دێوی سپیی سروشتبەدەر دوژمنی کۆتایی حەوت خانی ڕۆستەمە. شیعر و وێنە ڕووداوەکە ڕوون دەکەنەوە.

پەڕەی شاهنامە بە چوار ستوونی شیعری فارسی و وێنەی ڕۆستەم بەرامبەر دێوێکی سپیی قۆچدار و ئەسپەکەی لەلای ڕاست
ڕۆستەم دێوی سپی دەکوژێت، نزیکەی ١٣٣٠–١٣٤٠، ئێران، لەوانەیە ئیسفەهان. مێت، 1974.290.7، میراتی مۆنرۆ سی گۆتمەن. The Metropolitan Museum of Art · 1974.290.7 · Public domain / Open Access.

ڕزگارکردن و شەڕ

جادووی دێوی سپی کەیکاووس و هاوڕێکانی کوێر و دیل دەکات. ئەولاد ڕاوێژی چاوەڕوانیی گەرمیی ڕۆژ دەدات، کاتێک دێوەکان دەخەون. ڕۆستەم ڕێبەرەکە دەبەستێت و هێرش دەکات. لە ئەشکەوتی تاریکدا هێواش دوژمنە زەبەلاحەکە دەبینێت؛ دوای بڕینی قاچێک شەڕ بەردەوامە و بە خەنجەر دەیکوژێت. [1] [2]

بینین و کەسایەتیی جیاواز

ڕۆستەم جگەر دەردەهێنێت؛ خوێنی دێوەکە لە چاوی کاووس بینین دەگەڕێنێتەوە. ئۆمیدسا‌لار مۆتیفی چیرۆکیی چاکبوونەوە بە مادەی جەستەی زەبەلاح بەراورد دەکات. شای مازەندەران کەسێکی ترە: داوای یارمەتی لە دێو دەکات و ڕۆستەم دواتر دیلی دەکات. [1] [2] [3] [5]

وێنە وەک سەرچاوە

پەڕەی مێتی نزیکەی ١٣٣٠–١٣٤٠ لەوانەیە لە ئیسفەهان بێت. وێنە لەسەر چوار ستوونە، ئەسپ لەلای ڕاستە. مۆزەخانە دەڵێت چاککەرەوەیەکی دواتر قاچە بڕاوەکەی پێوەبەستووەتەوە. وێنە دەستکاریی دواتریش هەڵدەگرێت. فیردەوسی نووسەری دەقە، نە وێنەکێشی ناسێنراو. [4]

ئەفسانە و جوگرافیا

مۆعەزەمی دێوی زەبەلاحی کۆن بەراورد دەکات، بەڵام دەڵێت دێوی سپی وەک تاکەکەس لە نەریتی زەردەشتیدا نەناسراوە. ئۆمیدسا‌لار مازەندەرانی حەماسە لە پارێزگای ئەمڕۆ جیادەکاتەوە. پەیوەندی بە نەریتی کوردی دەق یان نمایشی دیاریکراوی دەوێت؛ جوگرافیای ئەفسانە ڕەچەڵەکی ئەمڕۆ ناسەلمێنێت. [2] [3]

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

  1. Ferdowsi, Shahnameh, Kay Kavus and Mazandaran, section 11, Persian verse on Rostam’s seventh trial, Owlad, the cave battle and restored sight, Ganjoor. This article follows the verse, not the site’s automated prose paraphrases.
  2. Mahmoud Omidsalar, “Dīv,” Encyclopaedia Iranica VII/4 (1995), pp. 428–431: epic demons, mythical Mazandaran and sight-restoration motifs.
  3. Mahnaz Moazami, “Māzan,” Encyclopaedia Iranica, 16 March 2023: giant demons in older sources, the king’s appeal to the White Div and limits on identifying the character in Zoroastrian tradition.
  4. Metropolitan Museum of Art, “Rustam Kills the White Div,” Shahnameh folio, about 1330–1340, 1974.290.7: attribution, medium, public-domain image and account of later restoration.
  5. Metropolitan Museum of Art, “Rustam Brings the Div King to Kai Kavus for Execution,” Shah Tahmasp Shahnameh folio 127v, about 1525–1530: the separate king and subsequent episode.