Nûçegihaniya Mehdi Hasan li ser kurdan dikare bi bernameyên dîrokdar û mercên siyasî yên referandûma serxwebûnê ya Iraqê bê nirxandin. Ev analîz tomarên giştî, helwestên hikûmetan û dîtingeha edîtorî ji hev cihê dike û niyetên veşartî nade kesekî.

Mehdi Hasan bi çakêteke gewr, kirasê xêzî û gerdenbendeke şîn, li hundir li aliyê rastê dinêre
Mehdi Hasan,2 Cotmeh 2012. Matthew Smith / Policy Exchange; birîna heyî ya Wikimedia Commons ji wêneya bi Martin Kettle re. Berî bernameyên li jêr e. Matthew Smith / Policy Exchange · 2 October 2012 · Wikimedia Commons · CC BY 2.0.

Rêbaza ku rojnamevan xwe rave dike

Hasan di ragihandina Zeteo ya 29 Sibat 2024 de ji derketina ji MSNBC û avakirina weşaneke bi abonetiyan ji bo hevpeyvîn, şîrove û formatên din got. Pirsîna desthilatê û eşkerekirina dîtingeha weşanê wek sozên edîtorî pêşkêş kir. [1] Ev rave dike ka wî projeya xwe çawa da nasîn, lê helwesta wî li ser her tevgera neteweyî îspat nake. Nirxandina nûçegihaniya kurdî belgeyên taybet dixwaze.

Du dem di arşîva bernameyan de

Di nîqaşa UpFront ya 2016 de Bayan Rahman û Abbas Kadhim hebûn. [2] Rahman ji bo nîqaşa referandûmê di Nîsana 2018 de vegeriya. [3] Ev demên cihê ne; berawird divê pirs, bersiv û mercên her axaftinê diyar bike. Pirseke dijwar a rojnamevan bi xwe daxuyaniyeke siyaseta kesane nîne. Bersiva mêvan jî divê wek nêrîna mêvan bê ragihandin, ne wek helwesta pêşkêşkar.

Çarçoveya dîplomatîk a referandûmê

Boris Johnson di 25 Îlon 2017 de got ku Brîtanya dijî referandûmê ye, yekparçeya Iraqê diparêze û dixwaze referandûm bi Bexdayê re bê lihevkirin. Alternatîfeke danûstandinan di navbera hikûmeta Iraqê û Hikûmeta Herêma Kurdistanê de rave kir û bang li xweparastinê kir. [4] Ev belgeya helwesta hikûmeta Brîtanyayê ya wê demê ye, ne îspata rastbûna siyaseta wê. Piştgiriya navneteweyî û rêya ji dengdanê ber bi danûstandinan pirsên rastîn bûn.

Paşê saziyan û diyalog jî girîng bûn

Daxuyaniya Brîtanyayê ya 30 Cotmeh 2017 piştî telefonên Johnson bi serokwezîrê Iraqê Haider al-Abadi û serokwezîrê herêmê Nêçîrvan Barzanî re hat. Kêmkirina aloziyê û bernameya diyaloga destûrî xwest û piştî derketina Mesûd Barzanî ji serokatiya herêmê veguhastina serkirdayetiyê got. [5] Belge bersivdariya saziyan û danûstandinan di nîqaşa wê demê de datîne. Van pirsan dikare li kêleka daxwazên kurdan binirxîne, bê ku rexne li serkirdeyan redkirina mafên hemû gel were hesibandin.

Rexneyeke dadmend çi divê nîşan bide?

Îdiaya du standardan belgeyên berawirdbar dixwaze: heman prensîp, gotinên rastîn ên rojnamevan û mercên siyasî. Piştgiriya mafên gel, pejirandina referandûmekî taybet, nirxandina demê û rexne li rêveberiyê helwestên cihê ne. Divê yek bê girêdaneke diyar nekeve şûna ya din. Ev çavkanî niyetên kesane yên Hasan an doktrîneke temam a dewleta kurdî îspat nakin. Rexne gava ku nakokiyeke taybet di tomaran de diyar dike û rasterast bersiv dide wê bihêztir e, ne bi texmîna dîtingeheke veşartî.

Çavkanî û xwendina zêdetir

  1. Mehdi Hasan, Zeteo launch announcement,29 February 2024; his account of the publication’s model and editorial approach.
  2. Al Jazeera, UpFront,21 October 2016.
  3. Al Jazeera, UpFront,6 April 2018.
  4. UK Foreign & Commonwealth Office, Foreign Secretary’s statement on Kurdish referendum,25 September 2017; official government position.
  5. UK Foreign & Commonwealth Office, Foreign Secretary statement on Kurdish/Iraq tensions,30 October 2017; calls, de-escalation and dialogue.