عەبدوڵڵا پەشێو کێیە؟
عەبدوڵڵا پەشێو شاعیرێکی کوردی عێراقییە کە لە 1946 لە هەولێر لەدایک بوو و یەکێکە لە ناودارترین و خۆشەویستترین شاعیرە کوردە سۆرانییەکانی کۆتاییی سەدەی 20 و سەرەتای سەدەی 21. شیعرەکانی، کە لیریکی و ڕۆمانسی و بەشدار لە سیاسەت و بە قووڵی کەسیین، کردی بە یەکێک لەو شاعیرە کوردە زیندووانەی کە زۆرترین جار دەخوێندرێنەوە؛ هەمان شیعرەکان گەیشتوونەتە تەواوی جیهانی کورد و دیاسپۆرا.
چەندین دەیە لە فەرەنسا لە تاراوگە بەسەر برد، کە لەوێ دکتۆرای وەرگرت و ڕێڕەوێکی ئەکادیمیی بنیات نا، لە هەمان کاتدا بەرهەمهێنانی شیعری و پەیوەندییەکانی لەگەڵ بزووتنەوەی سیاسی و کولتووریی کورد پاراست. تاراوگەکەی تایبەتمەندییەکی جیاوازی تاسەی بە شیعرەکانی بەخشی: تاسەی تاراوگەنشین بۆ نیشتمانەکەی، لەگەڵ تاسە کەسییەکانی شیعری خۆشەویستیدا، قووڵایییەکی دووانەی بە شیعرەکانی بەخشی کە لە ناو نەوەکانی خوێنەرە کوردەکاندا دەنگ دەداتەوە.
شیعرەکانی لە شیعرە کەسییەکانی خۆشەویستی تا شیعرە بەرفراوانە نەتەوەخوازییەکان، و لە تێڕامان لە تاراوگە تا ستایشکردنی دیمەنی سروشتیی کوردستان دەگۆڕێن؛ هەمیشە بە تایبەتمەندییەکی لیریکی و دەربڕینی ڕاستەوخۆی سۆز کە بۆ ئەو خوێنەرانەی پسپۆڕی شیعر نین، ئاسان بۆ تێگەیشتن دەبن.
خاڵە سەرەکییەکان
• لە 1946 لە هەولێر لەدایک بوو؛ یەکێک لە خۆشەویستترین شاعیرە کوردە سۆرانییە زیندووەکان.
• چەندین دەیە لە فەرەنسا لە تاراوگە بەسەر برد؛ دکتۆرای وەرگرت و ڕێڕەوی ئەکادیمی و شیعریی تێکەڵ کرد.
• شیعرەکانی خۆشەویستی و ئازادی و نەتەوەخوازیی کوردی و ئەزموونی تاراوگە دەگرنەوە.
• لە سەرانسەری جیهانی کورد خۆشەویستییەکی قووڵی هەیە؛ یەکێک لەو شاعیرە کوردە زیندووانەی بە بەرفراوانی دەخوێندرێنەوە.
زانیاریی خێرا
ناوەڕۆک
سەرەتای ژیان
لە 1946 لە هەولێری کوردستانی عێراق لەدایک بوو. خوێندنی باڵای بەدوادا چوو و لە کۆتاییدا لە فەرەنسا نیشتەجێ بوو، کە لەوێ ڕێڕەوێکی ئەکادیمیی بنیات نا و لە هەمان کاتدا کاری شیعریی خۆی پاراست. تاراوگەکەی لە فەرەنسا تایبەتمەندیی دیاری تاسەی بە شیعرەکانی بەخشی.
پاشخانی مێژوویی
ئەو نەوەیەی ڕۆشنبیرە کوردەکان کە لە دەیەکانی 1970 و 80دا بۆ ڕاکردن لە سەرکوتی بەعس چوونە تاراوگە لە ئەورووپا، جیهانێکی کولتووریی کوردییان لە دیاسپۆرا ڕەخساند کە دەوڵەمەندییەکی ناوازەی هەبوو. عەبدوڵڵا پەشێو یەکێکە لە دیارترین کەسایەتییە ئەدەبییەکانی.
دەستکەوتەکان
شیعری کوردیی سۆرانیی خۆشەویستی و ئازادی
شیعرەکانی عەبدوڵڵا پەشێو، کە خۆشەویستی و ئازادی و نەتەوەخوازیی کوردی و تاراوگە دەگرنەوە، نوێنەرایەتیی هەندێک لە جوانترین نووسینی لیریکی بە کوردیی سۆرانیی نوێ دەکەن. دەربڕینی ڕاستەوخۆی سۆز و لێهاتوویی لە فۆرمدا و توانای جووڵان لە نێوان بابەتی کەسی و سیاسی، بەبێ لەدەستدانی تایبەتمەندیی لیریکیی شیعرەکانی، کردی بە یەکێک لە خۆشەویستترین شاعیرە کوردە زیندووەکان.
جەماوەریبوونی لە سەرانسەری جیهانی کورد، لە کوردستانی عێراقەوە تا دیاسپۆرا، دەنگدانەوەی گشتیی بابەتەکانی و ئاسانیی تێگەیشتن لە زمانەکەی ڕەنگ دەداتەوە.
ڕیزبەندیی کاتی
مشتومڕەکان
ناسنامەی کوردیی ئەو و گرنگیی بۆ شیعری سۆرانی لەلایەن هەمووانەوە دانپێدانراون.
میرات
عەبدوڵڵا پەشێو یەکێکە لە شاعیرە لیریکییە مەزنەکانی ئەدەبی کوردیی سۆرانیی نوێ؛ دەنگێکی خۆشەویستی و ئازادی و تاسە کە گەیشتووەتە ملیۆنان خوێنەری کورد لە سەرانسەری جیهان. ئەو چەندین دەیەیەی لە فەرەنسا لە تاراوگە ژیا، قووڵایییەکی تاسەی بە شیعرەکانی بەخشی کە لەگەڵ ئەزموونی دیاسپۆرای کورددا دەنگ دەداتەوە.
پەیوەندییەکان
شێرکۆ بێکەس؛ هاوتای شاعیری گرنگی سۆرانی لە هەمان نەوە
ئەحمەد هەردی؛ شاعیری لیریکیی سۆرانی، نەوەی پێشوو
فەرهاد پیرباڵ؛ هاوتای نووسەری کوردی عێراقی، هاوچەرخ
پرسیارە باوەکان
عەبدوڵڵا پەشێو کێیە؟
عەبدوڵڵا پەشێو (لەدایکبووی 1946) شاعیرێکی کوردی عێراقیی خەڵکی هەولێرە کە یەکێکە لە خۆشەویستترین شاعیرە کوردە سۆرانییە زیندووەکان. چەندین دەیە لە فەرەنسا لە تاراوگە بەسەر برد و لە هەمان کاتدا شیعری لیریکیی خۆشەویستی و ئازادی و تاسەی کوردیی بەرهەم هێنا کە گەیشتوونەتە ملیۆنان خوێنەر.
ئایا عەبدوڵڵا پەشێو کورد بوو؟
بەڵێ. لە هەولێری کوردستانی عێراق لەدایک بوو و تەنها بە کوردیی سۆرانی دەنووسێت.
سەرچاوەکان
بەشداربووانی Wikipedia. 'Abdulla Pashew.' Wikipedia. سەردانکراوە 2025.