Pir Şalyar: Düğün Efsanesi, Kış Törenleri ve Bahar Komsayı

İran’ın Kürdistan eyaletindeki Uraman Taht’ta Pir Şalyar törenleri düğün efsanesi, ortak yemek, def ve türbe ziyaretini birleştirir. Kış kutlamasıyla bahar Komsayı farklı sıralara sahiptir; katılım, inanç ve Hewrami kültürel belleği merkezlerindedir.

Kahverengi Kürt giysili dansçı, katılımcı ve izleyici halkasının önünde eğiliyor; arkada karlı dağlar var — Uraman Taht’ta Pir Şalyar toplantısı, 1 Şubat 2020. Aryan Nasrollahi / Mehr News Agency, CC BY 4.0. © Aryan Nasrollahi / Mehr News Agency · Wikimedia Commons · CC BY 4.0.

Hatırlanan düğün

ECO Kültür Enstitüsünün anlatısında Buhara hükümdarının kızı Şah Bahar Hatun, Pir Şalyar’ın kerametiyle yeniden işitir ve konuşur. Babası onu iyileştirenle evlendirme sözünü tutar; yıllık tören bu evliliği anar. [1] Bu, toplulukta aktarılan kutsal bir anlatıdır. Mucize ve hükümdar soyu, bağımsız belgelerle doğrulanmış ortaçağ biyografisi değildir.

Kışın aşamaları

Roma’daki İran Kültür Enstitüsü, Behmen ortalarında çarşamba başlayan üç ana gün anlatır: kurban, yemek hazırlama ve dağıtma, def, derviş dansı, dua ve zikir. [2] Hamejani, Bayzidi ve Sahabi’nin saha çalışması daha geniş bir sıra verir: çocuklar vakıf ağaçlarının cevizlerini dağıtarak töreni duyurur, sonra şeker toplar; sonraki bir cuma türbede ekmek ve yoğurt paylaşılır. [3] Hazırlık ve kapanış ana toplantının ötesine uzanır. Bu betimlemeler gelecek yılın kesin programını belirlemez.

Yemek, müzik ve görevler

Araştırma kurban etiyle Hlloshin adlı yerel yemeğin hazırlanıp sakinlere ve konuklara dağıtılmasını kaydeder. Toplu dans, şiir ve defi, Pir Şalyar’la ilişkilendirilen evde dua ve sohbet izler. Hewraman ve komşu köylerin grupları düzenleme görevlerini sözlü bir toplumsal anlaşmayla paylaşır. [3] Yemeği hazırlamak da törenin parçasıdır. 2020 fotoğrafı kış toplantısını gösterir; efsanevi düğünü belgelemez.

Bahar Komsayı

Komsay ayrı bir bahar törenidir. Roma enstitüsü Ordibeheşt ortasından önceki cuma türbede Fatiha, def ve taş kırma ritüelini anlatır. Taşın yenilenmesi halk inancıdır, jeolojik bulgu değildir. [2] ECO anlatısı parçayı, Pir Şalyar’ın Şeyh Gomar’ın hayvanlarına bereket verdiği öyküyle ilişkilendirir. [1] Mevsimi belirtmek, farklı takvim açıklamalarını kesin yıllık tarihe dönüştürmekten daha güvenilirdir.

Törenin yaşı

İran’ın miras yönetim planı Pir Şalyar’ı on ikinci yüzyıl dervişi olarak sunar; töreni İslam ile Zerdüştlük arasında bağ diye yorumlar. [4] Bu, adaylık dosyasının yorumudur. Kutsal anlatı, olası ritüel benzerliği ve belgeli kuruluş tarihi farklı kanıt türleridir. Dua, okuma ve zikir doğrudan kaydedilmiştir. [2] Hewraman adına önerilen etimoloji ya da bayram benzerliği kesintisiz İslam öncesi kökeni kanıtlamaz.

Yaşayan peyzaj

UNESCO, Hewraman/Uramanat Kültürel Peyzajı’nı 2021’de kaydetti: yerleşimler, teras tarımı, hayvancılık ve mevsimlik hareketlilik. [5] Dünya Mirası kaydı, Roma enstitüsünün bildirdiği düğün töreninin İran ulusal somut olmayan miras kaydından ayrıdır. [2] Tören aileleri, yemeği, müziği ve kutsal yerleri yaşanan bir çevrede buluşturur; anlamı etkileyici bir dans fotoğrafıyla sınırlanamaz.