سیتیا زین لە نەریتی ئێزدیدا بە دایکی شێخ شەمس و فەخرەدین و بە چرایەکی تایبەت لە لالش یاد دەکرێتەوە.
جێگا لە خێزانی پیرۆز
سیتی نازناوی ڕێزلێنانی ژنانە و زین ناوی کەسییە. ڕیوایەتی کۆمەڵگەیی دیار خەلەف ئەوی بە هاوسەری ئێزدینا میر و دایکی شێخ شەمس و فەخرەدین دەناسێنێت. سیتیا عەرەب دایکی ناسردین و سیجادینە. ئەم ژنانە لە ڕیوایەتی ڕەچەڵەکی خێزانە شەمسانییەکاندا جێگایان هەیە. [1]
تۆمارێکی کورمانجی
عوسمان سەبری لە ئێزدی و ئۆلا وان ناوی هەردوو دایک و کوڕەکانیان دەهێنێت. دەقەکە لە ١٩٤٣ لە ڕۆناهی چاپکرا و لە کۆکراوەی ١٩٥٩ی ویکاندەر دووبارە بڵاوکرایەوە. لە هەمان لاپەڕە سەبری دەڵێت پرسیاری ڕەچەڵەکی لە شێخ خدر کردووە و وەڵامەکان هەمیشە لەگەڵ گێڕەرەوەیەکی تر یەک نەبوون. [2]
کام شێخ عەدی؟
خەلەف باوکی زین بە شێخ عەدی دووەم، کوڕی ئەبو بەرەکات، دەناسێنێت؛ نەوەیەکی دوای عەدی ئیبن موسافیر. [1] ئێدمۆندز لە کتێبی A Pilgrimage to Lalishی ١٩٦٧ بە ڕوونی دەڵێت عەدی یەکەم بێ‌منداڵ بوو. لە لیستی دایکان ناوی حەبیب یان زین بۆ دایکی شەمس و فەخرەدین دەهێنێت. تۆمارەکانی زۆربەیان لە چاودێری و گفتوگۆی ١٩٣٠–١٩٤٥ن. [3]
چرای لالش
ئەلبوومی لالشا نوورانی / Holy Lalish لە لاپەڕەی ٢٠٢ لە لیستی چرا و فتیلەکان ناوی قەندیلا سیتیا زین و چرا سیتیا زین لە سەرەوە تۆمار دەکات. [4] ئەمە یادکردنەوەیەکی پەیوەست بە شوێن و پەرستنە. بەشە ئاماژەپێکراوەکان ڕۆژی لەدایکبوون یان ژیاننامەی ورد دیاری ناکەن.
سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
- Dîar Khalaf, Sitîya Zîn, Ezipedia, 15 September 2013: community account of the name, maternal genealogy and attribution to Sheikh Adi II.
- Osman Sebrî, Ezdî û ola wan, Ronahî 19–21, 1943; reprinted in Stig Wikander, Recueil de textes kourmandji, Uppsala, 1959, especially p. 65. Digitised by the Kurdish Institute of Paris.
- C. J. Edmonds, A Pilgrimage to Lalish, Royal Asiatic Society, 1967, preface pp. xi–xii and p. 31: fieldwork context, remembered mothers and Adi’s childlessness.
- Dimitri Pirbari (Pîr Dîma), Stanislav Grigoriev and L. I. Ivasko, Lalişa Nûranî / Holy Lalish, Basko, 2008, p. 202: inventory of lights and wicks at Lalish.