بەرساق: نانی سوورکراوەی کوردیی کۆچەرەکان
بەرساق (هەروەها بۆرساق، بەژی و برژی) نانێکی نەریتیی سوورکراوەی کوردییە — پارچە خڕە بچووکەکانی هەویری شیرین کە لە ئارد، شیر، شەکر، هێلکە و ڕۆن دروست دەکرێن، بە دەست شێوە دەدرێن و لە ڕۆنی گەرمدا تا ڕەنگی زێڕین دەگرن سوور دەکرێنەوە. لە ناوچە کوردییەکانی ڕۆژهەڵاتەوە هاتووە — کرماشان، ئیلام و پارێزگای کوردستان — و وتارێکی تایبەت بە خۆی لە ویکیپیدیا هەیە کە وەک شیرینییەکی نەریتیی کوردی دەیناسێنێت. ناوی بەرساق شێوە عەرەبیکراوەکەی وشەی «بەرژیاگ»ی کوردیی باشوورییە، بە واتای «برژاو» — خودی زمانەکە شێوازی لێنانی خواردنەکە لە ناوەکەدا تۆمار دەکات. بەرساق بە دوو شێوە هەیە: سادە، کە لەگەڵ چای یان هەنگوین دەخورێت؛ و ناوپڕ، کە بە ئاردەگوێز، ڕازیانە یان تووی وشک پڕ دەکرێت. خواردنی کۆچەرەکانە — نانێک کە بە پێکهاتەی سادە بە خێرایی لەسەر ئاگر دروست دەکرێت، و گونجاوە بۆ کۆمەڵگا ئاژەڵدارە گەڕۆکەکان کە پێویستیان بە شتێکی شیرین، ئاسان بۆ هەڵگرتن و تێرکەر هەبوو.
خاڵە سەرەکییەکان
• پارچە خڕە بچووکەکانی هەویری شیرین کە تا ڕەنگی زێڕین دەگرن سوور دەکرێنەوە — لە ئارد، شیر، شەکر، هێلکە و ڕۆن دروست دەکرێن
• دوو جۆر: سادە (لەگەڵ چای دەخورێت) و ناوپڕ (ئاردەگوێز، ڕازیانە و تووی وشک)
• لە کرماشان، ئیلام و پارێزگای کوردستان لە ڕۆژهەڵاتەوە هاتووە — وەک شیرینییەکی کوردی وتاری تایبەتی لە ویکیپیدیا هەیە
• ناوەکە لە «بەرژیاگ»ی کوردیی باشوورییەوە هاتووە، بە واتای «برژاو» — زمانەکە شێوازی لێنانی خواردنەکە لە ناوەکەدا تۆمار دەکات
زانیارییە خێراکان
ناوە کوردییەکان: Bersaq / Borsaq / Beji / Birjî / Pişî (کوردیی باشووری: بژی، برساق)
جۆر: نانی شیرین/شیرینیی سوورکراوە لە ڕۆنی زۆردا — خواردنی میراتی کۆچەرەکان
پێکهاتەکان: ئارد، شیر، شەکر، هێلکە و ڕۆن؛ بۆ جۆرە ناوپڕەکە گوێز، ڕازیانە یان تووی وشک زیاد دەکرێت
ناوچە: کرماشان، ئیلام و پارێزگای کوردستان (ڕۆژهەڵات)
بەرساق چۆن دروست دەکرێت
ئارد، شیر، شەکر، هێلکەیەک، ڕۆن و کەمێک خوێ تێکەڵ دەکرێن بۆ دروستکردنی هەویرێکی نەرم. هەویرەکە دەشێلدرێت تا لووس و یەکدەست دەبێت، پاشان دەپێچرێتەوە و شەوێک لە شوێنێکی فێنکدا دەهێڵدرێتەوە تا هەڵبێت. ڕۆژی دواتر، پارچەی بە قەبارەی گوێز لە هەویرەکە دەبڕدرێتەوە، تەخت دەکرێنەوە بەڵام نەک زۆر تەنک، و لە ڕۆنی گەرمدا سوور دەکرێنەوە تا هەردوو ڕوویان ڕەنگی زێڕین دەگرێت. بۆ جۆرە ناوپڕەکە، پێش شێوەدان و سوورکردنەوە، ناوپڕەکان — گوێزی هاڕاو، ئاردی ڕازیانە یان ئاردی تووی وشک — لە ناو هەویرەکە دادەنرێن. ئەنجامەکە نانێکی سوورکراوەی پفکردوو، زێڕین و کەمێک شیرینە کە لەگەڵ چای دەخورێت، هەنگوینی بەسەردا دەڕژێنرێت یان لە دووشاوی خورما هەڵدەکێشرێت. سادە، ئاسان بۆ هەڵگرتن و زۆر تێرکەرە — ئەو جۆرە خواردنەیە کە بۆ ژیانێکی گەڕۆک دروست کراوە.
خواردنی کۆچەرەکان، زمانی کوردی
بەرساق یەکێکە لەو ژمارە کەمە خواردنەی ئەم زنجیرەیە کە ڕەچەڵەکی ناوە کوردییەکەی بە ڕوونی تۆمار کراوە. ویکیپیدیا ئاماژە دەکات کە «بەرساق» شێوە عەرەبیکراوەکەی وشەی «بەرژیاگ» یان «بەرشیاگ»ی کوردیی باشوورییە، کە ئاوەڵناوی کار لە ڕابردوودایە بە واتای «برژاو» یان «سوورکراوە». شێوازی لێنانەکە لە ناوەکەدا چەسپیوە. ئەمە گرنگە چونکە بەرساق وەک ناوێکی خواردن لە زمانی کوردیدا دەسەلمێنێت، نەک وشەیەکی وەرگیراو لە عەرەبی، تورکی یان فارسی. خواردنەکە لە کرماشان، ئیلام و پارێزگای کوردستان تۆمار کراوە — سێ لەو ناوچە هەرە کوردییانەی ڕۆژهەڵات لە ڕووی مێژووییەوە. نانی هەویری سوورکراوە لە سەرتاسەری ئاسیای ناوەڕاست و ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست هەیە (باورساکی قازاخی و بوورتسۆگی مەنگۆلی)، بەڵام بەرساقی کوردی نەریتێکی تایبەت بە خۆیەتی، بە ناوی خۆی، ناوپڕی خۆی و شوێنی خۆی لە ژیانی ئاژەڵداریی کورداندا.
کۆتایی
بەرساق لایەنە شیرینەکەی خواردنی کۆچەرە کوردەکانە. لە کاتێکدا نانێ تیری نانی هەڵگیراوە بۆ خۆڕاگری و شفتە پرۆتینە بۆ وزە، بەرساق چێژە — زێڕین، پفکردوو و گەرم لە ڕۆنەکە، کە لە دەوری ئاگرێک لەگەڵ چای دەخورێت. کە بە گوێزی هاڕاو یان تووی وشکی باخە کوردییەکان پڕ دەکرێت، نوێنەرایەتی ساتێکی شیرینی دەکات لە ژیانێکدا کە شاخ و کۆچکردن شێوەیان پێ داوە. ئەوەی خودی ناوەکە کوردیی باشوورییە — بەرژیاگ، «برژاو» — پێت دەڵێت دەستی کێ هەویرەکەی شێوە داوە و زمانی کێ ناوی لێ ناوە. بەرساق کوردییە. ئاگرەکە کوردییە. ئەو شیرینییە بە ڕەنج بەدەست هاتووە.
سەرچاوەکان و خوێندنەوەی زیاتر
Wikipedia — بەژی (کولێچە): شیرینیی نەریتیی کوردی لە کرماشان، ئیلام و پارێزگای کوردستان
Iran Front Page — بۆرساق: نانێکی بەچێژی کوردیی ئێران (شێوازی دروستکردن و وەسف، 2021)
Kurdish-History.com — نانی تەنوور: نانی تەنووری کوردی (هاوتای برژاو بۆ بەرساقی سوورکراوە)