Zijn Sorani-gedichten verbinden onderwijs en taal met politieke verwachtingen.

Herdenkingsbuste van Haji Qadir Koyi met gewikkelde tulband en dichtgeknoopte jas op een beschreven sokkel naast een tuinpad
Herdenkingsbuste, gefotografeerd door Min.neel op 24 november 2016. Geen portret uit zijn leven; de sokkeldata lossen de biografische verschillen niet op. © Min.neel · 24 November 2016 · Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0.

Herkomst en poëzie

Özel noemt Gora Karec bij Koya als geboorteplaats. Na het vroege verlies van zijn ouders verzorgde een familielid hem; later onderwees hij kinderen van de Bedirhans in Istanbul. Haji verklaart Özel als regionale naamgevingsgewoonte, zonder bewijs van een Mekkapelgrimage. De levensdata verschillen; een bericht uit 1898 ondersteunt overlijden in 1897. [1] Kreyenbroek benadrukt toegankelijke taal, sociale onderwerpen en actuele verwijzingen in zijn qasidas. [2]

Xani en het handschrift

Leezenberg onderzoekt zijn nationale lezing van Mem û Zîn. Een gedicht uit 1898 prijst Xani; latere herinneringen zijn geen bewaarde uitspraken van Koyi zelf. [3] Arslan bespreekt de vriendschap met Keyfi en een grote dichtbundel die een vereniging in 1919 wilde drukken. Het project mislukte; in zijn studie van 2016 gold het handschrift als zoekgeraakt. Dat betekent geen verlies van alle gedichten. [4]

Uitgaven en ontvangst

Kreyenbroek vermeldt een Bagdadse bloemlezing uit 1925 en een Diwan uit 1976. Citaten moeten hun uitgave noemen. [2] Ergün volgt hoe vroege publicaties, latere dichters en uiteenlopende politieke lezingen zijn plaats in de nationale canon versterkten. [5] De foto toont een herdenking uit 2016. [6]

Bronnen en verder lezen

  1. Ahmet Özel, Hacı Kādir-i Kûyî, TDV İslâm Ansiklopedisi, revised second edition, EK-1 (2020), pp. 503–505; biography and conflicting dates.
  2. Philip G. Kreyenbroek, Kurdish Written Literature, Encyclopaedia Iranica (2005; updated 2018), Sorani poetry and bibliography.
  3. Michiel Leezenberg, Ehmedê Xanî’s Mem û Zîn: The Consecration of a Kurdish National Epic, Routledge Handbook on the Kurds (2019), pp. 79–89, especially 84; DOI 10.4324/9781315627427-7.
  4. Mesut Arslan, Hacî Qadirê Koyî: Serencema Dîwana Wî li Stembolê û Hevaltiya Wî bi Keyfî re, The Journal of Mesopotamian Studies 1/1 (Summer 2016), pp. 91–101.
  5. Zülküf Ergün, Hacî Qadirê Koyî: Damezirînerê Kanona Neteweyî ya Kurdî, Şarkiyat 14/1 (30 April 2022); literary canon and later reception.
  6. Min.neel, photograph of a memorial bust of Haji Qadir Koyi, 24 November 2016, Wikimedia Commons; CC BY-SA 4.0.