Koerdische autonomie op een kruispunt: integratie, diplomatie en onzekerheid

MÜNCHEN / ERBIL / QAMISHLI – Nu de Veiligheidsconferentie van München vandaag, 13 februari 2026, van start gaat, bevindt de wereldwijde Koerdische gemeenschap zich op een historisch en hachelijk kruispunt. Van de diplomatieke gangen in Duitsland, waar grote belangen op het spel staan, tot de verschuivende frontlinies in Noordoost-Syrië: de strijd voor Koerdische zelfbeschikking ondergaat zijn ingrijpendste verandering in tien jaar.

1. Het ‘moment van München’: diplomatie met hoge inzet

Vooraanstaande Koerdische leiders zijn in München aangekomen voor de Veiligheidsconferentie van 2026, met als thema ‘Onder verwoesting’. De delegatie bestaat uit:

• Nechirvan Barzani: President van de Koerdistanregio van Irak (KRI).

  
  

• Mazloum Abdi: Opperbevelhebber van de Syrische Democratische Strijdkrachten (SDF).

  
  

• Elham Ahmed: Medevoorzitter van Buitenlandse Betrekkingen van het bestuur van Rojava.

  
  

Hun aanwezigheid markeert een wanhopige poging om internationale garanties te verkrijgen, nu de ‘op regels gebaseerde orde’ waarop zij jarenlang vertrouwden lijkt te verschuiven. Naar verwachting ontmoeten de leiders westerse functionarissen om de recente, ingrijpende veranderingen in Syrië en de stabiliteit van de Koerdistanregio in Irak te bespreken.

2. Rojava: het einde van een tijdperk?

De ingrijpendste verschuiving vindt plaats in Noordoost-Syrië (Rojava). Na een snel militair offensief in januari door de nieuwe Syrische Overgangsregering (STG) onder Ahmed al-Sharaa is de door Koerden geleide SDF gedwongen tot een historische ‘integratieovereenkomst’.

De huidige situatie:

• Militaire integratie: SDF-eenheden worden geleidelijk opgenomen in het Syrische staatsleger. Hoewel zij een beperkte regionale samenhang behouden, loopt het tijdperk van volledige militaire autonomie ten einde.

  
  

• Terugkeer van de staat: Syrische regeringstroepen zijn voor het eerst in jaren begonnen belangrijke steden zoals Qamishli en Hasakah binnen te trekken.

  
  

• Culturele concessies: In ruil voor politieke controle heeft Damascus het Koerdisch erkend als nationale taal en Newroz (Koerdisch Nieuwjaar) uitgeroepen tot officiële feestdag.

  
  

• Wereldwijde reactie: De Turkse president Recep Tayyip Erdoğan prees de stap onlangs en beweerde dat de regio was ‘bevrijd van de bezetting’, terwijl Koerdische activisten in Europa en het Verenigd Koninkrijk massaprotesten hielden tegen wat zij ‘westers verraad’ noemen.

  
  

3. Iraaks-Koerdistan: politieke impasse en eenheidsgesprekken

In de Koerdistanregio van Irak hebben de twee dominante partijen, de KDP en de PUK, eindelijk een ‘voorlopige overeenkomst’ bereikt om een gezamenlijke raad te vormen. Deze stap moet een maandenlange impasse doorbreken over:

• Het Iraakse presidentschap: Beide partijen strijden om het ambt in Bagdad.

  
  

• Regeringsvorming: Het oplossen van interne geschillen om het volgende KRG-kabinet te vormen.

  
  

• Economische druk: De KRG breidt momenteel de prijscontroles en marktinspecties uit in de aanloop naar ramadan (naar verwachting vanaf 17 februari) om de inflatie te bestrijden.

  
  

Belangrijke spanningen om te volgen

Het ISIS-vraagstuk: Er groeit internationale bezorgdheid over de duizenden ISIS-gevangenen die momenteel in door Koerden beheerde kampen worden vastgehouden. Terwijl Syrische staatstroepen deze voorzieningen overnemen, houden de VS en de EU het risico op mogelijke gevangenisuitbraken of wanbeheer nauwlettend in de gaten.

De komende weken zullen bepalen of het Koerdische volk met succes kan omschakelen van ‘revolutionaire autonomie’ naar een stabiel model van ‘geïntegreerde rechten’, of dat het verlies van territoriale controle tot een nieuw tijdperk van marginalisering zal leiden.