ڕووماڵی مەهدی حەسەن بۆ کورد بە بەرنامە بەرواردارەکان و بارودۆخی سیاسیی ڕاپرسیی سەربەخۆیی عێراق هەڵدەسەنگێنرێت. ئەم شیکردنەوەیە تۆماری گشتی، هەڵوێستی حکومەت و بۆچوونی دەستەی نووسین لێک جیا دەکاتەوە و نیەتی تایبەت ناداتە پاڵ کەس.

ڕێبازی ڕاگەیەندراوی ڕۆژنامەوان
حەسەن لە ڕاگەیاندنی Zeteo لە 29 ی شوباتی 2024 دەرچوونی لە MSNBC و دروستکردنی بڵاوکراوەیەکی پشتبەستوو بە بەشداربووان بۆ چاوپێکەوتن، بۆچوون و فۆرماتی دیکە ڕوون کردەوە. پرسیارکردن لە دەسەڵات و دیارکردنی دیدی بڵاوکراوەکەی بە بەڵێنی دەستەی نووسین ناساند. [1] ئەمە شێوەی ناساندنی پڕۆژەکەیە، نە بەڵگەی هەڵوێستی بەرامبەر هەموو بزووتنەوەیەکی نەتەوەیی. هەڵسەنگاندنی ڕووماڵی کوردی بەڵگەی دیاریکراو دەوێت.
دوو خاڵ لە ئەرشیفی بەرنامەکان
گفتوگۆی UpFront لە 2016 بەیان ڕەحمان و عەباس کازم لەخۆگرت. [2] ڕەحمان لە نیسانی 2018 بۆ گفتوگۆی ڕاپرسی گەڕایەوە. [3] ئەمانە دوو کاتی جیاوازن؛ بەراورد دەبێت پرسیار، وەڵام و بارودۆخی هەر گفتوگۆیەک دیاری بکات. پرسیارێکی سەختی چاوپێکەوتن بەخۆی ڕاگەیاندنی سیاسەتی کەسی نییە. هەروەها وەڵامی میوان دەبێت بە بۆچوونی میوان بمێنێتەوە، نە بەبێ ڕوونکردنەوە بکرێتە هەڵوێستی پێشکەشکار.
بارودۆخی دیپلۆماسیی ڕاپرسی
بۆریس جۆنسن لە 25 ی ئەیلوولی 2017 ڕایگەیاند بەریتانیا دژی ڕاپرسییە، پشتگیریی یەکپارچەیی عێراق دەکات و ڕاپرسی بە ڕێککەوتن لەگەڵ بەغدا دەوێت. پلانی جێگرەوەی دانوستانی نێوان حکومەتی عێراق و حکومەتی هەرێمی باس کرد و داوای ئارامگرتنی کرد. [4] ئەمە بەڵگەی هەڵوێستی حکومەتی بەریتانیا لەو کاتەدایە، نە سەلماندنی دروستیی سیاسەتەکەی. پشتگیریی نێودەوڵەتی و ڕێی دەنگدان بۆ دانوستان پرسیاری گرنگ بوون.
دواتریش دامەزراوە و دیالۆگ گرنگ بوون
بەیاننامەی 30 ی تشرینی یەکەمی 2017 ی بەریتانیا دوای پەیوەندیی جۆنسن بە حەیدەر عەبادی، سەرۆکوەزیرانی عێراق، و نێچیرڤان بارزانی، سەرۆکوەزیرانی هەرێم، هات. داوای کەمکردنەوەی گرژی و خشتەی دیالۆگی دەستووری کرد و گواستنەوەی سەرکردایەتی دوای ڕۆیشتنی مەسعود بارزانی لە سەرۆکایەتیی هەرێم باس کرد. [5] بەڵگەکە لێپرسینەوەی دامەزراوە و دانوستان لە گفتوگۆی ئەو سەردەمەدا دادەنێت. دەکرێت ئەمانە لەگەڵ ئاواتی کورد هەڵسەنگێنرێن، بێ ئەوەی ڕەخنەی سەرکردەکان بە ڕەتکردنەوەی مافی هەموو گەل دابنرێت.
ڕەخنەی دادپەروەرانە چی دەسەلمێنێت؟
بانگەشەی دوو پێوەر بەڵگەی بەراوردکراو دەوێت: هەمان بنەما، وشە ڕاستەقینەکانی ڕۆژنامەوان و بارودۆخی سیاسی. پشتگیریی مافی گەل، پەسەندکردنی ڕاپرسییەکی دیاریکراو، هەڵسەنگاندنی کات و ڕەخنەی حکومەت هەڵوێستی جیاوازن. یەکێک نابێت بێ پیشاندانی پەیوەندی جێی ئەوی دیکە بگرێتەوە. ئەم سەرچاوانە نیەتی تایبەتی حەسەن یان بەرنامەیەکی تەواوی بۆ دەوڵەتی کوردی ناسەلمێنن. ڕەخنە بەهێزترە کاتێک ناکۆکییەکی دیاریکراو لە تۆماردا دەخاتەڕوو و وەڵامی دەداتەوە، نەک بە گومانکردن لە جیهانبینییەکی شاراوە.
سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
- Mehdi Hasan, Zeteo launch announcement,29 February 2024; his account of the publication’s model and editorial approach.
- Al Jazeera, UpFront,21 October 2016.
- Al Jazeera, UpFront,6 April 2018.
- UK Foreign & Commonwealth Office, Foreign Secretary’s statement on Kurdish referendum,25 September 2017; official government position.
- UK Foreign & Commonwealth Office, Foreign Secretary statement on Kurdish/Iraq tensions,30 October 2017; calls, de-escalation and dialogue.