Vayu, Avesta ilahilerinde ve sonraki Orta Farsça metinlerde görünür. Kaynakları ayrı okumak ölüm, takvim ve Oesho imgeleriyle bağlarını açıklar.

Kırık pişmiş toprak panelde üç başlı, üç dişli mızrak tutan tanrı, çoklu kol izleri ve solmuş kırmızı-açık renk giysiler
Şiva/Oesho paneli, Baktriya, Kuşan, yaklaşık üçüncü yüzyıl; Met 2000.42.4. Karşılaştırmalı görsel; Ram Yaşt resmi veya Kürt ibadeti kanıtı değil. CC0. [4] [5] Metropolitan Museum of Art · Gift of Isao Kurita, 2000 · Wikimedia Commons · CC0.

Adlar ve takvim

Malandra, Avesta’daki özel tanrı adı Vayu ile hem tanrı hem doğal rüzgâr anlamındaki Vata’yı ayırır. [1] Sih Rozag’da Vayu, Raman’la 21. günde anılır; 22. gün Vata’ya aittir. [1] İlahinin başlığı, adlar ve takvim sırası birlikte açıklanmalıdır; birbirinin yerine kullanılamaz.

Ram Yaşt’ın dilekleri

Darmesteter çevirisinde Ahura Mazda, Angra Mainyu’nun yaratıklarına karşı yardım ister ve alır (15.2–5). Aji Dahaka’nın dünyayı insanlardan boşaltma isteği reddedilir (15.19–21). Hutaosa, Viştaspa’nın evinde kabul görmeyi; genç kadınlar iyi eşler ister (15.35–41). Tapınma formülü İyi Ruh’a ait yönü belirtir. [2] Bunlar koruma ve ev yaşamı dilekleridir; her esintide rastgele taraf değiştirme anlatısı değildir.

Ölüm ve sonraki Way

Malandra Pehlevi kitaplarındaki İyi Way ve Kötü Way’i ayırır. [1] West çevirisindeki Bundahişn 28.35, Astwihad’ı yaşamı alan kötü Vay’la ilişkilendirir; uyuşukluk, ateş ve ölüm imgelerini kullanır. [3] Bu Orta Farsça dinî tasvirdir, tıbbi açıklama değil. Bütün Avesta bölümleriyle tek bir portreye kaynaştırılmamalıdır.

Görsel ve kanıt sınırları

Malandra Kuşan paralarındaki Oesho adını Vayu’yla bağlar. [1] Met, yaklaşık üçüncü yüzyıl Baktriya panelini Hint tanrı ikonografisi, İran kompozisyonu ve Greko-Romen biçimlendirmeyi birleştiren Şiva/Oesho olarak tanımlar. [4] Karşılaştırmalı nesnedir, Avesta Vayu’sunun doğrudan portresi değil. Metinler ve bu nesne, adı belirli bir Kürt topluluğunda Vayu ibadetini kanıtlamaz.

Kaynaklar ve ek okumalar

  1. William W. Malandra, Vayu, Encyclopaedia Iranica, 17 September 2014, updated 20 July 2015; language, calendar, Pahlavi interpretation and Oesho.
  2. Avesta, Ram Yasht 15, translated by James Darmesteter, Sacred Books of the East, American edition 1898; especially 15.2–5, 19–21 and 35–44.
  3. Bundahishn, translated by Edward William West, Sacred Books of the East 5, edition identified in the digital text as 1897, chapter 28.35, printed p. 39.
  4. Metropolitan Museum of Art, Panel fragment with the god Shiva/Oesho, Bactria, Kushan, ca. third century CE, accession 2000.42.4; curatorial object description.
  5. Metropolitan Museum of Art open-access image, Panel fragment with the god Shiva-Oesho MET DT917, Wikimedia Commons, CC0.