Sincar, Irak’ın Ninova vilayetinde bir kent ve ilçedir. Evlerin, toprağın, kurbanların ve toplumsal hayatın yeniden kazanılması tarihinin önemli parçalarıdır.

Çil Mera’dan görülen Sincar Dağı’nın kuzeyindeki tarlalar, yollar ve yerleşim
Çil Mera Êzidî ziyaretgâhından kuzeye bakış; Levi Clancy, 6 Haziran 2019. Levi Clancy, view from Chil Mera · CC0 · Wikimedia Commons.

Yer ve tarih

Sincar ya da Şingal, dağın çevresindeki kent ve köyleri kapsar. Kürtçe konuşan Êzidîlerin ulusal kimlik anlayışları çeşitlidir. NIOD, hem Kürt hareketleriyle bağları hem ayrı kimlik taleplerini anlatır. Baas döneminin Araplaştırması, köylerden toplu yerleşimlere zorunlu taşınmaları ve toprakla bağların kopmasını içeriyordu. [1]

2014 ve yıkım

IŞİD 3 Ağustos 2014’te saldırdı. Peşmerge çekilince birçok yer savunmasız kaldı. YPG/YPJ ve PKK güçleri, Êzidî gönüllülerle Suriye’ye kaçış koridoru açtı. [1] BM Soruşturma Komisyonu Haziran 2016’da öldürme, köleleştirme, zorla din değiştirme ve çocukların ailelerinden alınmasını soykırım bulgusuyla ilişkilendirdi. [2] UNOSAT’ın 2015 uydu değerlendirmesi 1.780 olası hasarlı yapı belirledi; 544’ü yıkılmıştı. Çalışma ön bulguydu ve sahada doğrulanmamıştı. [3]

Dönüş ve mülkiyet

IOM’un Şubat 2024 araştırması güvenlik, konut, altyapı, hizmet, gelir ve idari anlaşmazlıkları dönüşün birlikte işleyen engelleri olarak kaydetti. [4] 14 Nisan 2025’te Dugrey ve Tel Uzair sakinlerine 1.338 mülkiyet yazısının dağıtımı başlatıldı ve yaklaşık 100 tapu verildi. UN-Habitat ödeme muafiyetini ve belgelerin tapuya dönüştürülmesinin süreceğini bildirdi. [5]

Sincar’ın eski kentinde yıkılmış duvarlar, hasarlı evler ve otlarla kaplı sokak
Eski kent, Levi Clancy, 5 Mayıs 2019; fotoğraf o tarihte görülen savaş hasarını kaydeder. Levi Clancy, Sinjar old city · CC0 · Wikimedia Commons.

Yas ve toplumsal toparlanma

24 Ocak 2024’te kimliği belirlenen 41 kurbanın kalıntıları ailelerine teslim edildi; Irak kurumları ve UNITAD’ın adli çalışması, geleneklere uygun defin sağladı. [6] Eylül 2026 BM açıklaması beş yerel barış yapısında 50 kadını, üç anma girişimini, 110 kişiye geçim ve 411 dönüşçüye psikososyal desteği kaydetti. Bunlar belirli bir programın tarihli sonuçlarıdır. [7]

Kaynaklar ve ek okumalar

  1. NIOD Institute for War, Holocaust and Genocide Studies, Ten years of ongoing genocide against the Yazidis: historical background, identity and the 2014 attack.
  2. UN Commission of Inquiry on Syria / OHCHR, ISIS is committing genocide against the Yazidis, press announcement, 16 June 2016; reproduced by ecoi.net.
  3. UNITAR–UNOSAT, Damage Assessment of Sinjar Area, Nineveh Province, Iraq, version 2.0, 2015: satellite findings and methodological limitations.
  4. IOM, Prospects for Resolving Displacement in Areas of Limited and No Return in Sinjar District and Qahtaniya Subdistrict, February 2024, executive summary.
  5. United Nations in Iraq / UN-Habitat, Recognition of Yazidi Land Ownership in Sinjar, 15 April 2025; ceremony of 14 April.
  6. UNITAD, Families Bid Solemn Farewell to Identified Yazidi Victims of ISIL Genocide in Sinjar, 25 January 2024; ceremony of 24 January.
  7. United Nations in Iraq, Government of Iraq and UN Partners Review Peacebuilding Progress in Sinjar, 25 September 2026; meeting of 23 September.