Şairler, eski kent, üniversite ve canlandırılan yapı ustalıkları Koye tarihini aydınlatır.

Akşam gökyüzü altında Koye’nin açık renkli binalarına, yollarına, yeşil alanlarına ve ovalarına yüksekten bakış
JaGuar0101, 23 Aralık 2023. Heybet Sultan’dan kent ve genişlemesi. JaGuar0101 · Wikimedia Commons · CC0.

Kent ve ticaret

Koye, Erbil ilinde dağ eteklerindedir. [6] Miras projesi erken kökenlerin belirsizliğini, 18. yüzyıldaki Kürt beyliğini ve 1847’den itibaren doğrudan Osmanlı yönetimini vurgular. Tarihî çekirdek yaklaşık yirmi yedi hektardır; eski surların güzergâhı kısmen varsayımsaldır. [1] 1277/1860–61’de kurulan Mahmud Ağa Hanı avlu, depo, ahır ve konaklama birimlerini birleştiriyordu. [2]

Şiir ve eğitim

Özel, Hacı Kadir Koyî’nin doğum yerini yakındaki Gora Karec olarak verir; eğitiminin bir bölümü Koye’de geçti. Sonra İstanbul’da Bedirhan çocuklarına ders verdi. Yaşam tarihleri kaynaklara göre değişir. [4] Leezenberg, Xanî’nin millî yorumuna katkısını ve 1898’de Kurdistan’da yayımlanan şiirini inceler. [5] Üniversite 11 Ekim 2003 kuruluşunu ve 20 Temmuz 2006 ilk mezuniyetini belgeler. [6]

Koruma

WADI 2022’de kısmen yıkılmış hanın ölçümünü, acil sağlamlaştırmasını, okul ziyaretlerini ve halka açık toplantıları anlattı. [3] Alçı projesi 2024 taş ocağı araştırmasını, onarılan pişirme bölmelerini ve harç denemelerini kaydeder. Koruma işi belgeleme, yerel ustalık ve kentlilerin katılımını birleştirir. [7]

Kaynaklar ve ek okumalar

  1. Architectural Heritage of Koya / WADI, Koya in History; historical overview, twenty-seven-hectare core and hypothetical reconstruction of old fortifications.
  2. Architectural Heritage of Koya / WADI, Mahmud Agha Khan; foundation inscription, building arrangement and documentation of deterioration.
  3. WADI, Safeguarding the Old Town of Koya, 29 May 2022; project team’s documentation, stabilization and community activities.
  4. Ahmet Özel, Hacı Kādir-i Kûyî, TDV İslâm Ansiklopedisi, revised edition, EK-1, 2020, pp. 503–505; biography and alternative dates.
  5. Michiel Leezenberg, Ehmedê Xanî’s Mem û Zîn: The Consecration of a Kurdish National Epic, Routledge Handbook on the Kurds, 2019, pp. 79–89, especially p. 84.
  6. Koya University, The University; institutional account of the foundation, academic year and first graduation.
  7. Architectural Heritage of Koya / WADI, The Gypsum Project; quarry survey in March 2024, experimental mortar production and use in conservation.