Artashumara’s korte regering is bekend door het verslag van zijn moord en een rechtsdocument uit Tell Brak.

Hoge kleitablet met horizontale spijkerschriftregels, een brief van Tushratta aan Amenhotep III in het British Museum
Een andere brief van Tushratta, British Museum 29791; niet EA 17 over Artashumara’s moord. Foto: Osama Shukir Muhammed Amin, 22 juli 2016, CC BY-SA 4.0. [4] Photo: Osama Shukir Muhammed Amin / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0.

Een korte regering

Artashumara was koning van Mitanni in de veertiende eeuw v.Chr. Mayrhofer identificeert hem als zoon van Shuttarna II en broer van Tushratta, vermoord na zijn vaders dood en een korte regering. [1] Deze bronnen bepalen geen precies aantredingsjaar of aantal regeringsmaanden. Een gedetailleerd levensverhaal zou de bewijzen overschrijden.

Tushratta’s verhaal

In EA 17 aan Amenhotep III zegt Tushratta dat hij jong was toen hij zijn vaders troon besteeg. Hij beschuldigt Tuhi, ook UD-hi, van het doden van zijn heer en beweert Artashumara’s moordenaars gedood te hebben. [2] Dit is de uitleg van de opvolger, geen onafhankelijk onderzoek of volledige samenzweerderslijst.

Het document uit Tell Brak

Sallaberger, Einwag en Otto noemen TB 6002 een rechtsbesluit voor Artashumara, koning en zoon van koning Shuttarna, over eigendomsoverdracht aan een vrouw en kinderen. De tablet komt uit Tell Braks Mitannipaleis en draagt het dynastieke zegel van de eerdere Saushtatar. [3] Dit toont koninklijke rechtspraak buiten het moordverhaal. Een oud koningszegel kon een later document authenticeren.

Naam en taal

Mayrhofer analyseert de naam als Indo-Arisch, gereconstrueerd Ṛtasmara met de betekenis van het herinneren van Ṛta. Hij onderscheidt een vergelijkbare naamdrager in Alalakh van de koning. [1] Eén persoonsnaam bepaalt niet de taal van een bevolking. Gelijkenis tussen oude plaatsnaam en modern woord bewijst evenmin etymologie of directe afstamming zonder historische taalanalyse.

Doel en grenzen

EA 17 zoekt vriendschap met Egypte, herinnert aan Tushratta’s vader en zus Kelu-Heba en vraagt om boodschappersuitwisseling. [2] De moord verschijnt binnen hernieuwde diplomatie. De brief alleen verklaart geen onvermijdelijke val van Mitanni en levert geen details over Artashumara’s jeugd.

Bronnen en verder lezen

  1. Manfred Mayrhofer, Artassumara, Encyclopaedia Iranica II/6 (1986), p. 652.
  2. Amarna letter EA 17, lines 11–29 and 46–54; K. C. Hanson, transliteration and adapted translation, with source notes.
  3. Walther Sallaberger, Berthold Einwag and Adelheid Otto, Schenkungen von Mittani-Königen an die Einwohner von Basiru, ZA 96 (2006), especially pp. 85–87.
  4. Osama Shukir Muhammed Amin, Tushratta letter, British Museum 29791, 22 July 2016, Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0.