Datum/gebeurtenis

Bijzonderheden

7 oktober 2023: Hamasaanval op Israël

De wortels van het conflict liggen in de verrassingsaanval van Hamas op Israël, waarbij ongeveer 1.200 mensen worden gedood en 250 gegijzeld. Dit vergroot de spanningen binnen de Iraanse “As van Verzet”, waaronder Hezbollah, Hamas, de Houthi’s en Iraakse milities. Israël reageert met een massaal offensief in Gaza, dat tot meer dan 30.000 Palestijnse doden leidt.

1-19 april 2024: eerste rechtstreekse aanvallen tussen Iran en Israël

Na een Israëlische luchtaanval op het Iraanse consulaat in Damascus, Syrië, waarbij commandanten van de Revolutionaire Garde (IRGC) worden gedood, lanceert Iran meer dan 300 drones en raketten op Israël op 13-14 april. De meeste worden door Israël, de VS en bondgenoten onderschept. Israël vergeldt op 19 april met een beperkte aanval op een Iraanse luchtmachtbasis bij Isfahan. Dit is de eerste rechtstreekse militaire confrontatie tussen de twee landen.

27 september 2024: moord op Hezbollahleider

Israël doodt Hezbollahsecretaris-generaal Hassan Nasrallah en andere hoge leiders bij een luchtaanval op Beiroet. Dit brengt Iran ertoe ongeveer 200 ballistische raketten op Israël te lanceren op 1 oktober, met beperkte schade maar groeiende angst voor een bredere oorlog. Israël belooft vergelding, maar voorlopig houdt een broze rust stand.

12 juni 2025: IAEA-verklaring over het Iraanse kernprogramma

Het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA) verklaart voor het eerst in 20 jaar dat Iran zijn non-proliferatieverplichtingen schendt. Iran kondigt de opening van een geheime uraniumverrijkingslocatie aan en versnelt zijn kernprogramma tot niveaus nabij wapengeschiktheid.

13 juni 2025: Israël begint Operatie Rising Lion

Israël begint eenzijdige luchtaanvallen op Iraanse nucleaire installaties in Natanz, Fordow en Isfahan, raketfabrieken en IRGC-commandanten. De Israëlische premier Benjamin Netanyahu waarschuwt voor verwachte Iraanse vergelding. Dit begint de Twaalfdaagse Oorlog.

13-21 juni 2025: Iraanse vergelding en escalatie

Iran reageert met golven ballistische raketten en drones gericht op Israëlische steden, militaire bases en burgergebieden. Aan beide kanten stijgt het aantal slachtoffers. De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi noemt de Israëlische aanval een “oorlogsverklaring”. De VS hervatten kernbesprekingen maar steunen de Israëlische doelen.

21-22 juni 2025: de VS mengen zich in het conflict

De VS grijpen rechtstreeks in en treffen Iraanse nucleaire locaties in Fordow, Natanz en Isfahan met B-2-bommenwerpers. President Trump beweert dat de aanvallen de Iraanse nucleaire capaciteit aanzienlijk belemmeren, al schat de IAEA de vertraging op slechts maanden.

23 juni 2025: Iran richt zich op Amerikaanse bases

Als vergelding lanceert Iran raketten op de Amerikaanse luchtmachtbasis Al Udeid in Qatar. Er worden geen slachtoffers gemeld, maar het is een rechtstreekse Iraanse aanval op Amerikaanse middelen. Trump toont zich bereid tot regimewisseling in Teheran.

24 juni 2025: het staakt-het-vuren treedt in werking

Een door de VS bemiddeld staakt-het-vuren beëindigt de Twaalfdaagse Oorlog. Iran meldt minstens 610 doden, Israël 28. Na het staakt-het-vuren staakt Iran de samenwerking met de IAEA, hervat de verrijkingsretoriek en krijgt opnieuw Europese sancties. Beide kanten beschuldigen elkaar van schendingen, maar het bestand houdt grotendeels stand.

Eind december 2025: protesten tegen het regime breken uit in Iran

In meer dan 100 Iraanse steden breken massale protesten uit door economische ineenstorting, devaluatie van de rial en hoge prijzen, de grootste sinds 1979. Het regime gebruikt dodelijk geweld, met bloedbaden tot gevolg.

8-10 januari 2026: dodelijk neerslaan van protesten

IRGC- en Basijtroepen gebruiken scherpe munitie, drones en machinegeweren tegen demonstranten. Schattingen van het dodental lopen van 3.117 officieel tot 7.000–43.000 volgens mensenrechtengroepen. Internetuitval en meer dan 26.000 arrestaties volgen. De verbannen kroonprins Reza Pahlavi roept op tot Amerikaanse aanvallen op de IRGC.

13 januari 2026: Iran verklaart klaar te zijn voor oorlog

Iraanse functionarissen verklaren “klaar voor oorlog” te zijn. Trump moedigt demonstranten via sociale media aan en waarschuwt het regime voor gevolgen.

23 januari 2026: begin Amerikaanse militaire opbouw

De VS sturen de vliegdekschipaanvalsgroep USS Abraham Lincoln naar de streek, het begin van de grootste opbouw sinds 2003.

3 februari 2026: marine-incidenten in de Straat van Hormuz

IRGC-kanonneerboten proberen een Amerikaanse tanker in te nemen; escortes verijdelen dit. Een Amerikaanse F-35 haalt een Iraanse drone neer bij de USS Abraham Lincoln. Iran neemt als reactie buitenlandse tankers in beslag.

6-17 februari 2026: kernbesprekingen in Muscat en Genève

Indirecte gesprekken onder bemiddeling van Oman tonen “aanzienlijke vooruitgang”. De VS eisen beëindiging van verrijking, raketbeperkingen en beëindiging van steun aan bondgenootmilities. De gesprekken mislukken zonder akkoord.

13 februari 2026: Trump bepleit regimewisseling

Trump verklaart dat regimewisseling in Iran “het beste zou zijn wat kan gebeuren”.

14 februari 2026: extra Amerikaanse inzet

De VS sturen de vliegdekschipgroep USS Gerald R. Ford. Khamenei trekt zich naar verluidt terug in een bunker in Teheran.

24 februari 2026: Trumps State of the Union-toespraak

Trump beschuldigt Iran van heropleving van een kernwapenprogramma en ontwikkeling van raketten die de VS kunnen bereiken.

27 februari 2026: laatste waarschuwingen

Trump noemt 32.000 gedode demonstranten en waarschuwt dat “alle opties” openliggen te midden van verhoogde marinespanningen.

28 februari 2026 (vroege ochtend): VS en Israël beginnen aanvallen

Gecoördineerde operaties beginnen: de Amerikaanse Operatie Epic Fury en de Israëlische Operatie Roaring Lion. Meer dan 100 vliegtuigen en B-2-bommenwerpers richten zich op de leiding in Teheran, nucleaire locaties, raketbases, luchtverdediging, drone-installaties, marinemiddelen en IRGC-centra. Aanvallen treffen de omgeving van de kantoren van Khamenei.

28 februari 2026: dood van Khamenei bevestigd

Een precisieaanval doodt opperste leider ayatollah Ali Khamenei, voormalig president Mahmoud Ahmadinejad, krijgsmachtchefs en IRGC-generaals. Iraanse media bevestigen dit vroeg op 1 maart en kondigen 40 dagen rouw en een vrije periode van 7 dagen aan.

28 februari 2026: Iraanse vergelding begint

Iran lanceert meer dan 20 salvo’s ballistische raketten en drones op Israël en treft burgergebieden. Drones richten zich op Amerikaanse en Golfmiddelen, waaronder havens in de VAE, Bahrein, Qatar, Koeweit en Irak. De IRGC beweert olietankers en Amerikaanse schepen in de Straat van Hormuz te hebben getroffen.

28 februari 2026: interimleiding ontstaat

Een interimleiderschapsraad neemt de macht over: president Masoud Pezeshkian, hoofd van de rechterlijke macht Gholam Hossein Mohseni Ejei en Ali Reza Arafi.

1 maart 2026: VS en Israël bereiken luchtoverwicht

Meer dan 2.000 aanvallen uitgevoerd; luchtoverwicht boven Teheran. Doelen: raketopslag in Esfahan, Amand en Imam Hussein; drone-installaties bij Konarak; marinefregatten (IRIS Bayandor, Naghdi, Jamaran); grenswachten (22 gedood bij Mehran); hoofdkwartieren van Iraakse milities (6 PMF-leden gedood). Cyberaanvallen roepen op tot overlopen.

1 maart 2026: vertraagde Iraanse reactie

Vergelding neemt af tot 4 raketsalvo’s op Israël. Minister Araghchi erkent geïsoleerde eenheden. Drones treffen havens: Zayed (Abu Dhabi), Jabal Ali (Dubai), Salman (Bahrein), Duqm (Oman); Amerikaanse bases in Koeweit (3 Amerikanen gedood op Camp Arifjan) en Iraaks-Koerdistan. Explosies in grote Golfsteden; de Saudische raffinaderij Ras Tanura getroffen.

1 maart 2026: Hezbollah doet opnieuw mee

Hezbollah vuurt voor het eerst sinds het staakt-het-vuren van 2024 raketten op Israël af. Israël treft buitenwijken van Beiroet en doodt minstens 31 mensen.

2 maart 2026: aanhoudende luchtaanvallen

Aanvallen op Teheran en luchtmachtbases in Tabriz, Zahedan en Shiraz. 3 Amerikaanse F-15’s door eigen vuur boven Koeweit neergehaald; bemanningen veilig. Een drone treft de Amerikaanse ambassade in Koeweit.

2 maart 2026: Amerikaanse slachtoffers en verklaringen

Dood van vierde Amerikaanse militair bevestigd. Minister van Defensie Pete Hegseth en generaal Dan Caine geven uitleg over de beginfase; meer inzet verwacht. Trump herhaalt de doelen: uitschakeling van nucleaire middelen en verwijdering van de regimedreiging.

2 maart 2026: reactie Iraanse leiding

De leiderschapsraad en Ali Larijani wijzen gesprekken af en beloven “bloed en wraak” en een langdurige oorlog.

2 maart 2026: huidige gevolgen

Slachtoffers: Iran ≥555; Israël ≥9; Golf ≥6; Libanon ≥31; VS 4. Hezbollah volledig betrokken; Iraakse milities dreigen met meer; scheepvaart door Hormuz stilgelegd; olieprijzen schieten omhoog; markten dalen. IAEA: nog geen schade aan geïnspecteerde locaties; Israël beweert ontmanteling. Risico’s van grondoorlog, tekorten en vluchtelingen nemen toe.