ڤیسە فەرماندەی تورانی و ناوی بنەماڵەیەکی داستانییە. بەرەنگاربوونەوەی لەگەڵ قارن لە چیرۆکی نەوزەر ڕۆڵێکی دیاریکراو نیشان دەدات.

وێنەی دەستنووسی فارسیی پیاوی چەکدار لە لێژیی بەردین، ئەسپ و یاریدەدەر لە لا، هۆنراوە لە سەرەوە و خوارەوە و پەراوێزی زێڕپژاو
گودەرز دژ بە پیران، شاهنامەی شا تەهماسب، پەڕی 346r، نزیکەی ١٥٢٥–١٥٣٠. شەڕی دواتری بنەماڵەیە، نە پۆرترێتی ڤیسە یان شەڕی لەگەڵ قارن. Met، CC0. [6] Metropolitan Museum of Art · Wikimedia Commons · CC0.

ئەنجومەنی پەشەنگ

لە نەوزەر بەشی ٢، پەشەنگ دوای مردنی مەنووچەهر شەڕ ئامادە دەکات. ڤیسە بە فەرماندەی سوپای ئەو ناو دەبرێت. ئەفراسیاب تۆڵە دەوێت، ئەغریرەس دەڵێت شەڕ ئاژاوە دەهێنێت. [1] ئەمە پایەی داستانییە؛ پلەی نوێی جێگری جەنەڕاڵ پێویست نییە.

فەرمان و بەریەککەوتن

لە بەشی ٧ نەوزەر گیراوە بەڵام قارن ڕایکردووە. ئەفراسیاب مردنی کوڕەکەی بە ڤیسە بیر دەخاتەوە و فەرمانی سوپابردن دەدات. [2] لە بەشی ٨ ڤیسە کوڕە مردووەکە و کوژراوان دەبینێت و بەرەو پارس دەڕوات. لەبەردەم قارن شان بە کۆنترۆڵی توران دەکات و وەڵامی توند وەردەگرێت. لە شەڕدا پاشەکشە دەکات، قارن ڕاوی نانێت و ڤیسە بە خەم دەگەڕێتەوە لای ئەفراسیاب. [3] ئەمە مردنی لەم بەریەککەوتنە نییە.

بنەماڵەی دواتر

Shahbazi هومان بە کوڕی ڤێسا و لەگەڵ پیران بە ئەندامی سەرەکیی بنەماڵە دەناسێنێت. [4] لە دوازدە ڕوخ هومان بەدەستی بیژەن و پیران بەدەستی گودەرز دەکوژرێن؛ گوستەهم دوو برای پیران ڕاو دەنێت. [5] کردەوەی ئەوان نابێت بۆ باوکیان بنرێت. ئەمە چیرۆکی بنەماڵەی داستانییە.

وێنە و بەڵگە

وێنەی سەدەی شازدە گودەرز و پیران نیشان دەدات، شەڕی دواتری بنەماڵە. [6] بەڵگەی هێرشی خۆی ڤیسە لە بەشەکانی نەوزەرە. خزمێتیی داستانی شەجەرەی بەڵگەداری ماڵە زیندووەکان نییە؛ ئەم دیمەنانە ڤیسە وەک باپیری کۆمەڵگایەکی کوردیی دیاریکراو ناسەلمێنن.

سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر

  1. Ferdowsi, Shahnameh, Nowzar, section 2: Pashang’s war council and commanders. Original Persian verse at Ganjoor.
  2. Ferdowsi, Shahnameh, Nowzar, section 7: Nowzar’s capture, Qaren’s escape and Afrasiab’s orders to Viseh. Original Persian verse.
  3. Ferdowsi, Shahnameh, Nowzar, section 8: Viseh’s battle with Qaren and return to Afrasiab. Original Persian verse.
  4. Alireza Shapur Shahbazi, Homan, Encyclopaedia Iranica XII/4 (2004), 435–436, updated 10 June 2013; family and military roles.
  5. Djalal Khaleghi-Motlagh, Davazdah Rok, Encyclopaedia Iranica VII/2 (1994), 135–136, updated 15 April 2013; the later combats.
  6. Metropolitan Museum of Art, The Final Joust of the Rooks: Gudarz Versus Piran, Shah Tahmasp’s Shahnameh, folio 346r, circa 1525–1530; open-access image, CC0.