaya desthilatê ne. [3] Overlaet di 2011an de pêşniyar dike tac û teşe Erdeşîr II nîşan didin di kesê bi navê Şapûr III de û nivîs paşê hatine zêdekirin. [4] Ev argumana bikaranîna nû ye; navê nivîsandî û dîroka wêneyê cuda ne.

Eywana mezin û siwar

Harper koma dawî bi îhtimal bi Xusrew II ve girê dide. Li jor kesên bi gelemperî Ohrmazd û Anahid têne nasîn li rex şah in; jêr siwarê zirxî bi rim û mertal e. Nasnameya wî bi zelalî ne teqez e. Jinên baskdar kevanê dixemilînin. [5] Merasîm û hêza leşkerî serweriyê nîşan didin. Navê Şebdîz ji bo hespê bi teqezî ji van delîlan derbas dibe.

Nêçîr û qiraltî

Li kêlekê nêçîra beraz û xezalan heye. Shahbazi nêçîrê bi perwerde, pile û şer ve girê dide û jinên esîl jî binav dike. [6] Lendering qeyik, hevkarên li fîlan û nêçîra siwar vedibêje. [7] Kar, heywan û pêşengiya şah wêneyên desthilatê ne, ne rapora teqez a rojekê.

Wateya lîsteya demkî

UNESCO ji bo pêşniyara Îranê 9ê tebaxa 2007an û referansa 5182 dide; naverok berpirsiyariya dewleta pêşkêşker e. [1] Lîsteya demkî ne tomarkirina Mîrata Cîhanê ye. Qeyd qada arkeolojîk rave dike, ne bihayê îro, demjimêr an rekora serdanan.

Cihê xwendin

Pêşî panela vekirî, eywana biçûk û mezin cuda bike; paşê nivîs, berhevdana tacan an şîroveyê bipirse. Nivîs û wêne dikarin dîrokên cuda hebin. [3][4] Harper relêfan îfadeyên fermî yên siyasî û olî bi rêbazên kevneperest dibîne. [5] Hûrgulî îdiayên qesrê ronî dikin, ne her car portreyên bi teqezî naskirî.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. UNESCO World Heritage Centre, “Taq-e Bostan”, Tentative List reference 5182, submitted by Iran on 9 August 2007: archaeological ensemble and submission status.
  2. Wilhelm Eilers, “Bestam (Proper Name)”, Encyclopaedia Iranica IV/2 (1989), p. 175: place-name history, Kurdish Taq-e Vasan and spring setting.
  3. Sasanika, University of California, Irvine, “Shapur II and Shapur III’s Inscription, Taq-e Bustan”: transliterations, transcriptions and translations.
  4. Bruno Overlaet, “Ardashir II or Shapur III?”, Iranica Antiqua 46 (2011), pp. 235–250, DOI 10.2143/IA.46.0.2084421; published abstract.
  5. Prudence Oliver Harper, “Art in Iran v. Sasanian Art”, Encyclopaedia Iranica II/6 (1986), pp. 585–594: reliefs, royal imagery, large iwan and rider.
  6. A. Shapur Shahbazi, “Hunting in Iran i. In the Pre-Islamic Period”, Encyclopaedia Iranica XII/6 (2004), pp. 577–580: royal hunting and Taq-e Bostan panels.
  7. Jona Lendering, “Taq-e Bostan, Large Cave”, Livius, updated 18 August 2020: visual guide to the hunting panels.