De Koerdische overwinning van 11–12 mei 1966 verstoorde een Iraaks offensief bij Rawanduz. Historische verslagen en latere herinneringen verschillen in details.

Een groene rivier kronkelt tussen steile gelaagde rotswanden en droge hellingen met bomen in de kloof bij Rawanduz
Rawanduzkloof, september 2016; modern regionaal landschap als geografische context, geen opname van de slag. Levi Clancy · CC0 · Wikimedia Commons.

Offensief en terrein

Het Kurdistan Memory Programme dateert het hervatte offensief op 4 mei 1966. Na Abdul Salam Arifs dood werd zijn broer president. Iraakse troepen wilden bevoorrading uit Iran afsnijden; Handrin en Zozik beheersten de route van Rawanduz naar de grens. Koerdische tegenaanvallen op 11–12 mei joegen de eenheden uiteen. [1]

Sagi’s herinnering

In het interview uit 2024 beschrijft Tsuri Sagi zijn hulp aan Barzani’s strijdkrachten. Hij herinnert zich Koerdische terugtrekking, verborgen posities in zijgeulen en een hinderlaag tegen de Iraakse Vierde Brigade. Dit decennia later vastgelegde deelnemersverhaal moet naast eerdere verslagen worden gelezen. [2]

Slachtofferaantallen

O’Ballance noemt in 1973 bijna 2.000 Iraakse doden volgens René Mauriès en vermeldt ook een Koerdische radioclaim van 1.000. [3] Het interviewartikel uit 2024 noemt 3.000. [2] Een exact totaal staat daarmee niet vast, hoewel de bronnen een zware Iraakse nederlaag beschrijven.

Vrede en uitvoering

Bazzaz kondigde op 29 juni vredesvoorwaarden aan. O’Ballances twaalfpuntenoverzicht omvat Koerdische nationaliteit, officiële taal in overwegend Koerdische gebieden, gekozen raden, vertegenwoordiging en wederopbouw. [3] Barzani aanvaardde met bedenkingen over autonomie. Het Memory Programme koppelt het mislukken aan Bazzaz’ aftreden in augustus en de weigering van zijn opvolger. De overwinning opende onderhandelingen zonder duurzame regeling. [4]

Bronnen en verder lezen

  1. Kurdistan Memory Programme, History of the Kurds, “The Battle of Mount Handrin”: 1966 campaign narrative.
  2. Natan Galula, JNS interview with Tsuri Sagi (13 August 2024), section “The First Iraqi-Kurdish War.”
  3. Edgar O’Ballance, The Kurdish Revolt: 1961–1970 (Faber and Faber, 1973), pp. 137–139 and Appendix A, pp. 179–180.
  4. Kurdistan Memory Programme, “Bazzaz Declaration sees Iraq negotiate for peace with KDP”: acceptance, opposition and failed implementation.