٧ی نیسانی ٢٠٢٦: یارمەتیی ١٩٩١، هاووڵاتیبوون و دیپلۆماسی

ساڵیادی فڕینی یارمەتی لەگەڵ بەڵگەی داواکاری هاووڵاتیبوون، ناڕەزایی بۆ ئێران و پشووی جەژنی هەستانەوەی مەسیح دەخوێنرێتەوە.

فڕینەکانی ١٩٩١

ڕۆژژمێری هێزی دەریایی دەستپێکی Provide Comfort لە ٧ی نیسانی ١٩٩١ دادەنێت. [1] هێزی ئاسمانی فڕێدانی یارمەتیی C-130 لە ئینجیرلیک بۆ پەنابەری کورد دەگێڕێتەوە. یارمەتی ئاسمانی بە تەنها ژیانی پارێزراو و گەڕانەوەی دابین نەدەکرد. لە ١٧ی نیسان هێزی زەمینی، کەمپی کاتی و ناوچەی پارێزراو زیاد کرا. ساڵیاد دەستپێکی پڕۆسەیەکی قۆناغبەقۆناغە. [2]

بڕیاری نەتەوە یەکگرتووەکان

بڕیاری ٦٨٨ لە ٥ی نیسانی ١٩٩١ پەسەند کرا. سەرکوتی مەدەنیی عێراقی، لەوانە ناوچە کوردییەکان، ئیدانە کرد؛ کۆتاییپێهێنان و دەستڕاگەیشتنی خێرای مرۆیی داوا کرد. یارمەتی بۆ پەنابەر و ئاوارە داوا کرا. بەروار، دامەزراوە و ماددەکانی لە ڕێکاری سەربازی دواتر جیاوازن. [3]

داواکاری هاووڵاتیبوون

تۆڕی قوربانیانی بێڕەگەزی حەسەکە لە ٧ی نیسانی ٢٠٢٦ چاودێری مەیدانی بڵاو کردەوە. لە قامیشلۆ، حەسەکە، دێرک، دەربەسیە و چڵ ئاغا تۆمارکردنی داواکارانی کورد وەک عەرەبی سووری ڕاگەیاند. بەرامبەر ئامانجی فەرمانی ١٣ ڕەخنەی گرت؛ فۆڕمی ڕاستکراو، ڕێنمایی، سکاڵای سەربەخۆ و چاودێری داوا کرد. ئەمانە دۆزینەوە و داواکارییەکانی تۆڕەکەن. [4]

ناڕەزایی دیپلۆماسی

فەرمانگەی پەیوەندی دەرەوە لە ٧ی نیسان نامەی ناڕەزایی دا بە کۆنسوڵخانەی ئێران لە هەولێر. هۆکارە ڕاگەیەنراوەکە قسە و هەڕەشەی کۆنسوڵی سلێمانی دژی خەڵک و کیانی دەستووری هەرێم بوو. ڕاگەیاندنەکە کردار و هۆکارەکە بەڵگەدار دەکات، نە هاوپەیمانی نهێنی یان ئەنجامی شەڕ. [5]

پشووی جەژنی هەستانەوەی مەسیح

ڕاگەیاندنی ٤ی نیسان ڕۆژانی ٥، ٦ و ٧ی نیسانی بۆ مەسیحییەکانی دامەزراوە حکومییەکانی هەرێم بە پشوو دیاری کرد. ئەمە ڕێکاری ئیداری بۆ گرووپێکی دیاریکراوی فەرمانبەرە. بە تەنها تەواوی ئەزموونی ڕۆژانەی پێکەوەژیانی ئایینی نیشان نادات. [6]

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

1. Naval History and Heritage Command, “April 7,” entry for 1991: inauguration of Operation Provide Comfort.
2. Gregory Ball, Air Force Historical Support Division, “1991 – Operation Provide Comfort and Northern Watch”; relief flights and the later ground-force expansion.
3. UN Security Council, Resolution 688 (1991), adopted 5 April 1991; UN Digital Library record and summary.
4. Network of Statelessness Victims in al-Hasakah, statement of 7 April 2026 on registration practices, published by Hevdesti.
5. KRG Department of Foreign Relations, notice on the protest letter delivered to the Iranian Consulate in Erbil, 7 April 2026.
6. KRG Department of Media and Information, official Easter holiday notice, issued 4 April 2026.